Temperówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Temperówka
Temperówka na korbkę

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia.

Współcześnie spotyka się urządzenia mechaniczne, w których obracanie ołówka odbywa się nie przez obracanie go palcami w temperówce, ale przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej bądź korbką, bądź niewielkim silniczkiem elektrycznym.

Niektóre ołówki, zwłaszcza te, które nie mają typowego przekroju okrągłego albo sześciokątnego, tylko - jak na przykład ołówki stolarskie o przekroju zbliżonym do prostokątnego - nie mogą być ostrzone przez obracanie ich w takim przyrządzie. Do ich ostrzenia trzeba używać noża, albo temperówek o innej konstrukcji, np. z żyletką.

Temperówka, w zależności od regionu Polski i środowiska, posiada różne nazwy potoczne, np. temperaczka, temperka, ostrzka, ostrzynka, ostrzałka, ostrzółka, ostrzatka, ostrzytko, ostrzówka, naostrzka, naostrzyk, podstrugiwaczka, strugawka, strugałka, strużynka, strugaczka, zacinaczka (małopolskie), zastrugaczka, zastrugiwaczka czy zastróżka.

Wikimedia Commons