Tethyshadros

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Tethyshadros
Tethyshadros
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Podgromada diapsydy
Infragromada archozauromorfy
Nadrząd dinozaury
Rząd dinozaury ptasiomiedniczne
Infrarząd ornitopody
Nadrodzina hadrozauroidy
Rodzaj Tethyshadros
Dalla Vecchia, 2009
Gatunki
  • T. insularis Dalla Vecchia, 2009
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tethyshadrosrodzaj hadrozauroida żyjącego w późnej kredzie na obecnych terenach Europy. Został opisany w 2009 roku przez Fabia Dalla Vecchię w oparciu o niemal kompletny szkielet pochodzący z datowanych na najpóźniejszą kredę osadów formacji Liburnian na terenie prowincji Triest w północno-wschodnich Włoszech. Zdaniem Dalla Vecchii jest to jedna z najbardziej kompletnych spośród wszystkich znanych skamieniałości dinozaurów i jedna z pierwszych pokazujących niemal pełną morfologię hadrozauroida blisko spokrewnionego z północnoamerykańskimi i azjatyckimi hadrozaurami, lecz bardziej od nich bazalnego[1]. Szkielet holotypu Tethyshadros insularis, zanim przypisano go do tego taksonu, otrzymał przezwisko „Antonio” i był zaliczany do grupy „grypozaurów”[2], obejmującej m.in. grypozaura i „Kritosaurus” australis[3]. Analiza pierścieni przyrostowych na kościach „Antonia” sugeruje, że w chwili śmierci osobnik ten miał pięć lub sześć lat[4]. Tethyshadros żył na wyspie powstałej na platformie węglanowej na Oceanie Tetydy, a niewielkie rozmiary, które osiągał, mogły być wynikiem karłowatości wyspowej. Dorastał do około 4 m długości, znacznie mniej niż północnoamerykańskie hadrozaury. Jego szkielet wykazywał adaptacje do biegania, jak również kombinację cech prymitywnych i zaawansowanych. Według analizy filogenetycznej przeprowadzonej przez Dalla Vecchię Tethyshadros jest zaawansowanym hadrozauroidem stanowiącym wraz z telmatozaurem taksony siostrzane grupy Hadrosauridae[1].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Fabio M. Dalla Vecchia. Tethyshadros insularis, A New Hadrosauroid Dinosaur (Ornithischia) from the Upper Cretaceous of Italy. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 29 (4), s. 1100–1116, 2009. doi:10.1671/039.029.0428 (ang.). 
  2. Donald F. Glut: Dinosaurs: The Encyclopedia. Cz. Supplement 2. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co., 2002, s. 79–80. ISBN 0-89950-917-7.
  3. Donald F. Glut: Gryposaurus. W: Dinosaurs: The Encyclopedia. Jefferson, North Carolina: McFarland & Co., 1997, s. 445–448. ISBN 0-89950-917-7.
  4. Cristiano Dal Sasso: Dinosaurs of Italy. Indiana University Press, 2005, s. 106. ISBN 978-0-253-34514-1.