Turzyca cienista

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Turzyca cienista
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

liliopodobne (≡ jednoliścienne)

Rząd

wiechlinowce

Rodzina

ciborowate

Rodzaj

turzyca

Gatunek

turzyca cienista

Nazwa systematyczna
Carex umbrosa Host
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Turzyca cienista (Carex umbrosa Host) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych.

Rozmieszczenie geograficzne[edytuj | edytuj kod]

Występuje od Hiszpanii na zachodzie po Japonię na wschodzie[4]. W Polsce rośnie w głównie w południowej części nizin i w pasie wyżyn[5].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Roślina trwała, wysokości 30-45 cm, gęstodarniowa.
Pokrój
Łodyga
Wzniesiona lub łukowato zgięta, u nasady ulistniona, tępo trójkanciasta, szorstka.
Liście
Najniższe pochwy liściowe czarnobrązowe, postrzępione włókniście. Blaszki liściowe na brzegach ostre, szorstkie, płaskie, 2mm szerokości, pod koniec dłuższe od łodygi. Najniższa podsadka częściowo liściowata, pozostałe zawsze plewiaste.
Kwiaty
Kwiatostan do 3 mm długości, składający się z 2-4 siedzących, wzniesionych kłosów. Górny kłos tylko z kwiatami męskimi, pozostałe z żeńskimi. Plewy czerwonobrązowe, z zielonym wystającym grzbietem. Pęcherzyki dłuższe od plew, zielone, z krótkim dzióbkiem, owłosione. Słupek o 3 znamionach. Kwitnie od kwietnia do czerwca.
Owoce
Orzeszek trójkanciasty.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Bylina, hemikryptofit. Siedliskiem są lasy liściaste i murawy górskie. Kwitnie w kwietniu i maju. Gatunek charakterystyczny związku Carpinion betuli i grądu środkowoeuropejskiego Galio sylvatici-Carpinetum betuli[6].

Zmienność[edytuj | edytuj kod]

Gatunek zróżnicowany na cztery podgatunki[4]:

  • Carex umbrosa subsp. huetiana (Boiss.) Soó - występuje w Pirenejach, na Półwyspie Bałkańskim, w Turcji i Kaukazie
  • Carex umbrosa subsp. pseudosabynensis T.V.Egorova - rośnie na rosyjskim Dalekim wschodzie, w Mongolii, Korei i Japonii
  • Carex umbrosa subsp. sabynensis (Less. ex Kunth) Kük. - występuje w Kaukazie, Rosji, Mongolii, Korei i Japonii
  • Carex umbrosa subsp. umbrosa - rośnie w Europie

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w kategorii zagrożenia R (rzadki - potencjalnie zagrożony)[7]. W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię NT (bliski zagrożenia)[8].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-06-14] (ang.).
  3. Carex umbrosa, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. a b Carex umbrosa na eMonocot [dostęp 2013-11-25].
  5. Atlas rozmieszczenia roślin naczyniowych w Polsce, Adam Zając (red.) i inni, Kraków: Pracownia Chorologii Komputerowej Instytutu Botaniki Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2001, ISBN 83-915161-1-3, OCLC 831024957.
  6. Władysław Matuszkiewicz, Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, ISBN 83-01-13520-4, OCLC 749271059.
  7. Red list of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda, Zbigniew Szeląg (red.). Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera, Polska Akademia Nauk, 2006. ISBN 83-89648-38-5.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grau, Kremer, Möseler, Rambold, Triebel: Graser. Mosaik Verlag GmbH, Monachium 1984