Wei Zheng

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Wei.
Wei Zheng
魏徵
Ilustracja
Data urodzenia 580
Data śmierci 643

Wei Zheng (chiń. 魏徵; pinyin Wèi Zhēng; ur. 580, zm. 643) – chiński polityk, myśliciel i historyk epoki Tang, prezentowany jako wzór doradcy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony w 580 r. na terenie współczesnej prowincji Hebei w północnych Chinach. Jego ojciec był urzędnikiem, zmarł, gdy Wei Zheng był jeszcze dzieckiem. Z tego powodu Wei Zheng dorastał w ubóstwie[1] i przez kilka lat wychowywał się w taoistycznym klasztorze[2]. W schyłkowym okresie panowania dynastii Sui (581–618) w kraju dochodziło do licznych rebelii i Wei Zheng dołączył do jednej ze zbuntowanych grup pod dowództwem Li Mi, który potem podporządkował się dynastii Tang[1].

Został urzędnikiem w administracji Tangów. Początkowo służył następcy tronu, ale ten został zamordowany przez brata Li Shimina (późniejszego cesarza Taizonga)[1]. Ten nie tylko wybaczył urzędnikowi pracę u swojego przeciwnika, ale zaoferował mu służbę u siebie i – będąc pod wrażeniem jego oddania i kwalifikacji w zarządzaniu – uczynił go swoim bliskim doradcą[2]. Wei Zheng był jednym z najważniejszych ministrów Taizonga od 626 roku[3]. Jako doradca zawsze bronił swojego zdania, jeśli był przekonany o jego słuszności, i często krytykował opinie lub zachowania cesarza, jeśli uważał je za nieprawidłowe. Jako historyk wsławił się spisaniem księgi poświęconej panowaniu dynastii Sui[1], zaliczanej do tzw. oficjalnych historii dynastycznych[4]. W późniejszych latach, powołując się na opisane w swojej księdze przykłady, wielokrotnie przestrzegał Taizonga przed powielaniem błędów popełnionych niegdyś przez władców poprzedniej dynastii[1].

W ostatnich tygodniach życia był leczony przez osobistego lekarza cesarza Taizonga[2]. Zmarł w 643 r., a cesarz dowiedziawszy się o jego śmierci miał powiedzieć Gdy brąz służy ci za lustro, widzisz, czy twe szaty nie są w nieładzie, gdy historia służy ci za lustro, możesz zrozumieć swe porażki i zwycięstwa, gdy człowiek służy ci za lustro, możesz zrozumieć, co właściwe, a co zgubne. Wei Zheng umarł, straciłem me lustro![5]. Postawa Wei Zhenga była w następnych wiekach przedstawiana jako wzorcowa postawa dla urzędników państwowych[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f 魏征 Wei Zheng (AD 580-643) Candid official earns great respect (ang.). Shanghai Daily, 2011-10-28. [dostęp 2019-05-20].
  2. a b c David Wu: Wei Zheng, the Impartial but Blunt Advisor of Emperor Taizong (ang.). ClearHarmony.net, 2014-02-08. [dostęp 2019-05-20].
  3. Li Guoqing, Zhang Yue, Luan Weixia, Zeng Shiqiang and the Chinese Style of Management, Cambridge Scholars Publishing, 6 listopada 2017, ISBN 978-1-5275-0524-7 [dostęp 2019-05-20] (ang.).
  4. The Twenty-Five Official Dynastic Histories (ershiwushi 二十五史) (ang.). [dostęp 2019-05-20].
  5. Katarzyna Sarek: Komu i co wolno mówić o Chinach i w Chinach? (pol.). W: Kultura Liberalna [on-line]. Kultura Liberalna, 2019-05-16. [dostęp 2019-05-20].