Robert K. Merton

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Robert King Merton (ur. 4 lipca 1910 w Filadelfii, zm. 23 lutego 2003) – amerykański socjolog. Jego syn, Robert C. Merton jest znanym ekonomistą — laureatem Nagrody Nobla z tej dziedziny.

Kariera akademicka[edytuj | edytuj kod]

W latach 19321936 studiował na Uniwersytecie Harvarda, gdzie był studentem m.in. Pitirima Sorokina. Profesor Columbia University w Nowym Jorku. Był także członkiem zagranicznym Polskiej Akademii Nauk.

Poglądy i koncepcje[edytuj | edytuj kod]

Robert K. Merton zalicza się do przedstawicieli funkcjonalizmu. Jako funkcjonalista przeciwstawiał się konieczności budowania wielkich gmachów teoretycznych w socjologii, krytycznie odnosząc się np. do abstrakcyjnie ujętego funkcjonalizmu Talcotta Parsonsa, mało przydatnego dla socjologii empirycznej i przedwcześnie budowanego w stosunku do zastanej wiedzy na temat życia społecznego. W zamian zaproponował teorie średniego zasięgu, oferujące modele i uogólnienia dotyczące wyraźnie określonych pól danych empirycznych[1]. Bazując na teoriach średniego zasięgu budował także ogólną teorię socjologiczną. Jego stanowisko zostało opublikowane zanim Parsons przedstawił swój schemat funkcjonalny, dlatego wielu socjologów odczytało je jako atak na koncepcję Parsonsa.

Teorie średniego zasięgu, które skonstruował, dotyczyły przede wszystkim:

Merton wprowadził do socjologii także szereg pojęć, takich jak eufunkcja i dysfunkcja, funkcje jawne i ukryte, względne upośledzenie. Znaczną uwagę poświęcił systemowi normatywnemu w grupie społecznej, dokonując jednocześnie szerokiej typologii grup społecznych i metod adaptacji. Zajmował się także socjologią nauki i metodologią.

Przypisy

  1. Robert K. Merton: Teoria socjologiczna i struktura społeczna. Warszawa: PWN, 2002, s. 60-69.

Wybrane prace[edytuj | edytuj kod]

  • Social Theory and Social Structure (1949)
  • On the Shoulders of Giants: A Shandean Postsript (1965)
  • The Sociology of Science (1973)
  • Sociological Ambivalence and Other Essays (1976)
  • On Social Structure and Science

Tłumaczenia prac na język polski[edytuj | edytuj kod]

  • Teoria socjologiczna i struktura społeczna, tł. Ewa Morawska, Jerzy Wertenstein-Żuławski, Wyd I: 1982, Wyd II: 2002, Warszawa, Wydawnictwo Naukowe PWN, s. 669, ISBN 83-01-13876-9 (Social Theory and Social Structure 1949)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Commons in image icon.svg