Układ nagrody

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Układ nagrody, zwany także ośrodkiem przyjemności – zbiór struktur mózgowych, związanych z motywacją i kontrolą zachowania. Ewolucyjnie, mechanizm ten wykształcił się, aby zwiększać prawdopodobieństwo niektórych zachowań, potencjalnie korzystnych dla organizmu. U naczelnych (a być może u filogenetycznie niższych zwierząt) jego pobudzenie związane jest z subiektywnym odczuwaniem przyjemności. System nagrody aktywowany jest w sytuacjach zaspokajania popędów (pożywienie, zachowania seksualne), a także w trakcie wykonywania innych, niepopędowych czynności, ocenianych jako przyjemne[1]. Wiele substancji psychoaktywnych (m.in. alkohol, opiaty, amfetamina), mogących powodować uzależnienia, wiąże się z jego aktywacją. Szczury laboratoryjne, mogące kontrolować elektryczną stymulację tego ośrodka (np. przez naciśnięcie dźwigni w swojej klatce), koncentrują się na tej czynności, całkowicie zaniedbując odżywianie.

Anatomia[edytuj | edytuj kod]

System nagrody jest częścią układu limbicznego. Tworzą go: brzuszne pole nakrywki (area tegmentalis ventralis, VTA), w którym znajdują się ciała komórkowe neuronów dopaminergicznych oraz jądro półleżące (nucleus accumbens, NAcc), do którego neurony te wysyłają swoje wypustki (aferentny szlak mezolimbiczny)[2]. Otrzymuje również sygnały z ciała migdałowatego (corpus amygdaloideum)[3].

Przypisy

  1. Stephen M. Stahl: Podstawy psychofarmakologii : teoria i praktyk. Gdańsk: Via Medica, 2010, s. 181-192. ISBN 978-83-7599-073-7.
  2. Stephen M. Stahl: Podstawy psychofarmakologii : teoria i praktyk. Gdańsk: Via Medica, 2010, s. 186. ISBN 978-83-7599-073-7.
  3. Bardo MT, Neuropharmacological mechanisms of drug reward: beyond dopamine in the nucleus accumbens. Crit Rev Neurobiol. 12:37-67 (1998).

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.