USS Pittsburgh (1862)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
USS Pittsburgh
USS "Pittsburgh"
USS "Pittsburgh"
Historia
Stocznia James B. Eads, Carondelet (Saint Louis) USA
Wodowanie październik 1861[1]
 US Navy
Wejście do służby 25 stycznia 1862[1]
Wycofanie ze służby 1865
Los okrętu 29 listopada 1865 (sprzedany)[2]
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność 512 t
Długość 53,3 m (175')
Szerokość 15,5 m (51')
Zanurzenie 1,8 m (6')
Napęd
2 maszyny parowe napędzające jedno koło łopatkowe
Prędkość 9 węzłów[1]
Uzbrojenie
13 dział (szczegóły w tekście)
Opancerzenie
kazamata 63 mm (częściowo)
Załoga 251

USS Pittsburgh (także Pittsburg[2]) – amerykańska pancerna kanonierka rzeczna typu City (Cairo) floty Unii z okresu wojny secesyjnej.

Budowa i opis[edytuj]

 Osobny artykuł: kanonierki typu City.

"Pittsburgh" był jedną z siedmiu kanonierek rzecznych typu City, nazywanego też typem Cairo, zbudowanych w zakładach Jamesa B. Eadsa. Zamówione zostały przez Armię USA w sierpniu 1861, z przeznaczeniem do wspierania wojsk lądowych w operacjach wzdłuż rzeki Missisipi i jej dopływów.

"Pittsburgh" został zbudowany w stoczni w Carondelet (obecnie część Saint Louis) nad rzeką Missisipi, a wyposażany był w Cairo[3]. Jego budowę rozpoczęto na przełomie września i października 1861, kadłub wodowano w październiku 1861, a okręt wszedł do służby 25 stycznia 1862[1]. "Pittsburgh" nosił identyfikacyjne paski wokół kominów w kolorze jasnobrązowym[4].

Okręt był konstrukcji drewnianej, o napędzie centralnym kołem łopatkowym, ukrytym w tylnej części kazamaty. Część nadwodna była przykryta czworoboczną kazamatą o silnie pochylonych ścianach z grubego drewna (61 cm z przodu i 30 cm z boków i tyłu)[5]. Kazamata była częściowo opancerzona płytami żelaznymi grubości 63 mm - na przedniej ścianie oraz pas długości ok. 18,3 m na bokach na śródokręciu, w rejonie kotłowni i maszynowni[5]. Również sterówka była pokryta żelazem grubości 32 mm, na podkładzie drewnianym[1].

Z powodu wrażliwości nieopancerzonej przedniej części ścian bocznych na ostrzał, część okrętów miała wzmacnianą osłonę w sposób improwizowany (np. "Cairo" w tym miejscu miał przykręcone zagięte szyny kolejowe)[6]. Brak jest informacji o ewentualnym wzmocnieniu pancerza "Pittsburgha", natomiast wiosną 1864, podczas nieudanej ekspedycji na Red River, zdjęto z niego opancerzenie w celu odciążenia i być może już go nie założono, z uwagi na brak potrzeb[6].

Uzbrojenie okrętu składało się z 13 dział, umieszczonych w strzelnicach w kazamacie oraz dodatkowo jednego 12-funtowego działa pokładowego. W jego skład wchodziły początkowo 3 działa gładkolufowe 8-calowe Dahlgrena, 2 działa gwintowane 42-funtowe, 2 działa gwintowane 30-funtowe, 6 dział 32-funtowych i 1 działo 12-funtowe gwintowane[1]. W maju 1863 dwa działa 32-funtowe zamieniono na 9-calowe działa Dahlgrena[1]. Pod koniec roku jedno działo 8-calowe zamieniono na gwintowane 100-funtowe, a dwa działa 42-funtowe zamieniono na 9-calowe[a]. W nieustalonym czasie usunięto też 2 działa 32-funtowe[b]. W grudniu 1863 uzbrojenie składało się z 1 działa 100-funtowego gwintowanego, 4 dział 9-calowych Dahlgrena, 2 dział 8-calowych Dahlgrena, 4 dział 32-funtowych, 2 dział 30-funtowych i 1 działa 12-funtowego[4].

Służba[edytuj]

Podobnie, jak inne jednostki tego typu, "Pittsburgh" wszedł w styczniu 1862 w skład Zachodniej Flotylli Kanonierek Armii USA, a od 1 października 1862 przeszedł w skład Marynarki Wojennej USA, wraz z flotyllą, którą przemianowano na Eskadrę Missisipi. Aktywnie działał podczas kampanii na Missisipi i jej dopływach, począwszy od ataku na Fort Donelson 14 lutego 1862, podczas którego został uszkodzony[2].

Po naprawach, uczestniczył w atakach na "wyspę nr 10" na Missisipi 3 kwietnia 1862. 7 kwietnia podczas burzy zdołał przedrzeć się obok baterii wyspy i, wraz z "Carondelet", zaatakować baterie artylerii konfederackiej poniżej New Madrid, co umożliwiło przeprawę wojsk Unii[2].

"Pittsburgh" służył dalej m.in. w atakach na Fort Pillow w Tennessee (kwiecień-maj 1862), bitwie pod Fort Pillow (Plum Point Bend), bitwie pod Memphis (6 czerwca 1862), działaniach na rzece Yazoo. W styczniu 1863 działał na rzece White River i uczestniczył w ataku na Fort Hindman (Arkansas Post)[1]. W marcu 1863 uczestniczył w nieudanej próbie obejścia Vicksburga przez rozlewiska Steele (Steele’s Bayou Expedition). 16 kwietnia 1863 zdołał przedrzeć się w dół rzeki koło baterii Vicksburga[2]. 29 kwietnia wspierał atak na Grand Gulf i został tam poważnie uszkodzony przez artylerię[2].

Po naprawie, w maju 1863 uczestniczył w ataku na Fort Beauregard w Luizjanie i działał na rzece Red River[1]. W marcu-kwietniu 1864 wziął udział w nieudanej ekspedycji na Red River[2].

Po wojnie został wycofany ze służby w 1865 w Mound City, po czym sprzedany tam 29 listopada 1865[2].

Uwagi

  1. A. Konstam, op.cit., s.36. Według tego źródła, działa 9-calowe, które zamieniły 42-funtowe, były gwintowane, co budzi wątpliwości (rozpowszechnione były działa gładkolufowe 9-calowe Dahlgrena)
  2. Według A. Konstam, op.cit., s.36 - we wrześniu 1862, lecz z kontekstu wynika, że może chodzić o późniejszy rok.

Przypisy

  1. a b c d e f g h i A. Konstam, Union..., s.36
  2. a b c d e f g h Pittsburgh - DANFS
  3. A. Konstam, Union..., s.9
  4. a b D. Canney, The Old..., s.54.
  5. a b D. Canney, The Old..., s.51
  6. a b D. Canney, The Old..., s.52

Bibliografia[edytuj]

  • Donald L. Canney, The Old Steam Navy. Volume two. The ironclads 1842-1885, Annapolis 1993, ISBN 0-87021-586-8
  • Angus Konstam, Union River Ironclad 1861-65, New Vanguard no. 56, Osprey Publishing 2002, ISBN 1-84176-444-2
  • Pittsburgh - Dictionary of American Naval Fighting Ships (DANFS)