Ekstaza świętego Franciszka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Święty Franciszek
otrzymujący stygmaty
Święty Franciszek otrzymujący stygmaty
Autor El Greco
Rok wykonania 1575–1580 (?)
Technika wykonania olej
Muzeum Muzeum Diecezjalne w Siedlcach
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Obraz prezentowany na Zamku Królewskim w Warszawie (2014)

Święty Franciszek otrzymujący stygmaty (tytuł muzealny: Ekstaza świętego Franciszka) – obraz olejny hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco, przedstawiający świętego Franciszka z Asyżu.

Dzieło znajduje się w zbiorach Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach. Jest to jedyny obraz El Greca w Polsce.

Opis obrazu[edytuj | edytuj kod]

Święty jest ukazany w momencie otrzymania stygmatów. Moment ten ukazał El Greco z charakterystyczną dla siebie manierą dramatyczną. Franciszek jest pochylony do przodu, wpatrzony w niebo, ma łzy w oczach. W tle znajduje się czaszka. Kolorystyka obrazu określana jest jako zimna. Fenomenalnie ujęta kompozycja z roziskrzonym światłem i niezwykłą kolorystyką, czynią postać św. Franciszka ekstatyczną, niezwykle uduchowioną.

Malarz umieścił na obrazie dwa źródła światła: pierwsze silnie oświetla postać świętego Franciszka, drugie bije z obłoku tuż przed jego twarzą. Prawdopodobnie jest to światło objawienia[1].

Brak jest informacji, w jaki sposób obraz trafił do Polski. Prawdopodobnie przez pewien czas znajdował się w majątku Tosie[2] Został odkryty w 1964 na plebanii w miejscowości Kosów Lacki przez pracownice Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk, Izabellę Galicką i Hannę Sygietyńską, sporządzające inwentaryzację zabytków[3]. Artykuł o odnalezieniu obrazu El Greca, który ukazał się 1 kwietnia 1966 był wielką sensacją i spowodował liczne wizyty historyków i znawców sztuki[2].

W 1974 przeprowadzono badanie i konserwację obrazu, wykonane przez Zofię Blizińską i Marię Ortwein pod kierunkiem prof. Bohdana Marconiego. Podczas badania w dolnej części obrazu odkryto autentyczną sygnaturę El Greca. Później obraz został przekazany do kurii diecezjalnej w Siedlcach, skąd trafił do Muzeum Diecezjalnego. Przez wiele lat ze względów bezpieczeństwa nie był pokazywany publicznie. Władze kościelne obawiały się także, że cenny obraz może zostać przejęty przez państwo[1].

Od 15 października 2004 jest prezentowany na ekspozycji stałej Muzeum Diecezjalnego w Siedlcach[2]. W 2014, w związku z międzynarodowym rokiem malarza, dzieło El Greca po raz pierwszy zostało pokazane poza Siedlcami – na Zamku Królewskim w Warszawie[1].

Inne wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Ekstaza świętego Franciszka - ok. (1579-1586), 43 x 34 cm, kol. Milicua, Barcelona
  • Ekstaza świętego Franciszka - ok. (1579-1586), 57 x 44 cm, Museum of Bilbao

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Jerzy S. Majewski. Tajemnica „Ekstazy świętego Franciszka”. „Gazeta Stołeczna”, s. 10, 12 września 2014. 
  2. 2,0 2,1 2,2 Dariusz Dybciak: Siedlecki „El Greco” rusza w świat. siedlce.pl, 2014-02-21. [dostęp 2014-05-05].
  3. Izabella Galicka, Hanna Sygietyńska: Jak znaleziono obraz? Początki przygody z El Greco. Muzeum Diecezjalne w Siedlcach. [dostęp 2014-03-21].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]