Efekt św. Mateusza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Efekt Mateusza)
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Efekt św. Mateusza – ogólna zasada socjologiczna o ubożeniu osób biednych i bogaceniu się bogatych. Termin został spopularyzowany przez socjologa Roberta Mertona i nazwany imieniem ewangelisty Mateusza, z którego księgi pochodzi cytat:

Albowiem wszelkiemu mającemu będzie dano, i obfitować będzie, a temu, który nie ma, i to, co się zda mieć, będzie wzięto od niego.

Mat25:29, Biblia ks. Wujka.

Jego bardziej formalnym odpowiednikiem w naukach technicznych jest wiązanie preferencyjne opisujące np. rozkład prawdopodobieństwa powstania nowego połączenia w sieciach bezskalowych.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Efekt św. Mateusza ujawnia się również w innych dziedzinach życia. Poza dosłownym znaczeniem dotyczącym bogactwa materialnego termin ten jest także stosowany w przenośni, np.:

  • w edukacji – uczniowie i studenci zamożniejsi trafiają często do lepszych szkół i uczelni, dzięki czemu stają się lepiej wykształceni, niż ich ubożsi koledzy,
  • w nauce – naukowcy cieszący się większym uznaniem w środowisku mają łatwiejszy dostęp do funduszy i innych środków niezbędnych do rozwoju, dzięki czemu efekty ich badań ujawniają się lepiej i szybciej,
  • w politologii – partia zdobywająca większość w skali całego kraju lub okręgu otrzymuje bardzo dużą liczbę mandatów[1].

Odnosić się może także do wpływów, popularności, atrakcyjności itd.

Przypisy

  1. Marek Chmaj, Wiesław Skrzydło: System wyborczy w Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: LEX Wolters Kluwer, © 2011, s. 73, seria: Seria akademicka. ISBN 978-83-264-3027-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • R. K. Merton, The Matthew Effect in Science, Science, 159, 1968

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]