Związek Wojskowych Polaków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Związek Wojskowych Polaków w Rosji 1917-1918 (ZWP) – legalne organizacje Polaków: oficerów, podoficerów, szeregowych oraz pracowników wojska służących w armii Imperium Rosyjskiego, tworzące się po rewolucji lutowej 1917. Organ kierowniczy - Zarząd Centralny. Organizacje miały charakter okręgowy. Twórcą pierwszej organizacji był Polak, płk artylerii armii rosyjskiej Tadeusz Jastrzębski. Organizację utworzono w Carskim Siole 24 marca 1917 jako organizację Piotrogrodzkiego Okręgu Wojskowego. Później powstały ZWP okręgów: Moskiewskiego, Kijowskiego, Zachodniego i Północnego. ZWP stawiały sobie za cel skupienie Polaków służących w armii rosyjskiej, opiekę nad nimi, szerzenie ducha narodowego i oświaty, opiekę nad inwalidami i jeńcami wojennymi, opiekę na rodzinami wojskowych. Poszczególni działacze mieli odmienne poglądy na zadania związku związane z wojną, , rewolucją i tworzeniem wojska polskiego na terenie Rosji. Piłsudczycy dążyli do skupienia Polaków w związku w celu przetrwania wojny i zachowania sił na okres późniejszy. Celem Endeków było formowanie oddziałów polskiego wojska do walki z Niemcami pod ogólnym dowództwem rosyjskim. Z inicjatywy ZWP odbyły się zjazdy żołnierzy: w Kijowie - Dywizji Strzelców Polskich, w Kiszyniowie Frontu Rumuńskiego, w Rzeczycy - Frontu Południowo-Zachodniego, w Mińsku - Frontu Zachodniego, w Moskwie - Moskiewskiego Okręgu Wojskowego. 7 - 22 czerwca 1917 odbył się I Ogólny Zjazd Związku w Piotrogradzie, na którym doszło do rozłamu i opuszczenia Związku przez lewicę, pozostali na zjeździe podjęli decyzję o organizowaniu polskich formacji wojskowych w Rosji. Zadanie to powierzono Naczelnemu Polskiemu Komitetowi Wojskowemu (Naczpol). Lewica utworzyła Komitet Główny Związku Wojskowych Polaków (Lewicy) w Rosji. Czołowi działacze Związku: Władysław Raczkiewicz i W. Szczęsny.

ZWP istniał do początków 1918, do czasu demobilizacji starej armii carskiej. Po utworzeniu Armii Czerwonej Związek został rozwiązany.

 Zobacz też kategorię: Członkowie Związku Wojskowych Polaków.

Bibliografia[edytuj]