Jerzy Duszyński
| Jerzy Duszyński | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia |
15 maja 1917 Moskwa, Rosja |
| Data i miejsce śmierci |
23 lipca 1978 Warszawa, Polska |
| Lata aktywności | 1953-1978 |
| Odznaczenia | |
  |
|
 Galeria ilustracji w Wikimedia Commons |
|
| Profil w bazie IMDb | |
| Profil w bazie filmpolski.pl | |
| Profil w bazie Stopklatka.pl | |
Jerzy Duszyński (ur. 15 maja 1917 w Moskwie, zm. 23 lipca 1978 w Warszawie) – polski aktor filmowy i teatralny.
Spis treści |
[edytuj] Życiorys
Urodził się w Moskwie w rodzinie Feliksa i Marii Duszyńskich, którzy zostali ewakuowani przed ofensywą państw centralnych w Polsce. Po zakończeniu I wojny światowej, wraz z rodzicami powrócił do Warszawy, by wkrótce przenieść się do majątku w Mińsku Mazowieckim, gdzie w 1935 roku skończył I Gimnazjum Humanistyczne.
Po ukończeniu gimnazjum, dostał się do Miejskiej Szkoły Sztuk Zdobniczych i Malarstwa w Warszawie (obecnie Akademia Sztuk Pięknych w Warszawie, gdzie studiował zaledwie rok. W 1936 roku, zdał na Wydział Sztuki Teatralnej Państwowego Instytutu Sztuki Teatralnej, gdzie studiował min. z Hanką Bielicką i Danutą Szaflarską. Studia aktorskie zakończył pomyślnie w czerwcu 1939 roku.
Karierę sceniczną rozpoczął tuż przed II wojną światową, debiutując 25 VII 1939 w roli Kuzynka ministra ("Genewa") w Teatrze Polskim w Warszawie, a następnie w Wilnie, gdzie w latach 1939-41 występował w Teatrze na Pohulance obok Hanki Bielickiej i Danuty Szaflarskiej. Po wkroczeniu wojsk radzieckich do miasta, występował w Wileńskim Polskim Teatrze Dramatycznym. W końcu 1944 z zespołem przybył do Białegostoku i do końca sezonu 1944-45 występował w miejscowym teatrze. W latach 1945-49 był aktorem Teatru Kameralnego Domu Wojska Polskiego w Łodzi. Z zespołem tego teatru (który zmienił nazwę na Współczesny) przeniósł się do Warszawy i występował w nim do 1955. W sezonie 1955-56 i w latach 1958-60 był aktorem Teatru Syrena, 1956-57 Teatru Narodowego, 1960-66 Teatru Ateneum, 1966-71 Teatru Klasycznego, 1971-78 Teatru Rozmaitości.
Kariera filmowa Jerzego Duszyńskiego miała rozpocząc się jeszcze w 1939 filmem Hania w reżyserii Józefa Lejtesa, do którego zdjęcia plenerowe powstały latem 1939, jednak - ze względu na wybuch wojny - film nie został ukończony.
Po wojnie zagrał w dwóch najpopularniejszych filmach: Skarb i Zakazane piosenki, które uczyniły z niego pierwszego amanta polskiego kina powojennego.
Jego ostatnią wielką rolą filmową była postać Józefa Piłsudskiego w Śmierci prezydenta w reżyserii Jerzego Kawalerowicza z 1978 roku.
Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski i Złotym Krzyżem Zasługi.
W 2005 roku staraniem żony syna aktora została wydana książka biograficzna o Jerzym Duszyńskim - Jerzy Duszyński: Sława i Przemijanie autorstwa Marka Gałęzowskiego.
[edytuj] Życie rodzinne
Był mężem Hanki Bielickiej, z którą rozstał się w 1953 roku.
W 1963 roku ożenił się z Heleną Urbaniak, z którą miał jedynego syna: Marcina Duszyńskiego.
[edytuj] Śmierć
Zmarł 23 lipca 1978 roku w Warszawie, w rezultacie choroby nowotworowej płuc.
Został pochowany w grobie rodzinnym na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kwatera 223-III-30).
