Wirus umysłu
Wirus umysłu (ang. mind virus, virus of the mind) – w ujęciu memetyki – bezużyteczne mempleksy, replikujące się w umysłach wielu ludzi, prowadzące do negatywnych skutków[1.1].
Pojęcie szerzej zostało opisane w książce Richarda Brodiego Wirus umysłu. W pozycji tej analogie pomiędzy genami, kodem komputerowym i memami rozciągnięto na wirusy biologiczne, których odpowiednikami w świecie komputerów są wirusy komputerowe, natomiast w świecie memów właśnie wirusy umysłu[2.1]. Brodie dzieli wirusy umysłu na tworzące się spontanicznie (wirusy kulturowe) i tworzone świadomie (wirusy-wynalazki)[2.2].
Krytyczny stosunek wobec koncepcji wirusa umysłu przedstawił Mariusz Biedrzycki w pracy Genetyka kultury, gdzie stwierdził, że replikowanie się memów jest bliższe replikacji prionów w biologii niż replikacji wirusów biologicznych[3].
Według niektórych, antyteistycznych naukowców zajmujących się memetyką przykładami „wirusów umysłu” są przede wszystkim religie[2.3][4], z których niemal każda zawiera nakaz głoszenia danej wiary wśród niewierzących i innowierców. Te religie, które nie posiadają takiego nakazu, mają mniejsze szanse na przetrwanie[2.4].
Richard Brodie w swej książce wyraził również pogląd, że dzięki praktykowaniu zen można oczyścić umysł z niepotrzebnych memów, jakie w trakcie tej praktyki można sobie uświadomić[2.5]. Na medytację wskazuje też Blackmore, gdy opisuje problem pierwszeństwa decyzji w stosunku do jej uświadamiania[1.2].
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- Susan Blackmore: Maszyna memowa. Poznań: REBIS, 2002. ISBN 83-7301-267-2.
- Richard Brodie: Wirus umysłu. Łódź: TeTa Publishing, 1997. ISBN 1-896167-03-9.
- ↑ Mariusz Biedrzycki: Genetyka kultury. Warszawa: Prószyński i s-ka, 1998, s. 108, seria: Na ścieżkach nauki. ISBN 83-7180-347-8.
- ↑ Richard Dawkins: Viruses of the Mind. W: Daniel Dennet: Dennett and His Critics: Demystifying Mind. Oxford: Blackwell, 1993. [dostęp [2012-06-01]].