USS Louisville (1862)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
USS Louisville
USS "Louisville"
USS "Louisville"
Historia
Stocznia James B. Eads, Carondelet (Saint Louis) USA
Wodowanie październik 1861[1]
 US Navy
Wejście do służby 16 stycznia 1862[1]
Wycofanie ze służby 21 lipca 1865[2]
Los okrętu 29 listopada 1865 (sprzedany)[2]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 512 t
Długość 53,3 m (175')
Szerokość 15,5 m (51')
Zanurzenie 1,8 m (6')
Napęd
2 maszyny parowe napędzające jedno koło łopatkowe
Prędkość 9 węzłów[1]
Uzbrojenie
13 dział (szczegóły w tekście)
Opancerzenie
kazamata 63 mm (częściowo)
Załoga 175[3]

USS Louisville – amerykańska pancerna kanonierka rzeczna typu City (Cairo) floty Unii z okresu wojny secesyjnej.

Budowa i opis[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: kanonierki typu City.

"Louisville" był jedną z siedmiu kanonierek rzecznych typu City, nazywanego też typem Cairo, zbudowanych w zakładach Jamesa B. Eadsa. Zamówione zostały przez Armię USA w sierpniu 1861, z przeznaczeniem do wspierania wojsk lądowych w operacjach wzdłuż rzeki Missisipi i jej dopływów.

"Louisville" został zbudowany w stoczni w Carondelet (obecnie część Saint Louis) nad rzeką Missisipi, a wyposażany był w Cairo[4]. Jego budowę rozpoczęto na przełomie września i października 1861, kadłub wodowano w październiku 1861, a okręt wszedł do służby 16 stycznia 1862[1]. "Louisville" nosił identyfikacyjne paski wokół kominów w kolorze zielonym[5].

Okręt był konstrukcji drewnianej, o napędzie centralnym kołem łopatkowym, ukrytym w tylnej części kazamaty. Część nadwodna była przykryta czworoboczną kazamatą o silnie pochylonych ścianach z grubego drewna (61 cm z przodu i 30 cm z boków i tyłu)[6]. Kazamata była częściowo opancerzona płytami żelaznymi grubości 63 mm - na przedniej ścianie oraz pas długości ok. 18,3 m na bokach na śródokręciu, w rejonie kotłowni i maszynowni[6]. Również sterówka była pokryta żelazem grubości 32 mm, na podkładzie drewnianym[1].

Z powodu wrażliwości nieopancerzonej przedniej części ścian bocznych na ostrzał, część okrętów miała wzmacnianą osłonę w sposób improwizowany (np. "Cairo" w tym miejscu miał przykręcone zagięte szyny kolejowe)[7]. Brak jest informacji o ewentualnym wzmocnieniu pancerza "Louisville", natomiast wiosną 1864, podczas nieudanej ekspedycji na Red River, zdjęto z niego opancerzenie w celu odciążenia i prawdopodobnie już go nie założono, z uwagi na brak potrzeb (fotografia z końca wojny pokazuje okręt bez opancerzenia burtowego)[7]. "Louisville" odróżniał się od pozostałych jednostek typu tym, że w toku służby zabudowano na dachu jego kazamaty (pokład tzw. hurricane deck) lekką nadbudówkę z kabinami, ciągnącą się na większość długości, przypominającą zwykły parowiec pasażerski. Otrzymał on ponadto lekką sterówkę nad dotychczasową opancerzoną, do prowadzenia okrętu poza działaniami bojowymi[6].

Uzbrojenie okrętu składało się z 13 dział, umieszczonych w strzelnicach w kazamacie oraz dodatkowo jednego 12-funtowego działa pokładowego. W jego skład wchodziły początkowo 3 działa gładkolufowe 8-calowe Dahlgrena, 4 działa gwintowane 42-funtowe, 6 dział 32-funtowych i 1 działo 12-funtowe gwintowane[1]. We wrześniu 1862 dwa działa 8-calowe zastąpiono przez trzy 9-calowe, a dwa 42-funtowe zastąpiono przez 30-funtowe gwintowane[1]. W 1864 pozostałe działa 42-funtowe zamieniono na jedno gwintowane 100-funtowe, a pozostałe działo 8-calowe zamieniono na czwarte 9-calowe[1].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Podobnie, jak inne jednostki tego typu, "Louisville" wszedł w styczniu 1862 w skład Zachodniej Flotylli Kanonierek Armii USA, a od 1 października 1862 przeszedł w skład Marynarki Wojennej USA, wraz z flotyllą, którą przemianowano na Eskadrę Missisipi. Aktywnie działał podczas kampanii na Missisipi i jej dopływach, począwszy od ataku na Fort Donelson 14 lutego 1862[2]. Atak kanonierek zakończył się niepowodzeniem, "Louisville" został trafiony 36 razy przez działa konfederatów[a] i uszkodzony, po czym wyszedł z akcji i zdryfował w dół rzeki z przerwanymi łańcuchami sterowymi[8].

W dniach 1-5 marca asystował w zajęciu miasta Columbus w Kentucky, a następnie uczestniczył w atakach na "wyspę nr.10" na Missisipi i New Madrid do 7 kwietnia 1862[2].

"Louisville" służył dalej m.in. w atakach na Fort Pillow w Tennessee (kwiecień-maj 1862), bitwie pod Memphis (6 czerwca 1862), działaniach na White River i uczestniczył w ataku na Fort Hindman (Arkansas Post) 4-11 stycznia 1863[2]. W marcu 1863 uczestniczył w nieudanej próbie obejścia Vicksburga przez rozlewiska Steele (Steele’s Bayou Expedition). Walczył następnie pod Vicksburgiem, przedzierając się 16 kwietnia 1863 koło jego baterii i następnie wspierał atak na Grand Gulf[2].

Od 12 marca do 22 maja 1864 "Louisville" wziął udział w nieudanej ekspedycji na Red River, a następnie kontynuował służbę na Missisipi[2].

Po wojnie został wycofany ze służby 21 lipca 1865 i sprzedany na aukcji w Mound City 29 listopada 1865[2].

Uwagi

  1. S. Tucker, Blue..., s.130. Według innych danych, trafiony 59 razy (M. Smith, op.cit., s.84, natomiast S. Tucker, op.cit. i A. Konstam, op.cit. podają 59 trafień dla "St. Louis")

Przypisy

  1. a b c d e f g h A. Konstam, Union..., s.34
  2. a b c d e f g h Louisville - DANFS
  3. M. Smith, The USS..., s. 40.
  4. A. Konstam, Union..., s.9
  5. D. Canney, The Old..., s.54.
  6. a b c D. Canney, The Old..., s.51
  7. a b D. Canney, The Old..., s.52
  8. S. Tucker, Blue..., s.129-130

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]