Gwarancja ubezpieczeniowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gwarancja ubezpieczeniowa jest jedną z czynności ubezpieczeniowych[1]. Stanowi pisemne zobowiązanie zakładu ubezpieczeń (gwaranta) do wypłaty na rzecz beneficjenta (podmiotu, na rzecz którego została wystawiona gwarancja) określonej sumy pieniężnej, na jego żądanie i oświadczenie, w sytuacji, w której dłużnik (wnioskodawca gwarancji) nie realizuje swoich zobowiązań (określonych w gwarancji) wobec beneficjenta[2]. W praktyce gwarancje ubezpieczeniowe służą głównie jako zabezpieczenie [inwestor|inwestora]] w procesie inwestycji na wypadek wystąpienia określonego w umowie gwarancyjnej zdarzenia losowego.

Istota umowy gwarancyjnej[edytuj | edytuj kod]

Umowa gwarancyjna zawierana jest pomiędzy gwarantem (zakładem ubezpieczeń) a zleceniodawcą (dłużnikiem). Jest umową nienazwaną. Posiada oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody zawierania umów[3], zatem w dużej mierze ukształtowana została przez praktykę.

                             zakład ubezpieczeń (gwarant)
                               /                      \
   wypłata sumy pieniężnej    /                        \   umowa gwarancyjna                    
                             /                          \ 
                            /                            \
                     wierzyciel -------------------- dłużnik
                    (beneficjent)      kontrakt   (zleceniodawca)

Rodzaje gwarancji ubezpieczeniowych[edytuj | edytuj kod]

W praktyce obrotu gwarancja ubezpieczeniowa ma szerokie zastosowanie, aczkolwiek przepisy prawa wzmiankują o niej tylko w kilku sytuacjach. W szczególności wyróżnić można następujące rodzaje gwarancji:

  • ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty wadium - wykorzystywana na etapie przetargu; stanowi ekwiwalent wadium pieniężnego przedsiębiorcy przystępującego do przetargu; dzięki niej przedsiębiorca może uczestniczyć w przetargu bez angażowania własnych środków;
  • ubezpieczeniowa gwarancja należytego wykonania kontraktu - wystawiana jest w celu zabezpieczenia prawidłowego wykonania umowy przez przedsiębiorcę;
  • ubezpieczeniowa gwarancja usunięcia wad lub usterek - wystawiona na wniosek przedsiębiorcy realizującego inwestycje; zobowiązuje gwaranta do wypłaty gwarancji na wniosek beneficjenta w przypadku, gdy przedsiębiorca nie wykonał w ogóle lub nienależycie określone umową obowiązki z tytułu usunięcia wad i usterek ujawnionych po zakończeniu realizacji inwestycji,
  • ubezpieczeniowa gwarancja zwrotu zaliczki - zobowiązanie gwaranta do wypłaty gwarancji beneficjentowi, na pisemne żądanie i oświadczenie beneficjenta w sytuacji, w której przedsiębiorca (zleceniodawca gwarancji) nie wykonał umowy i nie zwrócił w określonym terminie zaliczki, którą wcześniej pobrał od beneficjenta na realizację inwestycji;
  • ubezpieczeniowa gwarancja zapłaty należności celnych – stanowi zabezpieczenie pokrycia kwot wynikających z długów celnych w sytuacji gdy dłużnik nie dysponuje odpowiednimi środkami finansowymi na zapłatę zobowiązań celno-podatkowych. Jest przeznaczona dla podmiotów gospodarczych, które prowadzą obrót towarowy z zagranicą i jest jedną z dopuszczalnych zabezpieczeń należności celnych. Beneficjentem gwarancji jest izba celna, zaś jej zleceniodawcą podmiot zajmujący się importem towarów lub prowadzący skład celny[4].

Gwarancja ubezpieczeniowa a umowa ubezpieczenia[edytuj | edytuj kod]

  • Zawieranie umów gwarancji ubezpieczeniowych i umów ubezpieczenia należy do jednej kategorii czynności ubezpieczeniowych, jednakże są to odmienne pojęcia i zamienne ich używanie jest błędem.
  • Przy gwarancji ubezpieczeniowej zakład ubezpieczeń nie wyrównuje szkody, lecz jedynie wypełnia zobowiązanie polegające na wypłacie konkretnej sumy pieniężnej (sumy gwarancyjnej).
  • W przypadku gwarancji ubezpieczeniowej, w odróżnieniu od umowy ubezpieczenia, zobowiązanie gwaranta przyjmuje zwykle postać zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego, co oznacza, że wypłata odszkodowania nie jest zależna od istnienia uchybień dłużnika wobec gwaranta czy beneficjenta wobec dłużnika.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Gwarancje ubezpieczeniowe, Polska Izba Ubezpieczeń, [dostęp: 2014-04-19].
  • Romuald Holly, Ubezpieczenia finansowe i gwarancje ubezpieczeniowe, Warszawa: Wydawnictwo Poltext, 2003.

Przypisy

  1. Art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej.
  2. Gwarancje ubezpieczeniowe, KUKE S.A., [dostęp: 2014-04-19]
  3. Art. 353 Kodeksu cywilnego.
  4. Czym jest ubezpieczenie zapłaty długu celnego, Infor.pl, [dostęp: 2014-04-19]