Świt (radiostacja)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Radiostacja Świt ("Anusia") – polska rozgłośnia radiowa, nadająca z Anglii w latach 1943-1944, dwa razy dziennie audycje skierowane do Polaków przebywających w okupowanej podczas II wojny światowej ojczyźnie.

Delegat Rządu na Kraj Cyryl Ratajski nadał szefowi Kierownictwu Walki Podziemnej (KWC) prawo zwracania się bezpośrednio do rządu w Londynie w sprawach pilnych, wymagających skorzystania z radia BBC. Swoją decyzję przekazał rządowi w depeszy 14 kwietnia 1942[1]. W pewnym związku z tym została uruchomiona radiostacja. Anusia była całkowicie polską radiostacją, a zatem w swoich audycjach prezentowała poglądy niekiedy niezgodne z interesami aliantów. Program był nadawany spod Londynu, z miasteczka Bletchley, ale wśród Polaków miała uchodzić za tajną radiostację nadającą z terenów Polski. O prawdziwej lokalizacji "Świtu" wiedzieli tylko pracownicy radiostacji oraz naczelny wódz. W kraju o tym fakcie wiedział tylko szef KWC, który został zobowiązany do codziennego przekazywania do Londynu bieżących wiadomości, bez czego mistyfikacja nie byłaby możliwa. Oto kilka wyjątków z depesz przesłanych przez Stefana Korbońskiego, szefa KWC, do Londynu[1]:

Quote-alpha.png
3 października 1943. Przygotujcie Anusię do nadawania wieczorem wiadomości z warszawy z tego samego dnia. Będziemy je wysyłać czasem rano, np. afisze niemieckie, częściej popołudniu, np. z "Nowego Kuriera Warszawskiego", który wychodzi między 13 a 14...
Quote-alpha.png
1 listopada 1943. Rozmawiałem z osobą porwaną w łapance i uwolnioną z Pawiaka. Stwierdza ona, że część porwanych jest tam na miejscu roztrzeliwana. Podajcie to jako wywiad waszego współpracownika...
Quote-alpha.png
26 Października. Dziś roztrzelano na ulicy Leszno 35 zakładników. Procedura ta sama. Łapanki trwają, biorą w nich udział młodzi lotnicy jako element pewny z Hitlerjugend. Ulice, tramwaje, sklepy pustoszeją. Poufne. Nasz odwet w toku - jaki wynik damy znać...
Quote-alpha.png
22 września 1943. Wyrokiem sądu cywilnego specjalnego w Warszawie skazani na śmierć i zastrzeleni: Magalas Eugeniusz, Ukrainiec, urzędnik Urzędu Pracy, za udział w łapankach ulicznych na roboty przymusowe, Czesław Wiechciński z kolejowego urzędu śledczego w Warszawie za bezwzględne ściganie działań na szkodę okupanta popełnionych na kolejach i za znęcanie się nad aresztowanymi, Zdzisław Łandycz, sierżant policji kryminalnej z obozu przy ulicy Gęsiej za znęcanie się nad więźniami.

"Świt" nadawał z Anglii, ale poprzez łączność radiową i kurierską utrzymywał stały kontakt z polską załogą "Świtu", działającą w konspiracji w kraju. Jeszcze przed powstaniem Anusi konstruktorzy z komórki radiowej KWC rozpoczęli montaż własnej radiostacji. W depeszy 1 kwietnia 1943 szef KWC napisał: Od 15 bm będzie gotowa nasza stacja foniczna. Możemy nadawać raz na dwa tygodnie jako stacja Warszawa lub zamiast Anusi na jej fali. Co wolicie? ... W Delegaturze i wojsku uchodzicie za trzy (stację krajową - przypisek Korbońskiego) więc pilnujcie tajemnicy. Jesteście wielką sensacją. Nowak. Po nadaniu jednej audycji radiostacja została skradziona przez polską grupę dywersyjną[1]. Polska załoga nadawała komunikaty do Londynu od 1941 do 1945 r.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Stefan Korboński: Polskie Państwo Podziemne; Przewodnik po Podziemiu z lat 1939-1945. Bydgoszcz: Nasza Przyszłość, s. 82 - 83.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]