Agamy (hinduizm)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Agama (dewanagari आगम , trl. Āgama – "schodzenie", "tradycja") hinduistyczne – święte pisma przynależne do tradycji śiwaizmu[1]. Znanych jest ponad 200 dzieł klasyfikowanych jako pisemny i autoryzowany przekaz śiwaizmu. Uznawane są za objawienia dane przez Śiwę w różnych jego formach i postaciach.

Kanon agam południowego śiwaizmu Śaiva siddhanty to 28 ksiąg. Wiele dzieł północnego śiwaizmu uchodzi za ezoteryczne, dostępne tylko dla wybranych uczniów. Kanon agama uważany jest w śiwaizmie za rodzaj piątej Wedy. Dotąd prawie nie przetłumaczone na języki europejskie i nieznane Zachodowi.

W hinduizmie, agamy są wielkimi kolekcjami sanskryckich pism, które są czczone jako smryti (zapamiętane pisma). Agamy są podstawowym źródłem i wzorem rytuałów, jogi i budowy świątyń. Agamy Śiwy czczą Ostateczną Rzeczywistość jako Śiwę (śiwaizm). Vaishnava-Agamy (pańćaratra i Waikhanasas Samhity) wielbią Ostateczną Rzeczywistość jako Wisznu (wisznuizm).

Śaktyjskie pisma – tantry – oddają cześć Ostatecznej Rzeczywistości jako Śakti, małżonce Śiwy i Boskiej Matce kosmosu (śaktyzm). Każdy zestaw tekstów jest poświęcony kluczowym filozoficznym i teologicznym naukom tej wiary.

Przypisy

  1. Tradycje śiwaickie. W: Marzenna Czerniak-Drożdżowicz: Studia nad pańćaratrą. Tradycja i współczesność. Wyd. 1. Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, 2008, s. 24. ISBN 978-83-233-2645-8.