Trzciniak głośny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Trzciniak głośny
Acrocephalus stentoreus[1]
(Hemprich & Ehrenberg, 1833)
Kalkuta, Indie
Kalkuta, Indie
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd śpiewające
Rodzina trzciniaki
Rodzaj Acrocephalus
Gatunek trzciniak głośny
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Trzciniak głośny (Acrocephalus stentoreus) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny trzciniaków. Występuje od Egiptu, poprzez Półwysep Arabski, Bliski Wschód po Indie, część Indonezji i Nową Gwineę. Niezagrożony wyginięciem.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek opisali po raz pierwszy Wilhelm Hemprich i Christian Gottfried Ehrenberg w roku 1833 pod nazwą Curruca stentorea. Holotyp pochodził z Damietty (prowincja Egiptu). Bazując na badaniach mitochondrialnego DNA i morfologii ustalono, że trzciniak głośny tworzy monofiletyczny klad wraz z trzciniakiem zwyczajnym (A. arundinaceus), trzciniakiem wschodnim (A. orientalis), trzciniakiem australijskim (A. australis) oraz trzciniakiem białoskrzydłym (A. vaughani). Prawdopodobnie do kladu należą inni pacyficzni przedstawiciele Acrocephalus, jednakże brak dokładnych danych na ten temat. Na terenie Kazachstanu odnotowano hybrydyzację z trzciniakiem zwyczajnym[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała wynosi 18-20 cm, masa 23-24 g[3]. Upierzeniem przypomina trzciniaka zwyczajnego - z wierzchu w ciepłym odcieniu brązu, miejscami czerwonawy, zwłaszcza na kuprze i pokrywach nadogonowych. Brew i okolice oczu białawe. Gardło, pierś i środek brzucha białawe, pozostała część spodu ciała płowa. Trzciniaka głośnego cechuje jednak bardziej rudawy odcień spodu ciała. Górna część dzioba ciemnobrązowa, dolna zaś jasna z czarną plamką u nasady. Nogi i stopy zielonkawoołowiane[4].

Dla podgatunku nominatywnego formuła skrzydłowa różna; 2. lotka II rzędu mieści się w długości między 5. a 7., najdłuższe są lotki 7., 3. i 4., posiadają również równą długość. Na 3. i 4. występuje emarginacja. Dziób mierzy 23-27 mm (♂ 25-27, ♀ 23-25), natomiast skrzydło 75-85 mm (♂ 80-85, ♀ 75-77)[4].

Zasięg występowania i podgatunki[edytuj | edytuj kod]

Wyróżnia się następujące podgatunki[5]:

Gatunek wędrowny, lecz nie w całej populacji. Osobniki zamieszkujące Turkmenistan, Uzbekistan, Tadżykistan, Afganistan i Kazachstan przebywają na terenie tylko w okresie lęgowym; zimują w Indiach. Osobniki z północnych Indii są osiadłe[7]. Przebywa na ciernistych drzewach, trzcinach (w tym trzcinie papirusowej) oraz krzewach. Zasiedla obszary podmokłe, brzegi strumieni i rzek, namorzyny, jeziora i okolice kanałów nawadniających[3].

Lęgi[edytuj | edytuj kod]

Okres lęgowy w Nepalu trwa od kwietnia do lipca[8], w Indiach w maju i czerwcu. Z Pakistanu pochodzi notka o gnieździe odnalezionym w sierpniu, zaś na Cejlonie lęgi odbywają się w czerwcu i lipcu[9].

Gniazdo stanowi bardzo głęboki kubeczek z trzciny z dodatkiem liści i korzeni. Jedno z zebranych gniazd miało średnicę około 8 cm i głębokość 15 cm[9]. W lęgu 3-5 jaj[8]. Są białe, jednak pokryte ciemnymi wzorami; wymiary wynoszą około 2,03-2,46 x 1,47-1,6 cm[9]. Jedynie samica bierze udział w inkubacji. Młode pozostają w gnieździe 11-3 dni od wyklucia[3].

Status zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Przez IUCN trzcinniczek głośny klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC, Least Concern). Całkowita populacja nie jest znana, jednak obszary lęgowe pokrywają około 5 460 000 km². W połączeniu z brakiem istotnych zagrożeń nie budzi to obaw co do wymarcia[7]. Spotykany m.in. w Parku Narodowym Bandhavgarh[10], w trakcie wędrówek w Parku Narodowym Van Vihar[11], Parku Narodowym Gir[12] i Parku Narodowym Dibru-Saikhowa[13] (Indie).

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Acrocephalus stentoreus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Acrocephalus stentoreus. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d Joseph del Hoyo, Andrew Elliot, Jordi Sargatal & David Christie: Handbook of the Birds of the World. T. 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers. 2006, s. 626. ISBN 84-96553-06-X.
  4. a b płk. R.G. Wardlaw Ramsay: Guide to the birds of Europe and North Africa. With a biographical memoir by William Eagle Clarke. 1923, s. 101.
  5. F. Gill & D. Donsker: Old World Warblers. IOC World Bird List (v4.1). [dostęp 12 stycznia 2014].
  6. a b P. Mielczarek & M. Kuziemko: ACROCEPHALIDAE Salvin, 1882 - trzciniaki - Acrocephalid Warblers. W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 12 stycznia 2014].
  7. a b Clamorous Reed-warbler Acrocephalus stentoreus. BirdLife International. [dostęp 12 stycznia 2014].
  8. a b Tej Kumar Shrestha: Birds of Nepal. T. 2. Steven Simpson Books, 2001, s. 150. ISBN 978-0-9524390-9-7.
  9. a b c Allan O. Hume & Eugene W. Oates: The nests and eggs of Indian birds. T. 1. s. 224-226.
  10. Bikram Grewal: Bandhavgarh National Park Checklist of Birds. [dostęp 12 stycznia 2014].
  11. Complete Checklist of Terrestrial migrant Birds of Van Vihar National Park, VVNP. BhopalBirds. [dostęp 12 stycznia 2014].
  12. Gir National Park. [dostęp 12 stycznia 2014].
  13. Birding Tours in Dibru-Saikhowa National Park. Help Tourism. [dostęp 12 stycznia 2014].