Uskok Wairau

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Mapa systemu uskoków Marlborough, uskok Wairau zaznaczony jest kolorem niebieskim

Uskok Wairau (ang. Wairau Fault) – uskok dekstralny (prawoprzesuwczy), położony w północno-wschodniej części Wyspy Południowej w Nowej Zelandii, wchodzący w skład systemu uskoków Marlborough, tzw. Marlborough Fault System, który umożliwia przenoszenie przemieszczeń wzdłuż uskoku transformacyjnego, stanowiącego granicę pomiędzy płytą pacyficzną i indoaustralijską oraz pomiędzy uskokiem alpejskim a rowem oceanicznym Hikurangi Trench, położonego w strefie subdukcji[1].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Panorama doliny Wairau Valley, przez którą przepływa rzeka Wairau River

Uskok Wairau jest bardzo dobrze rozpoznany pod względem topograficznym. Po raz pierwszy został rozpoznany i poprawnie naniesiony na mapy przez nowozelandzkiego geologa Alexandra McKay'a w 1890 roku. Dekstralny typ uskoku został rozpoznany przez geologa Harolda Wellmana w latach 50. XX wieku na podstawie przemieszczeń oraz współrzędnych uskoku[2].

Uskok Wairau położony jest w północno-wschodniej części Wyspy Południowej. Rozpoczyna swój bieg od uskoku alpejskiego na południu[2]. W zależności od interpretacji rozpoczyna swój bieg albo na południu regionu „The Bends” lub w północnej części regionu. W pierwszym przypadku uważany jest wówczas za segment tektoniczny uskoku alpejskiego, a w drugim przypadku za osobny uskok[3]. Kontynuuje swój bieg w kierunku północnym na odcinku 130 km. W zachodniej części uskok biegnie w postaci jednej nitki, która rozdziela się na dwie w dolinie Wairau Valley[3]. Rozciąga się wzdłuż doliny rzeki Wairau River od której bierze swoją nazwę[3]. Uskok Wairau kończy swój bieg w pobliżu miejscowości Renwick około 15 km od Cieśniny Cooka w zatoce Cloudy Bay[2].

Aktywność sejsmiczna[edytuj | edytuj kod]

Uskok Wairau jest jednym z najbardziej aktywnych uskoków, położonych na Wyspie Południowej w okresie ostatnich 10 tys. lat[2]. Datowanie radiowęglowe przeprowadzone na podstawie osadów sedymentacyjnych pochodzących z terasy rzecznej sugerują, że uskok Wairau od roku 5610 BP przemieścił się o około 23 m. Szacunkowa prędkość przesuwania się uskoku wynosi około 3-5 mm/rok. Pojedyncze, duże trzęsienia ziemi powodowały przesunięcie uskoku o 5-7 m. Badania geologiczne wykazały, że w ciągu tego okresu doszło do czterech dużych pęknięć. Ostatnie duże trzęsienie ziemi miało miejsce około roku 2301-1811 BP. Szacowany przedział czasowy pomiędzy dużymi trzęsieniami ziemi wynosi od 1150 do 1400 lat. Uważa się, że uskok Wairau zbliża się do końca okresu przerwy między dużymi trzęsieniami ziemi i ponowne wystąpienie tego zdarzenia, uważa się za stosunkowo realne[3].

Trzęsienie ziemi z 1848 roku[edytuj | edytuj kod]

W 1848 roku doszło do dużego trzęsienia ziemi w Marlborough o szacowanej magnitudzie 7,4° w skali Richtera[4]. Początkowo uważano, że trzęsienie ziemi skoncentrowało się na wschodnim krańcu uskok Awatere, który biegnie równolegle do uskoku Wairau. Późniejsze badania wykazały, że trzęsienie ziemi skoncentrowało się w dolnym odcinku doliny Wairau Valley. Pomimo tego, że trzęsienie ziemi skoncentrowało się wzdłuż biegu uskoku Wairau, nie było spowodowane jego ruchem lecz sąsiedniego uskoku Awatere[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]