Zderzak Łągiewki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Zderzak Łągiewki (EPAR) – idea oraz prototyp amortyzatora zderzeń odprowadzającego do wirników urządzenia część energii kinetycznej zderzających się obiektów. Według twórcy Lucjana Łągiewki urządzenie istotnie zmniejsza siły i energię działające w obiekcie uderzonym. W początkowych objaśnieniach działania urządzenia twierdzono, że siły działające w pojeździe zaopatrzonym w to urządzenie są mniejsze niż wynikające praw mechaniki Newtona. W kolejnej próbie zainteresowania przemysłu urządzeniem zmodyfikowano je, zmieniono nazwę na EPAR oraz objaśnienie działania urządzenia.

Projektanci urządzenia informowali o wielu nagrodach przyznanych projektowi EPAR i jego twórcom[1]. W roku 2011 EPAR uzyskał złoty medal Międzynarodowej Federacji Organizacji Wynalazczych (IFIA) za najlepszy wynalazek pierwszej dekady XXI w.[2][3][4]

Historia wynalazku[edytuj | edytuj kod]

Łągiewka opracował swój zderzak w latach 90. XX wieku[5]. Pierwsze dwie prace dotyczące zderzaka Łągiewka opublikował w roku 2000. Pierwszy prototyp zderzaka był testowany na AGH w Krakowie m.in. przez Stanisława Gumułę.

Hipotezy wynalazców dotyczące działania zderzaka Łągiewki nie zostały zatwierdzone w czasopismach naukowych listy filadelfijskiej.

Jak dotąd nie istnieje żadna praktyczna realizacja zderzaka Łągiewki. Zderzak nie wyszedł poza fazę prototypową. Wynalazek Łągiewki zainicjował powstanie Projektu EPAR, którego najważniejszym zadaniem jest rozwój koncepcji Energetycznego Przetwornika Akumulacyjno-Rozproszeniowego (EPAR) i wprowadzenie go do powszechnego użytku. Współtwórcą Projektu EPAR jest Stanisław Gumuła.

W roku 2011 Narodowe Centrum Badań i Rozwoju podpisało umowę o współpracy z EPAR[4] w celu finansowania kosztów sporu z Malcolmem Smithem (Uniwersytet Cambridge) o prawa do patentu[6][7].

W 2011 roku twórcy donosili, że trwają prace nad umieszczeniem rozwiązań Łągiewki w barierach drogowych, a testy grupy EPAR wykazały redukcję siły zderzenia o 50–90%, a także, że zaczęto projektować zastosowanie EPAR w kuwejckich tankowcach oraz odbojnicach portowych[8][9][10].

Po 2011 roku aktywność publiczna zespołu ustała, a strona internetowa projektu EPAR w serwisie społecznościowym Facebook przestała być aktualizowana[1]. Strona internetowa projektu EPAR przestała działać w roku 2015[11][12].

Zarys problemów i krytyka[edytuj | edytuj kod]

Wynalazek jest przedmiotem krytyki ze względu na kontrowersyjne hipotezy autorów. Lucjan Łagiewka postuluje, że zmienna dynamicznie siła nie przekłada się w przekładni[13]. Natomiast powiązany z projektem Stanisław Gumuła uważa, że działania zderzaka nie da się opisać znanymi prawami fizyki, a jego zastosowanie umożliwia zmniejszenie sił podczas zderzenia[2][14].

Wynalazca sugeruje, że dzięki zderzakowi przyspieszenie odczuwane przez pasażerów w chwili zderzenia jest mniejsze niż przyspieszenie samochodu mierzone względem przeszkody. Oznaczałoby to, że zderzak zmienia bezwładność masy przełożonej. Krytycy wynalazku, wskazują, że opublikowana dokumentacja występowania tego zjawiska w zderzaku Łągiewki nie jest zweryfikowana[15][16][17][18].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b EPAR – technologia zmieniająca świat. Facebook.com. [dostęp 2016-01-23].
  2. a b Agata Dzikowska: Pochłaniacz energii znajdzie zastosowanie. W: „Wiadomości” [on-line]. Telewizja Polska S.A., 2011-10-15. [dostęp 2015-12-29]. Doniesienie prasowe w TVP, wywiad z twórcami.
  3. Artur Włodarski, Iwona Kadłuczka: Człowiek, który przejechał Newtona. Wyborcza.pl, 2012-01-09. [dostęp 2016-01-23].
  4. a b Podpisanie umowy o współpracy pomiędzy NCBiR i EPAR. NCBiR, 2011-11-15. [dostęp 2016-01-23].
  5. Ten kosmiczny wynalazek z Polski uratuje kierowców. dziennik.pl, 2011-10-03. [dostęp 2015-12-29]. Wywiad z autorem.
  6. NCBiR da pieniądze na walkę o patent dla "zderzaka Łągiewki". Naukowy.pl, 2011-11-10. [dostęp 2016-01-23].
  7. Malcolm C. Smith: Force-controlling mechanical device. Aplikacja patentowa EP 1402327. European Patent Register, Data zgłoszenia priorytetowego: 2001-07-04; data publikacji: 2004-03-31. [dostęp 2016-01-23].
  8. Polacy twórcami bariery drogowej zmniejszającej skutki zderzenia. PAP, 2011-03-11. [dostęp 2015-12-29]. Wywiad z twórcami.
  9. Polacy twórcami bariery drogowej zmniejszającej skutki zderzenia. Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. [dostęp 2015-12-29]. Wywiad z twórcami.
  10. Rewolucyjna bariera drogowa z technologią EPAR. magazynprzemyslowy.pl, 2011-03-11. [dostęp 2015-12-29]. Wywiad z twórcami.
  11. Projekt EPAR – ostatnia zarchiwizowana wersja z roku 2014. [dostęp 2016-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-19)].
  12. Projekt EPAR – 404 Not Found. [dostęp 2016-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-12)].
  13. Lucjan Łągiewka: Energetyczna natura mechaniki cz. II 2000 r.. [dostęp 2015-12-29]. Praca L. Łągiewki nt jego mechaniki. Zamieszczona na forum dyskusyjnym.
  14. Marian Nowy: EPAR jest i działa. W: Sprawy Nauki. Biuletyn Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego [on-line]. Ośrodek Przetwarzania Informacji, 2003-11-25. [dostęp 2016-01-23]. Wywiad ze Stanisławem Gomułą.
  15. Zderzak Łągiewki – analiza publikacji. blox.pl, 2011-01-30. [dostęp 2015-12-29]. Analiza publikacji Łągiewki, wskazuje liczne błędy braki jak i możliwe manipulacje danymi
  16. anuszka_ha3.agh.edu.pl: Zderzak Łągiewki w Wyborczej. W: Będąc młodym fizykiem. Nonsensy z nauki polskiej i zagranicznej [on-line]. blox.pl, 2012-01-10. [dostęp 2015-12-29]. Analiza krytyczna wypowiedzi twórców.
  17. anuszka_ha3.agh.edu.pl: Zderzak Łągiewki – "Rozstrzygający eksperyment". W: Będąc młodym fizykiem. Nonsensy z nauki polskiej i zagranicznej [on-line]. blox.pl, 2011-11-10. [dostęp 2015-12-29]. Opis wskazujący błędy w pokazie autorów.
  18. Marcin Siennicki: Zderzak Łągiewki. Racjonalista, 2003-08-25. [dostęp 2011-10-24].Dyskusje o zderzaku, o błędach w analizie twórców.