Xu Wenli

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Xu.
Xu Wenli
Ilustracja
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 徐文立
Pismo tradycyjne 徐文立
Hanyu pinyin Xú Wénlì

Xu Wenli (ur. 9 lipca 1943) – chiński dysydent, przebywający obecnie na emigracji w USA.

Pochodzi z prowincji Jiangxi. Pod koniec lat 70. jeden z czołowych przywódców ruchu dysydenckiego zorganizowanego wokół tzw. Muru Demokracji w Pekinie, kierował działającym w latach 1978-1980 ruchem społecznym o nazwie Forum Piątego Kwietnia. We wrześniu 1980 roku opublikował list otwarty do Lecha Wałęsy[1]. Wraz z dysydentami Sun Weipingiem i Wang Xizhe podjął próbę powołania partii politycznej, opozycyjnej wobec władz. Aresztowany 9 kwietnia 1981 roku, rok później został skazany na piętnaście lat pozbawienia wolności i utratę praw publicznych na okres lat czterech.

Zwolniony z więzienia w 1993 roku, powrócił do działalności prodemokratycznej. Agitował na rzecz wprowadzenia w Chinach wielopartyjnego systemu politycznego i demokracji konstytucyjnej, utworzenia niezależnych związków zawodowych oraz zagwarantowania w konstytucji wolności politycznych. Podjął także ponownie próbę utworzenia opozycyjnej partii politycznej. Aresztowany w 1998 roku, został oskarżony o działanie przeciwko bezpieczeństwu państwa i skazany na trzynaście lat więzienia.

Ze względu na pogarszający się stan zdrowia oraz międzynarodowe naciski, został przedterminowo zwolniony 24 grudnia 2002 roku, a następnie zmuszony do wyjazdu do USA. W 2003 roku otrzymał doktorat honoris causa Brown University i został wykładowcą tej uczelni. W Stanach Zjednoczonych prowadzi nadal działalność na rzecz demokratyzacji systemu politycznego w Chinach, opowiada się za utworzeniem państwa federacyjnego składającego się z Chin kontynentalnych i Tajwanu.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Merle Goldman: From Comrade to Citizen. The Struggle for Political Rights in China. Cambridge: Harvard University Press, 2005, s. 48. ISBN 0-674-01890-7.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Yuwu Song: Biographical Dictionary of the People's Republic of China. Jefferson: McFarland & Company, 2013. ISBN 978-0-7864-3582-1.