Wieża ciśnień przy ulicy 1 Maja w Raciborzu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wieża ciśnień przy ulicy 1 Maja
Symbol zabytku nr rej. A/847/2021 z 14 lipca 2021[1]
Ilustracja
Wieża widziana z południowego wschodu (2009)
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Miejscowość

Racibórz

Adres

ul. 1 Maja 8

Typ budynku

wieża ciśnień

Wysokość całkowita

25 m

Ukończenie budowy

23 września 1874

Właściciel

ZWiK Racibórz

Położenie na mapie Raciborza
Mapa konturowa Raciborza, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień”
Położenie na mapie powiatu raciborskiego
Mapa konturowa powiatu raciborskiego, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wieża ciśnień”
Ziemia50°04′53″N 18°13′13″E/50,081389 18,220278

Wieża ciśnień przy ulicy 1 Maja w Raciborzu – wyłączona z eksploatacji, murowana z cegły wieża ciśnień w Raciborzu znajdująca się na terenie miejskiego zakładu wodociągowego (zob. Wodociągi w Raciborzu) przy ulicy 1 Maja 8. Została oddana do użytku 23 września 1874 roku[a][2]. Tereny pod budowę wieży oraz innych budynków zakładu wykupiono stopniowo, część w 1838 roku (pozyskując także dom strzelecki bractwa strzeleckiego), resztę w roku 1862. Wieża mierzy 25 m wysokości, a pojemność zbiornika z płaskim dnem, wykonanego ze stalowej blachy o grubości 10 mm i osadzonego na wysokości 23 m wynosi 500 m3[3]. Wodę na użytek zbiornika czerpano z pobliskiej Odry. Następnie była ona oczyszczana w filtrach piaskowych i pompowana do zbiornika za pomocą pomp o łącznej mocy 30 KM. Początkowo głównym odbiorcą była kolej sąsiadująca z zakładem, a także rozwijający się raciborski przemysł. W latach 30. XX wieku wieża stała się niewystarczająca dla potrzeb miasta. Podjęto więc decyzję o budowie kolejnej wieży w Starej Wsi (dziś mieszczącej biura oraz jeden z zakładów produkcyjnych producenta słodyczy, firmy Mieszko[4])[5], jednak stara wieża nadal zasilała większą część miasta, gdyż nowo wybudowana wieża wytwarzała zbyt duże ciśnienie[6], a także została wykorzystana przez nazistów w celach ideologicznych i propagandowych. Obecnie raciborski Zakład Wodociągów i Kanalizacji zastanawia się nad komercyjnym wykorzystaniem nieużywanego od lat obiektu[7].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. W spisie inwentarza miejskiego zakładu wodociągów podany jest rok 1898, prawdopodobnie w tym roku przeprowadzono jednak gruntowną modernizację.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. WPIS DO REJESTRU ZABYTKÓW (A/847/2021) (pol.) wkz.katowice.pl [dostęp 2021-07-14]
  2. Grzegorz Wawoczny: Gospodarka wodno-ściekowa w Raciborzu. s. 30.
  3. Grzegorz Wawoczny: Gospodarka wodno-ściekowa w Raciborzu. s. 80.
  4. Zakłady Przemysłu Cukierniczego Mieszko S.A. fakty i liczby (pol.). www.relacje.mieszko.pl. [dostęp 2011-02-04].
  5. Grzegorz Wawoczny: Tajemnice wieży ciśnień (pol.). www.naszraciborz.pl, 2 listopada 2008. [dostęp 2011-02-04].
  6. Zakład Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. - wczoraj i dziś (pol.). www.zwikraciborz.pl. [dostęp 2011-02-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-19)].
  7. Grzegorz Wawoczny: Wieża ciśnień - szukamy pomysłu (pol.). www.naszraciborz.pl, 16 grudnia 2008. [dostęp 2011-02-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]