Granat (satelita)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Granat
Granat.gif
Schemat satelity Granat
Inne nazwy Astron 2
Indeks COSPAR 1989-096A
Zaangażowani ZSRR, Francja, Dania, Bułgaria
Rakieta nośna Proton K
Miejsce startu Bajkonur, Kazachstan
Orbita
(docelowa, początkowa)
Perygeum 2000 km
Apogeum 200000 km
Okres obiegu 5880 min
Nachylenie 51,6°
Mimośród 0,9219
Czas trwania
Początek misji 1 grudnia 1989 (20:20:57 UTC)
Koniec misji 27 listopada 1998
Powrót do atmosfery 25 maja 1999
Wymiary
Kształt cylindryczny
Wymiary 4,0×2,5 m
Masa całkowita ~4000 kg
Masa ładunku użytecznego 2300 kg
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

GRANAT – międzynarodowe obserwatorium astrofizyczne, skonstruowane w ZSRR we współpracy z Danią, Francją i Bułgarią. Granat został wystrzelony 1 grudnia 1989 roku na pokładzie radzieckiej rakiety Proton z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie. Satelita działał prawie 9 lat, a transmisja danych została zakończona w listopadzie 1998 roku. Spłonął w atmosferze ziemskiej 25 maja 1999[1].

Sprzęt obserwacyjny[edytuj | edytuj kod]

Satelita posiadał na pokładzie siedem detektorów, działających w zakresie od rentgenowskiego do gamma.

  1. Wyprodukowany we Francji teleskop SIGMA operował w zakresie 35-1300 keV, a jego pole widzenia pokrywało 4,3°×4,7°. Maksymalna rozdzielczość kątowa tego instrumentu to 13 minut kątowych, a rozdzielczość energetyczna to 8% na 511 keV. Instrument ważył ok. 1 tony, miał długość 3,5 m i średnicę u podstawy 1,2 m.
  2. Francuskie urządzenie PHEBUS było przeznaczone do rejestracji zjawisk przejściowych w zakresie od 100 keV do 100 MeV. Rozbłysk był rejestrowany gdy poziom zliczeń między 0,1 a 1,5 MeV przekraczał poziom tła o 8 sigma, a rozdzielczość czasowa instrumentu wynosiła 0,25 lub 1,0 sekund.
  3. Radziecki KONUS-B rejestrował fotony o energiach od 10 keV do 8 MeV. Widma energetyczne były rejestrowane w 31 kanałach z rozdzielczością od 0,25 do 8 sekund, w zależności od poziomu zliczeń.
  4. Cztery duńskie instrumenty WATCH służyły do rejestracji jasnych źródeł rentgenowskich w zakresie od 6 do 180 keV.
  5. Teleskop rentgenowski ART-P produkcji radzieckiej
  6. Francuski TOURNESOL składał się z 4 liczników proporcjonalnych i 2 detektorów optycznych.
  7. Spektrometr ART-S produkcji radzieckiej

Badania[edytuj | edytuj kod]

Przez pierwszy okres swej działalności, Granat obserwował liczne źródła pozagalaktyczne i w naszej Galaktyce, przede wszystkim jej Centrum, galaktyczne kandydatki na czarne dziury oraz nowe rentgenowskie. W późniejszym okresie, jego zadaniem było wykonywanie przeglądu całego nieba w zakresie od 40 do 200 keV.

Najsłynniejszymi dokonaniami satelity było odkrycie pierwszego galaktycznego mikrokwazara, GRS 1915+105 (źródła odkryte przez Granat mają nazwy rozpoczynające się od skrótu GRS), a także zarejestrowanie anihilacyjnej linii widmowej o energii 511 keV w nowej rentgenowskiej Nova Muscae 1991[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. REAL TIME SATELLITE TRACKING: Granat (ang.). N2YO.com. [dostęp 2013-02-06].
  2. P. Mandrou i in., Astronomy and Astrophysics Supp. Series, 1993, t. 97, str. 1-4

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]