Temperówka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Temperówka
Temperówka na korbkę
Temperówka z żyletką

Temperówka – niewielki przyrząd służący do temperowania (ostrzenia) przyrządów kreślarskich, np. ołówków, kredek. Temperówki ręczne najczęściej mają niewielkie ostrze umieszczone w uchwycie ze stożkowym otworem. Włożenie ołówka do tego otworu i obracanie go w nim powoduje skrawanie cienkiego wióra z drewnianej oprawy ołówka z jednoczesnym kształtowaniem – ostrzeniem – jego grafitowego rdzenia.

Współcześnie spotyka się urządzenia mechaniczne, w których obracanie ołówka odbywa się nie przez obracanie go palcami w temperówce, ale przy pomocy specjalnej przekładni napędzanej bądź korbką, bądź niewielkim silniczkiem elektrycznym.

Niektóre ołówki, zwłaszcza te, które nie mają typowego przekroju okrągłego albo sześciokątnego, tylko - jak na przykład ołówki stolarskie o przekroju zbliżonym do prostokątnego - nie mogą być ostrzone przez obracanie ich w takim przyrządzie. Do ich ostrzenia trzeba używać noża, albo temperówek o innej konstrukcji, np. z żyletką.

Temperówka, w zależności od regionu Polski i środowiska, posiada różne nazwy potoczne, np. temperka[1], ostrzynka[2], ostrzałka[3] strugaczka[4], ostrzytko[5], podstrugiwaczka[6], strugaczka[6], strugawka[6].

Przypisy

  1. temperka, [w:] Słownik Encyklopedyczny GWARA UCZNIOWSKA [online] [dostęp 2016-10-30].
  2. ostrzynka. W: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego [on-line]. [dostęp 2016-10-30].
  3. ostrzałka. W: Słownik języka polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego [on-line]. [dostęp 2016-10-30].,słowo oznacza przyrząd do ostrzenia, może być więc ostrzałka do noży, czy ostrzałka do ołówków por. Leksykony w INTERIA.PL - słownik ortograficzny, języka polskiego, synonimów, wyrazów bliskoznacznych, synonimy online. W: Słownik Encyklopedyczny ORTOGRAFIA W WYRAŻENIACH [on-line]. [dostęp 2016-10-30].
  4. strugaczka, [w:] DobrySłownik.pl [online] [dostęp 2016-10-30].
  5. Skrócony słownik gwary poznańskiej [dostęp 2016-10-30].
  6. a b c temperówka [dostęp 2016-10-30].