Zaraza Mayera

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zaraza Mayera
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd astropodobne
Rząd jasnotowce
Rodzina zarazowate
Rodzaj zaraza
Gatunek zaraza Mayera
Nazwa systematyczna
Orobanche mayeri (Suess. & Ronniger) Bertsch & F. Bertsch
Flora von Württemberg und Hohenzollern. Zum Gebrauch auf Wanderungen, in Schulen und beim Selbstunterricht. 2nd ed. Stuttgart: Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft; 1948.
Synonimy
  • Orobanche alsatica var. mayeri

Zaraza Mayera (Orobanche mayeri (Suess. & Ronniger) Bertsch & F. Bertsch) – gatunek byliny z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae). Występuje w Karpatach (Słowacja, Polska, Rumunia) oraz na pojedynczych stanowiskach w Niemczech. W Polsce rośnie tylko w Pieninach. Do lat 90. XX wieku był uważany za endemiczny dla Badenii-Wirtembergii[3]. Okazy tego gatunku odkrył Adolf Theodor Mayer w 1940 roku, przy czym uznał, że należą do zarazy wielkiej. Wkrótce potem wyodrębniono dla nich takson – odmianę w ramach zarazy alzackiej[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Łodyga
Jasnożółta, jasnobrązowa lub czerwonawa, o wysokości 20-60 cm, pokryta łuskami. Łuski dolne trójkątne, liczne. Łuski górne lancetowate, rzadkie[4].
Kwiaty
Zebrane w licznokwiatowy kłos. Kwiaty siedzące w kątach przysadek. Dwie, dwuzębne działki kielicha. Korona kwiatu żółtawa, jasnobrązowa, różowa lub czerwonawa, o długości 15-20 mm. Szyjka słupka prawie naga. Znamię żółte lub pomarańczowe, dwułatkowe[4].
Owoce
Torebka. Nasiona liczne i drobne[4].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Geofit. Jest rośliną bezzieleniową, bez korzenia. Pasożytuje na okrzynie szerokolistnym (Laserpitium latifolium). Kwitnie od lipca do sierpnia. Rośnie na skałach, w górskich murawach, prześwietlonych borach i w okrajkach, na podłożu wapiennym[4].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

W latach 2004–2014 gatunek był objęty w Polsce ochroną ścisłą, od 2014 podlega ochronie częściowej[5]. Gatunek został umieszczony w polskiej czerwonej księdze roślin[4] w kategorii CR (krytycznie zagrożony). Znajduje się także na polskiej czerwonej liście w tej samej kategorii[6].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2017-12-18] (ang.).
  3. a b Renata Piwowarczyk. Orobanche mayeri (Suess. & Ronniger) Bertsch & F. Bertsch – a species new to Poland. „Acta Societatis Botanicorum Poloniae”. 80 (3), s. 179-183, 2011. DOI: 10.5586/asbp.2011.020 (ang.). [dostęp 2017-12-11]. 
  4. a b c d e Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  5. Dz.U. z 2014 r. poz. 1409 – Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin.
  6. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.