Jan Tomaszewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy piłkarza. Zobacz też: Jan Janga-Tomaszewski – aktor i kompozytor.
Jan Tomaszewski
Jan Tomaszewski.jpg
Imię i nazwisko Jan Tomaszewski
Data i miejsce
urodzenia
9 stycznia 1948
Wrocław, Polska
Pozycja bramkarz
Kariera seniorska
Lata Klub M (G)
1960–1962
1963–1967
1968–1970
1970–1972
1972–1978
1978–1981
1981–1982
1982–1984
Śląsk Wrocław
Gwardia Wrocław
Śląsk Wrocław
Legia Warszawa
ŁKS Łódź
Beerschot
Hércules Alicante
ŁKS Łódź



19 (0)
180 (1)
85 (0)
12 (0)
4 (0)
Reprezentacja narodowa
Lata Reprezentacja
1971–1981  Polska 63 (0)
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Jan Tomaszewski w Wikicytatach Jan Tomaszewski w Wikicytatach
Jan Tomaszewski (po lewej) i Henryk Kasperczak po meczu z Brazylią na mistrzostwach świata 1974

Jan Tomaszewski (ur. 9 stycznia 1948 we Wrocławiu) – polski piłkarz, występujący na pozycji bramkarza, trener, publicysta sportowy. Wielokrotny reprezentant Polski w piłce nożnej, medalista olimpijski. Poseł na Sejm VII kadencji.

Kariera piłkarska i trenerska[edytuj | edytuj kod]

Karierę piłkarską rozpoczął w Śląsku Wrocław, w barwach tej drużyny zadebiutował w I lidze. W latach 1963–1967 był zawodnikiem Gwardii Wrocław. W 1971 przeszedł do Legii Warszawa. Jednak po kilku słabych występach stracił miejsce w pierwszej jedenastce i w 1972 przeniósł się do ŁKS Łódź, gdzie udało mu się wywalczyć pozycję jednego z najlepszych polskich bramkarzy. Od 1978 występował za granicą – w Beerschot i Herculesie Alicante.

Jako piłkarz największe sukcesy odniósł, grając w reprezentacji Polski. W drużynie narodowej zadebiutował 10 października 1971 w meczu eliminacji mistrzostw Europy z drużyną RFN – wyznaczony wówczas do gry Piotr Czaja tuż przed meczem rozchorował się i musiał zostać zastąpiony przez Jana Tomaszewskiego. Reprezentacja Polski przegrała 1:3, a debiutującego bramkarza krytykowano wówczas za postawę w tym spotkaniu.

Następny mecz w drużynie narodowej rozegrał po półtorarocznej przerwie w marcu 1973. Wówczas wywalczył miejsce w pierwszej jedenastce reprezentacji, z którą jeszcze w tym samym roku uzyskał awans do mistrzostw świata. Przyczyniła się do tego jego postawa w meczu eliminacyjnym z Anglią rozgrywanym 17 października 1973 na stadionie Wembley. Nazwany przed meczem przez angielskiego trenera Briana Clough clownem Jan Tomaszewski bronił skutecznie, przepuszczając w meczu tylko jeden strzał oddany przez Allana Clarke'a z rzutu karnego. Dzięki swojemu występowi zdobył duży szacunek wśród angielskich kibiców i zyskał przydomek bohatera z Wembley, a także człowieka, który zatrzymał Anglię.

W 1974 brał udział w mistrzostwach świata w RFN, w których reprezentacja Polski zajęła trzecie miejsce. Dwukrotnie w tych mistrzostwach obronił rzuty karne (jako pierwszy bramkarz w historii na imprezie tego poziomu) – Staffana Tappera w meczu ze Szwecją oraz Uliego Hoenessa w meczu z RFN. Po mistrzostwach zdobył wielkie uznanie, a Pelé nazwał go najlepszym bramkarzem świata.

W reprezentacji Polski wystąpił również na Igrzyskach Olimpijskich w Montrealu w 1976 (srebrny medal) oraz na mistrzostwach świata w Argentynie w 1978, w trakcie których stracił miejsce w reprezentacyjnej bramce na rzecz Zygmunta Kukli. W czasie obydwu mistrzostw świata (1974, 1978) rozegrał łącznie 990 minut w 11 spotkaniach. Do drużyny narodowej powrócił w 1981, rozgrywając dwa spotkania. Ostatni występ, a zarazem jedyny jako kapitan reprezentacji, zanotował w towarzyskim spotkaniu z Hiszpanią rozegranym 18 listopada 1981. Ogółem w barwach narodowych wystąpił w 63 meczach oficjalnych.

Jest uważany za jednego z najwybitniejszych bramkarzy w historii polskiej piłki nożnej. Należał również do światowej czołówki bramkarzy lat 70. Wielokrotnie, także po zakończeniu kariery, występował w meczach pokazowych i charytatywnych.

