Gender mainstreaming
Gender mainstreaming – strategia polityczna na rzecz równego traktowania kobiet i mężczyzn. Polega na włączeniu zasady równości szans kobiet i mężczyzn w główny nurt polityki[1].
Zgodnie z definicją Rady Europy Gender mainstreaming polega na (re)organizacji, poprawie, rozwoju i ewaluacji procesów decyzyjnych po to, aby umożliwić osobom obojga płci biorącym udział w życiu politycznym równoważne spojrzenie na kobiety i mężczyzn we wszystkich dziedzinach i na wszystkich płaszczyznach[2].
Cel [edytuj]
Celem gender mainstreaming jest transformacja struktur społecznych i instytucjonalnych tak, aby zapewniały one równe traktowanie wszystkich obywatelek i obywateli, jak też ich równy dostęp do praw oraz instytucji, w tym pełne wykorzystanie ich potencjału intelektualnego i zawodowego, które przyczyni się do budowania społeczeństwa i gospodarki opartych na wiedzy[3].
Prawo międzynarodowe [edytuj]
Strategia gender mainstreaming stała się wiążąca dla państw członkowskich Unii Europejskiej w 1997 roku - została wpisana do artykułu 2. Traktatu Amsterdamskiego[4]. Gender mainstreaming jest także oficjalną strategią ONZ[5].
Wymogi i zasady strategii gender mainstreaming [edytuj]
Według Lombardo (2005)[6] i Charleswortha (2005)[7] można wyróżnić kilka wymogów i zasad, których występowanie pozwala na nazwanie danej polityki zgodnej ze strategią gender mainstreaming:
Szerszy koncept równości płci [edytuj]
Ten wymóg odwołuje się do całościowego podejścia do genderowych praktyk politycznych w celu zmierzenia się się ze współoddziałującymi problemami, które powodują nierówność pomiędzy płciami we wszystkich obszarach życia (praca, polityka, seksualność, kultura, przemoc mężczyzn wobec kobiet)[6].
Włączenie perspektywy gender w główny nurt politycznej agendy [edytuj]
Odniesienia do kwestii genderowych powinny występować we wszystkich dziedzinach politycznych. Musi istnieć dowód na zmianę celów polityki głównego nurtu poprzez przemyślenie na nowo i przeformułowanie celów, środków oraz działań z perspektywy gender[6]. Odpowiedzialność za przekładanie idei gender mainstreaming na praktyczne działania jest systemowa i spoczywa na najwyższych szczeblach władzy. Odpowiadanie za rezultaty gender mainstreaming powinno być ciągle monitorowane[7].
Włączenie i uczestnictwo kobiet w politycznym procesie decyzyjnym [edytuj]
Gender mainstreaming wymaga równej reprezentacji kobiet i mężczyzn w instytucjach decyzyjnych[6]. Należy dołożyć wszelkich starań, by zwiększyć udział kobiet w instytucjach decyzyjnych[7].
Priorytetyzacja celów związanych z równością płci i wskazanie praktyk politycznych mających znaczenie dla poprawy statusu kobiet [edytuj]
Powinien istnieć dowód na priorytetyzację celu równości płci i polityki adresowanej do potrzeb kobiet (na przykład polityki społecznej) w danej organizacji pośród innych celów instytucjonalnych (np. zasobów ludzkich i finansowych, stosowanych środków i innych)[6]. Gender mainstreaming nie może zastąpić działań politycznych, programów i ustawodawstwa skierowanego do kobiet[7].
Zmiana kultur instytucjonalnych i organizacyjnych [edytuj]
Zmiana ta zakłada trzy aspekty:
1. Proces polityczny na wszystkich szczeblach podlega reorganizacji, tak by zwykłe uczestniczki i zwykli uczestnicy wiedzieli jak włączyć do swych działań perspektywę gender oraz że umiejętność włączania tej perspektywy do działań jest normalnym wymogiem dla osób zaangażowanych politycznie[6].
2. Mechanizmy polityczne zostają zmienione tak, że występuje: a) wdrożenie współpracy organizacyjne w kwestiach związanych z gender na wszelkich szczeblach i we wszystkich dziedzinach działalności, b) używanie odpowiednich narzędzi i technik politycznych do zintegrowania zmiennej jaką jest gender do wszystkich polityk oraz ich monitoringu i ewaluacji z perspektywy gender[6]. Gender mainstreaming musi być zinstytucjonalizowany poprzez konkretne działania, mechanizmy i procesy we wszystkich departamentach danej organizacji[7].
3. Skład zespołu uczestniczącego w tworzeniu polityki ma być poszerzony tak, by miejsce w nim znalazły osoby specjalizujące się w tematyce gender oraz reprezentujące społeczeństwo obywatelskie[6].
Bibliografia [edytuj]
- Komisja Europejska: Podręcznik włączania równości płci w główny nurt polityki. Zatrudnienie, integracja społeczna i ochrona socjalna, kwiecień 2008
Zobacz też [edytuj]
Przypisy
- ↑ Gender mainstreaming na stronie GenderStudies.pl - dostęp 15.03.2012
- ↑ Rada Europy 1998
- ↑ Gender mainstreaming na stronie GenderStudies.pl - dostęp 15.03.2012
- ↑ Traktat Amsterdamski na stronie PolskawUE.gov.pl - dostęp 15.03.2012
- ↑ Gender mainstreaming na stronie UN Women - dostęp 15.03.2012
- ↑ 6,0 6,1 6,2 6,3 6,4 6,5 6,6 6,7 Lombardo, E, (2005) ‘Integrating or Setting the Agenda? Gender Mainstreaming in the European Constitution-Making Process’, Social Politics 12(3): 412-432.
- ↑ 7,0 7,1 7,2 7,3 7,4 Charlesworth, H, (2005) 'Not waving but Drowning: Gender Mainstreaming and Human Rights in the United Nations', 18 HARV. HUM. RTS. J. 1.
