Formacja Santana

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Formacja Santana (port. Formação Santana) – formacja geologiczna składająca się ze skał osadowych, występująca w północno-wschodniej Brazylii (stany Pernambuco), Piauí i Ceará), w basenie Araripe (port. Bacia do Araripe). Jej wiek oceniany jest na późną kredę. Znana z występowania licznych skamieniałości[1].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Nazwa formacji pochodzi od miejscowości Santana do Cariri, gdzie skały te odkryto i opisano po raz pierwszy.

Wiek[edytuj | edytuj kod]

Wiek formacji został oznaczony na górną kredę (dolny cenoman – ok. 92 mln lat temu).

Opis[edytuj | edytuj kod]

Formacja Santana składa się głównie ze skał osadowych.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Formacja Santana należy do grupy Araripina (port. Grupo Araripina).

Poniżej zalega formacja Crato (port. Formação Crato).

Skamieniałości[edytuj | edytuj kod]

W skałach formacji Santana oznaczono liczne, dobrze zachowane skamieniałości (Fossillagerstätte), często pozwalające określić warunki środowiska. W 1996 r. został opisany nowy gatunek maniraptora[1].

Oznaczone gatunki[edytuj | edytuj kod]

Dinozaury[edytuj | edytuj kod]

Wiele gatunków wymarłych zwierząt zostało opisanych w Estado do Ceara[2].

Dinozaury i ptaki formacji Santana
Rodzaj Gatunek Występowanie Uwagi Wizualizacja

Angaturama[2]

A. limai[2]

Estado do Ceara, Brazylia[2].

Spinosauridae. Rostralna część czaszki[3]. Synonim Irritator challengeri.

Irritator[2]

I. challengeri[2]

Estado do Ceara, Brazylia[2].

Spinosauridae. Fragmenty czaszki[3].

Mirischia[2]

M. asymmetrica[2]

Estado do Ceara, Brazylia[2].

Compsognathidae

Santanaraptor[2]

S. placidus[2]

Estado do Ceara, Brazylia[2].

Fragmenty szkieletu pozaczaszkowego[4].

Pterozaury[edytuj | edytuj kod]

Pterodaktyle formacji Santana
Rodzaj Gatunek Występowanie Opis Wizualizacja

Araripedactylus

Araripedactylus dehmi

Araripesaurus

Araripesaurus castilhoi

Barbosania[5]

Barbosania gracilirostris

Cearadactylus

Cearadactylus atrox

Ornithocheirus

Ornithocheirus mesembrinus

Pricesaurus

"Pricesaurus megalodon"

Santanadactylus

Placeholder placeholder

Tapejara

Tapejara wellnhoferi

Tupuxuara

  • T. deliradamus
  • T. leonardii
  • T. longicristatus

Romualdo Member

Żółwie[edytuj | edytuj kod]

Żółwie formacji Santana
Rodzaj Gatunek Występowanie Opis Wizualizacja

Santanachelys

Protostegidae, Cryptodira

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Skały formacji Santana były eksploatowane jako surowce ceramiczne. Obecnie trwa nielegalny handel skamieniałościami pozyskiwanymi z tej formacji.

Przyroda[edytuj | edytuj kod]

W trakcie wietrzenia skał formacji Santana powstaje gleba o nietypowym składzie, poza tym niespotykana nigdzie w tym regionie.

W górach pada do Araripe występuje endemiczny gatunek ptaka skoczek królewski (Antilophia bokermanni).

Zobacz[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Maisey, J.G., Rutzky, I., Blum, S. & W. Elvers (1991): Laboratory Preparation Techniques. In Maisey, j:G. (ed): Santana Fossils: An Illustrated Atlas, Tfh Pubns Inc. ISBN 0866225498. pp 99–103
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 2,11 2,12 Weishampel, David B; et al. (2004). "Dinosaur distribution (Early Cretaceous, South America)." In: Weishampel, David B.; Dodson, Peter; and Osmólska, Halszka (eds.): The Dinosauria, 2nd, Berkeley: University of California Press. Pp. 563-570. ISBN 0-520-24209-2.
  3. 3,0 3,1 "Table 4.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 73.
  4. "Table 5.1," in Weishampel, et al. (2004). Page 114.
  5. Ross A. Elgin and Eberhard Frey (2011) A new ornithocheirid, Barbosania gracilirostris gen. et sp. nov. (Pterosauria, Pterodactyloidea) from the Santana Formation (Cretaceous) of NE Brazil Swiss Journal of Palaeontology (advance online publication) DOI: 10.1007/s13358-011-0017-4 [1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grimaldi David A. (red.) 1990. Insects from the Santana Formation, Lower Cretaceous, of Brazil, Bulletin of the American Museum of Natural History no. 195
  • Maisey John G. (red.) 1991. Santana Fossils – An Illustrated Atlas (T.H.F. Publ.)
  • Maisey, John G., Rutzky, I., Blum, S. & W. Elvers (1991): Laboratory Preparation Techniques. In Maisey, j:G. (red): Santana Fossils: An Illustrated Atlas, Tfh Pubns Inc.ISBN 0866225498. pp 99–103
  • Martill David M., 1993. Fossils of the Santana and Crato Formations, Brazil (Field Guide to Fossils no. 5) (The Palaeontological Association) ISBN 0-901702-46-3