Krótko zajmował się działalnością trenerską. W latach 1989–1990 był trenerem bramkarzy reprezentacji Polski. Prowadził również w kilku meczach drużynę Widzewa Łódź w sezonie 1989/1990. Jako jeden z nielicznych zaliczył swój trenerski debiut w ekstraklasie jeszcze przed oficjalnym zakończeniem kariery – w ostatnim meczu sezonu 1980/1981 kierował zespołem ŁKS Łódź w meczu z Szombierkami Bytom, a w 1982 zagrał jeszcze cztery mecze jako zawodnik. Krótko był asystentem trenera reprezentacji Polski, kiedy to funkcję tę pełnił Andrzej Strejlau.

Mając na koncie 63 mecze w barwach reprezentacji Polski, należał do Klubu Wybitnego Reprezentanta. 28 czerwca 2012 zrzekł się członkostwa w tej organizacji[1]. Decyzję podjął dzień po tym, jak przewodniczący klubu, Władysław Żmuda, złożył wniosek o jego wykluczenie.

Pozostała działalność[edytuj | edytuj kod]

Egzamin maturalny zdał we Wrocławiu w 1967. W 1986 ukończył trzyletnie zaoczne studia trenerskie w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

W 1982 wstąpił do Patriotycznego Ruchu Odrodzenia Narodowego, popierając wprowadzenie stanu wojennego[2].

Od lat 90. zajmował się działalnością gospodarczą, pracował jako specjalista ds. marketingu. Był także doradcą Jacka Dębskiego, prezesa Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki. Zajął się także działalnością publicystyczną w zakresie problematyki piłkarskiej. Był m.in. felietonistą dziennika "Przegląd Sportowy", a także komentatorem telewizyjnym w TVP oraz w Wizji Sport. Opublikował dwie książki Kulisy reprezentacyjnej piłki (Promise Publishing Institute, Łódź 1991) oraz PZPN czy przestępcy zrzeszeni przeciw nam (Zysk i S-ka, Poznań 2004).

W swoich nieraz kontrowersyjnych wypowiedziach publicznych wielokrotnie krytykował działalność władz Polskiego Związku Piłki Nożnej – w okresie prezesury Mariana Dziurowicza nazywał PZPN dziurolandem, a po objęciu funkcji prezesa przez Michała Listkiewicza ludzi z nim współpracujących nazywał listkoludkami[3]. Na prośbę Michała Listkiewicza objął w 2005 funkcję szefa specjalnie powołanej komisji etyki PZPN, mającej zajmować się ujawnianiem i karaniem nieprawidłowości oraz nieuczciwości w krajowych rozgrywkach ligowych.

Podczas wyborów prezydenckich w 2010 wspierał kandydaturę Jarosława Kaczyńskiego[4]. W 2011 kandydował w wyborach parlamentarnych z ostatniego miejsca na liście komitetu wyborczego Prawa i Sprawiedliwości w okręgu wyborczym nr 9 w Łodzi i uzyskał mandat poselski, otrzymując 8114 głosów (2,24% głosów oddanych w okręgu)[5].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Rodzice Jana Tomaszewskiego przyjechali do Wrocławia z Wileńszczyzny[6].

Trzykrotnie żonaty[7], trzecia żona (od 1988), Katarzyna Calińska-Tomaszewska, była mistrzynią Polski w tenisie stołowym[8]; ma dwie córki: Paulinę i Małgorzatę[9].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Łukasz Konarski: Chcieli wyrzucić Tomaszewskiego z Klubu Wybitnego Reprezentanta. Odszedł sam. gazeta.pl, 28 czerwca 2012. [dostęp 28 czerwca 2012].
  2. Łukasz Klinke, Piotr Szygalski: Jan Tomaszewski. wywiadowcy.pl. [dostęp 19 października 2011].
  3. J. Tomaszewski – "PZPN czy Przestępcy Zrzeszeni Przeciw Nam". igol.pl, 22 grudnia 2004. [dostęp 19 października 2011].
  4. Żeby nie bał się wetować. wyborcza.pl, 4 lipca 2011. [dostęp 15 października 2011].
  5. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 19 października 2011].
  6. Jakub Guder, Bramkarz z ul. Kniaziewicza, "Gazeta Wrocławska" z 24 stycznia 2014, s. 37
  7. Łukasz Klinke, Piotr Szygalski: Jan Tomaszewski. wywiadowcy.pl. [dostęp 10 maja 2012].
  8. Skoro jest cyrk to musi być klaun. przegladsportowy.pl, 2 stycznia 2009. [dostęp 10 maja 2012].
  9. Wnuk wybierze togę czy korki?. gazetakrakowska.pl, 31 maja 2010. [dostęp 10 maja 2012].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]