Ślepa próba

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy medycyny. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Trzy możliwości przeprowadzenia eksperymentu klinicznego. Procenty informują ilu pacjentów deklaruje poprawę po zakończeniu kuracji. Przykłady hipotetyczne. 1 – brak ślepej próby, 2 – "pojedyncza" ślepa próba, 3 – podwójnie ślepa próba. Opis w tekście.

Ślepa próba – w farmakologii metoda prowadzenia eksperymentu medycznego badającego wpływ substancji (zwykle leku), polegająca na utrzymaniu osób przyjmujących lek w nieświadomości co do tego czy przyjmują lek, czy też substancję obojętną (placebo). Ślepą próbę stosuje się w celu wykluczenia efektu oczekiwania u osób, na których sprawdza się działanie substancji.

Metodę ślepej próby, np. podwójnie ślepej, stosuje się przy badaniu środków farmakologicznych i niefarmakologicznych.

Podwójnie ślepa próba[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Podwójnie ślepa próba.

Podwójnie ślepa próba polega na tym, że nikt z osób biorących bezpośrednio udział w eksperymencie i mających kontakt z osobami badanymi nie wie, który środek jest naprawdę lekiem, a który w rzeczywistości jest substancją obojętną. W ten sposób wyklucza się możliwość nieświadomego wpłynięcia na osoby badane (i tym samym na wyniki badania) przez lekarza prowadzącego i osoby podające lek. Pierwszy naukowo opisany przypadek zastosowania podwójnie ślepej próby należy przypisać psychologowi Oskarowi Pfungstowi, który zastosował tę metodę już w 1907 roku w sprawie tak zwanego "Mądrego Hansa".[1]

Podwójnie ślepa próba ma duże znaczenie dla zapewnienia obiektywnych wyników badań, ponieważ:

  • jeśli pacjent sam przyjmuje leki (sytuacja 1. na rysunku), niemożliwa jest obiektywna ocena wpływu leku,
  • jeśli lekarz wydaje leki (sytuacja 2.), może on swoim działaniem (np. podając dodatkowe leki) nieświadomie sfałszować wynik eksperymentu.

Potrójnie ślepa próba[edytuj | edytuj kod]

Potrójnie ślepa próba polega na tym, że również osoby przeprowadzające statystyczną analizę rezultatów badania nie wiedzą, który środek jest lekiem, a który substancją obojętną[2].

Przypisy

  1. Oskar Pfungst: Clever Hans (The horse of Mr. Von Osten) A contribution to experimental animal and human psychology (ang.). Henry Holt and Company, 1911. [dostęp 2013-11-20].
  2. M. Porta, A Dictionary of Epidemiology, Oxford University Press, Oxford, 2008, ISBN 978-0-19-531449-6

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.