Trzciański Potok
![]() | |
Kontynent | |
---|---|
Państwo | |
Lokalizacja | |
Potok 4 rzędu | |
Długość | ok. 16 km |
Źródło | |
Miejsce | Rozdziele, Łopusze Zachodnie |
Wysokość |
519 m n.p.m. |
Współrzędne | |
Ujście | |
Recypient | Stradomka |
Miejsce | |
Wysokość |
222 m n.p.m. |
Współrzędne | |
Położenie na mapie powiatu bocheńskiego ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() |
Trzciański Potok – prawobrzeżny dopływ Stradomki w województwie małopolskim. Taką nazwę nosi według urzędowego Wykazu wód płynących[1]. Na mapach i w nazewnictwie miejscowym Potok Trzciański ma jednak inne nazwy: Sanka lub Potok Sanecki. Nazwą tą obejmuje się cały bieg potoku od źródeł aż do ujścia do Stradomki[2][3]. Na mapie Geoportalu ma nazwę Trzciański Potok[4]. W dawnych czasach, gdy Trzciana nazywała się Libichową, potok ten nazywany był Libichówką[5].
Według Geoportalu Potok Trzciański wypływa na wysokości 519 m na północnych zboczach szczytu Łopusze Zachodnie w miejscowości Rozdziele. Spływa w kierunku południowym pod drogą wojewódzką nr 965. W dolinie pod Przełęczą Rozdziele zmienia kierunek na północno-zachodni. Przepływa przez Żegocinę, potem Łąktę Górną w ogólnym północnym kierunku. W Łąkcie Górnej po przyjęciu dopływu Podkosówka zmienia kierunek na zachodni. Wpływa na teren Łąkty Dolnej i od tego czasu płynie cały czas wzdłuż drogi Łąkta Dolna – Ubrzeż. Uchodzi do Stradomki zaraz za granicą Trzciany we wsi Ubrzeż na wysokości 222 m. Wchodzi w skład zlewni Raby[4].
Zlewnia Trzciańskiego Potoku znajduje się w dwóch mezoregionach: w Beskidzie Wyspowym i na Pogórzu Wiśnickim (w większości). Dorzecze jest symetryczne; jest 21 lewych i 20 prawych dopływów. Największe z nich to prawobrzeżne potoki Podkosówka i Z Sepnego oraz lewobrzeżna Saneczka. Liczne z dopływów mają duży spadek. W obrębie Żegociny i Łąkty Górnej w dwóch miejscach Trzciański Potok rozdziela się na dwa koryta, które po pewnym odcinku znów łączą się z sobą[4]. W czasie wielkiej powodzi w 1997 r. rzeka wylała niszcząc większość mostów i powodując wiele innych poważnych strat materialnych. Obecnie jej koryto na większej części swojego przebiegu jest uregulowane (w trakcie regulacji rzeki zlikwidowano spore zakole w obrębie wsi Trzciana poniżej budynku Urzędu Gminy). Na całej długości Trzciańskiego Potoku są 23 mosty[6].
Woda w potokach zasilających Sankę i płynących przez zalesione i niezamieszkane tereny ma I klasę czystości. Rzeka w różnych miejscach na swoim przebiegu ma I lub II klasę czystości. W 2020 r. miejscowości położone nad Trzciańskim Potokiem (Żegocina, Łąkta Górna i Trzciana) są podłączone do oczyszczalni ścieków. Dno rzeki jest kamienisto-piaszczyste. Sanka i większe z zasilających ją potoków są dość obficie zarybione. Pospolicie występują w niej takie ryby, jak: kleń, jelec, kiełb, rzadziej brzanka, pstrąg potokowy, pstrąg źródlany, strzebla potokowa, śliz. Ilość ryb w rzece zmniejszyła się po jej uregulowaniu (głównie z powodu braku głębszych miejsc i naturalnych jazów służących rybom za kryjówkę). W 2002 r. po raz pierwszy pojawiły się na Sance w Trzcianie bobry, których nie pamiętają w tych okolicach najstarsi ludzie[6]. Zapewne wytępione zostały kilkaset lat temu, na samym początku osadnictwa w dolinie rzeki.
Z rzeką wiąże się kilka legend, które Zofia Wiśniewska opisała w książce pt. Baśnie i legendy znad Sanki[5]. Warto wiedzieć, że w Żegocinie, tuż przy jednym z potoków zasilających Sankę wytryskują dwa źródełka wody mineralnej, która swoim składem przypomina krynickiego „Zubera”. Prowadzi do nich znakowana ścieżka spacerowa[7].
-
Widok z mostu do Kamionnej
-
Działalność bobrów (Glinik w Trzcianie)
-
Sanka pod kościołem w Trzcianie
-
Potok Z Sepnego
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Nazewnictwo geograficzne Polski. Tom 1. Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady, Ewa Wolnicz-Pawłowska, Jerzy Duma, Janusz Rieger, Halina Czarnecka (oprac.), Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006 (seria Nazewnictwo Geograficzne Polski), s. 298, ISBN 83-239-9607-5 .
- ↑ Beskid Wyspowy 1: 50000. Mapa turystyczna, Kraków: Compass, 2006, ISBN 83-89165-86-4 .
- ↑ Zofia Wiśniewska , Baśnie i legendy znad Sank, ISBN 83-86744-29-3 .
- ↑ a b c Mapa Geoportal [online] [dostęp 2020-08-05] .
- ↑ a b Aleksandra Młynarska , Było to w Trzcianie, Tuchów: Mała Poligrafia Redemptorystów w Tuchowie, 2003, ISBN 83-918669-04 .
- ↑ a b Dane z Urzędu Gminy w Trzcianie.
- ↑ Dane z Urzędu Gminy w Żegocinie [dostęp 2024-07-04] .
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Powódź 1997 – fotoreportaż [online], cksit.w.interia.pl [zarchiwizowane z adresu 2007-09-03] . * Powódź 1997 r. w relacji świadków [online], cksit.w.interia.pl [zarchiwizowane z adresu 2007-09-06] . * Źródła wody mineralnej „Zuber” w Żegocinie [online], zegocina.pl [zarchiwizowane z adresu 2016-08-26] .