Efekt izolacji

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Efekt izolacji nazywany również efektem von Restorff oraz fenomenem Kohlera-Restorff − tendencja do lepszego zapamiętywania obiektów, które w jakiś sposób wyróżniają się z otoczenia[1].

Wyjaśnienie efektu[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze badania, które potwierdziły intuicyjną hipotezę badaczy o lepszym zapamiętywaniu zdarzeń wyróżniających się z otaczającego ich środowiska, datuje się na koniec XIX wieku, natomiast próby wyjaśnienia tego zjawiska podjęto dopiero w latach 50. XX wieku[2]. W 1948 r. zasugerowano, że efekt izolacji wynika z uwagi, jaką obdarza się wyróżnione rzeczy. Koncepcja ta była krytykowana, a oponenci tłumaczyli, że uwaga zostaje zaktywizowana tylko w pierwszej chwili, więc nie wpływa na pamięć[3]. Obecne wyjaśnienie tego efektu sugeruje, że główną rolę pełnią tu procesy poznawcze odpowiedzialne za analizę przetwarzania podobieństw i różnic pomiędzy obiektami[4].

Nazwa efektu[edytuj | edytuj kod]

Alternatywną nazwę efekt zawdzięcza niemieckiej psycholog i lekarz Hedwig von Restorff (1906−1962), która odkryła, że przy uczeniu się listy bezsensownych słów łatwiej zapamiętuje się te, które w jakiś sposób wyróżniają się spośród innych (na przykład są napisane większymi literami lub mają inny kolor)[5]. Pomimo, że już w artykule z 1933 roku proponowała wyjaśnienie tego zjawiska, to przez fakt, że jej praca nigdy nie ukazała się w języku angielskim, został zupełnie przeoczony przez współczesnych jej badaczy. "Odkryty" przez anglojęzycznych naukowców po prawie 30. latach został uhonorowany eponimem w nazwie efektu i obecnie jej praca jest szeroko cytowana[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. A. R. Jensen. The von Restorff isolation effect with minimal response learning. „Journal of Experimental Psychology”. 64 (2), s. 123-125, 1962. doi:10.1037/h0041959. 
  2. 2,0 2,1 R. R. Hunt, J. B. Worthen: Distinctiveness and Memory. New York: Oxford University Press., 2006, s. 4. ISBN 0195169662. OCLC 60589094.
  3. W. P. Wallace. Review of the historical, empirical, and theoretical status of the von Restorff phenomenon. „Psychological Bulletin”. 63 (6), s. 410-424, 1965. doi:10.1037/h0022001. 
  4. R. R. Hunt, C. A. Lamb. What causes the isolation effect?. „Journal of Experimental Psychology”. 27 (6), s. 1359-1366, 2001. doi:10.1037/0278-7393.27.6.1359. 
  5. H. Von Restorff. Über die Wirkung von Bereichsbildungen im Spurenfeld (The effects of field formation in the trace field). „Psychologie Forschung”. 18, s. 299–342, 1933. doi:10.1007/BF02409636.