Strzebla potokowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Strzebla potokowa
Phoxinus phoxinus[1]
(Linnaeus, 1758)
Strzebla potokowa
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd karpiokształtne
Rodzina karpiowate
Rodzaj Phoxinus
Gatunek strzebla potokowa
Synonimy
  • Cyprinus aphya Linnaeus, 1758
  • Cyprinus chrysoprasius Pallas, 1814
  • Cyprinus galian Gmelin, 1789
  • Cyprinus isetensis Georgi, 1775
  • Cyprinus morella Leske, 1774
  • Cyprinus phoxinus Linnaeus, 1758
  • Cyprinus rivularis (Pallas, 1773)
  • Leuciscus phoxinus (Linnaeus, 1758)
  • Phoxinus csikii Hankó, 1922
  • Phoxinus laevis Fitzinger, 1832
  • Phoxinus laevis balchaschana Kessler, 1879
  • Phoxinus marsilii Heckel, 1836
  • Phoxinus phoxinus carpathicus Popescu Gorj & Dumitriu, 1950
  • Phoxinus phoxinus phoxinus (Linnaeus, 1758)
  • Phoxinus phoxinus tumensis Luo, 1996
  • Phoxinus rivularis (Pallas, 1773)
  • Phoxinus varius Perty, 1832
  • Phoxynus montanus Ogérien, 1863
  • Salmo rivularis Pallas, 1773
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Strzebla potokowa[3] (Phoxinus phoxinus) – gatunek ryby z rodziny karpiowatych (Cyprinidae). Gatunek niezagrożony. W Polsce nie ma znaczenia gospodarczego, lecz znajduje się pod całkowitą ochroną[4]. Ma duże znaczenie w zachowaniu równowagi międzygatunkowej potoków i rzek górskich, gdyż jest podstawowym pokarmem dla ryb łososiowatych (w szczególności dla pstrąga potokowego)

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Europa z wyjątkiem północnej Skandynawii, północnej Szkocji, południowej części Półwyspu Iberyjskiego, środkowych i południowych Włoch, oraz Grecji; a także środkowa i północna Azja. Na obszarze od Noworosyjska w Rosji do Batumi w Gruzji występuje podgatunek Phoxinus phoxinus colochius.

Żyje stadnie, w płytkich, chłodnych, szybko płynących wodach o dnie kamienistym lub piaszczystym. Spotykana również w górskich jeziorach. Występuje do wysokości 2000 m n.p.m. Bardzo wrażliwa na zanieczyszczenie wody.

Cechy morfologiczne[edytuj | edytuj kod]

Osiąga 6–10 (maksymalnie 17) cm długości. Ciało wrzecionowate z długim ogonem, pokryte drobnymi łuskami. Otwór gębowy w położeniu półdolnym, zaopatrzony w dwa rzędy zębów gardłowych. Oczy duże. Linia boczna widoczna, przerywana w okolicy odbytu. Grzbiet brązowawozielony, pod nim biegnie rząd ciemnych plam, często zlewających się w podłużną smugę. Czasami tworzą one poprzeczne paski sięgające poniżej linii nabocznej. Płetwy brązowawe.

Odżywianie[edytuj | edytuj kod]

Żywi się wodnymi bezkręgowcami i owadami, rzadziej roślinami.

Strzeble potokowe na wystawie "Subaqueous Vltava" w Pradze

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Trze się od IV do VI w płytkiej wodzie o piaszczystym podłożu. Populacje jeziorowe zazwyczaj trą się w dopływach. Składa do 1000 ziaren ikry. W tym okresie u samców występuje intensywne ubarwienie godowe. Grzbiet staje się bardzo ciemny, boki brązowe a brzuch czerwony. Czerwone stają się także brzegi warg oraz nasada płetw parzystych i odbytowej. Zarówno u samców jak i u samic pojawia się wysypka tarłowa.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Phoxinus phoxinus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Phoxinus phoxinus. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
  4. Strzebla potokowa - Phoxinus phoxinus. W: Wielki Portal Wędkarski "Rybie Oko" [on-line]. Krokus Sp. z o.o.. [dostęp 2015-05-15].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Josef Reichholf, Gunter Steinbach, Claus Militz: Wielka encyklopedia ryb : słodkowodne i morskie ryby Europy. Wiśniewolski Wiesław (tłum.). Warszawa: Muza, 1994. ISBN 83-7079-317-7.
  • Fritz Terofal, Claus Militz: Ryby słodkowodne. Leksykon przyrodniczy. Henryk Garbarczyk, Eligiusz Nowakowski i Jacek Wagner. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-441-7.
  • Phoxinus phoxinus. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 14 czerwca 2009]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]