[edytuj] Filmografia
- Zakazane piosenki (1946), reż. Leonard Buczkowski jako Roman Tokarski
- Dwie godziny (1946), reż. Stanisław Wohl, Józef Wyszomirski jako Marek
- Skarb (1948), reż. Leonard Buczkowski jako Witek Konar
- Warszawska premiera (1951), reż. Jan Rybkowski jako Wolski
- Młodość Chopina (1951), reż. Aleksander Ford jako Stefan Witwicki
- Domek z kart (1953), reż. Erwin Axer jako Wojskowy
- Żołnierz zwycięstwa (1953), reż. Wanda Jakubowska jako Henryk Liciński, współpracownik sił reakcyjnych
- Autobus odjeżdża 6.20 (1954), reż. Jan Rybkowski jako Wiktor Poradzki
- Černý prapor (1958), reż. Vladimír Čech jako Antek
- Awantura o Basię (1959), reż. Maria Kaniewska jako Stanisław Olszowski
- Cafe pod Minogą (1959), reż. Bronisław Brok jako Redaktor Andrzej Zagórski
- Mąż swojej żony (1961), reż. Stanisław Bareja jako Kurkiewicz
- Daleka jest droga (1963), reż. Bohdan Poręba jako Strzałka
- Panienka z okienka (1964), reż. Maria Kaniewska jako Denhof
- Przedświąteczny wieczór (1966), reż. Jerzy Stefan Stawiński jako lekarz
- Dzieci z naszej szkoły (1968-1969)
- Człowiek z M-3 (1968), reż. Leon Jeannot
- Paragon gola (1969), reż. Stanisław Jędryka jako dziennikarz
- Jak rozpętałem drugą wojnę światową (1969), reż. Tadeusz Chmielewski jako włoski oficer
- Do przerwy 0:1 (1970), reż. Stanisław Jędryka
- Hydrozagadka (1970), reż. Andrzej Kondratiuk jako Docent Frątczak
- Gniewko, syn rybaka (1970), reż. Bohdan Poręba
- Godzina szczytu (1973), reż. Jerzy Stefan Stawiński jako Profesor
- Noce i dnie (1975), reż. Jerzy Antczak
- Ocalić miasto (1976), reż. Jan Łomnicki jako Hans Frank
- Wielki układ (1976), reż. Andrzej Jerzy Piotrowski
- Śmierć prezydenta (1977), reż. Jerzy Kawalerowicz jako Józef Piłsudski
- Układ krążenia (1977-1978), reż. Andrzej Titkow
- Indeks. Życie i twórczość Józefa M. (1977), reż. Janusz Kijowski jako Stryj Karol
- Wakacje (1977), reż. Anette Olsen
- Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz? (1978), reż. Stanisław Bareja jako klient w sklepie spożywczym
- Doktor Murek (1978), reż. Witold Lesiewicz
[edytuj] Role teatralne
- Zielone lata, Claude A. Puget, data premiery: 14.09.1939
- Cieszmy się życiem, Moss Hart, George S. Kaufman, data premiery: 3.11.1939
- Pastorałka, Leon Schiller, data premiery: 25.12.1939
- Tessa, Margaret Kennedy, Basil Dean, data premiery: 28.01.1940
- Moralność pani Dulskiej, Gabriela Zapolska, data premiery: 04.1940
- Maria Stuart, Juliusz Słowacki, data premiery: 1940
- Ładna historia, Gaston A. de Caillavet, Robert de Flers, data premiery: 7.07.1940
- Zamiast komedii, teksty różnych autorów, data premiery: 1.08.1940
- Cyd, Pierre Corneille, data premiery: 19.06.1941
- Drzewa umierają stojąc, Alejandro Casona, data premiery: nieznana
- Stara cegielnia, Jarosław Iwaszkiewicz, data premiery: 1946
- Spotkanie, Jean Anouilh, reż. Kazimierz Rudzki, data premiery: 26.11.1946
- Homer i Orchidea, Tadeusz Gajcy, reż. Sławomir Wyszomirski, data premiery: 22.01.1947
- Szklana menażeria, Tennessee Williams, reż. Erwin Axer, data premiery: 1.03.1947
- Amfitrion 38, Jean Giraudoux, reż. Erwin Axer, data premiery: 18.09.1947
- Joanna z Lotaryngii, Maxwell Anderson, reż. Erwin Axer, data premiery: 25.06.1948
- Niemcy, Leon Kruczkowski, reż. Erwin Axer, data premiery: 5.11.1949
- Trzydzieści srebrników, Howard Fast, reż. Erwin Axer, data premiery: 30.04.1952
- Droga z Czarnolasu, Aleksander Maliszewski, reż. Erwin Axer, data premiery: 27.07.1952
- Niemcy, Leon Kruczkowski, reż. Erwin Axer, data premiery: 18.02.1955
- Diabli nadali, program składany, reż. Stanisława Perzanowska, data premiery: 10.07.1955
- Rym-cym-cym!, Julian Tuwim, reż. Adolf Dymsza, data premiery: 9.06.1956
- Madame Sans-Gene, Victorien Sardou, reż. Andrzej Łapicki, data premiery: 15.11.1958
- Maestro, Janusz Minkiewicz, Antoni Marianowicz, reż. Kazimierz Krukowski, data premiery: 23.10.1959
- Jim strzela pierwszy, Jiří Brdečka, reż. Stanisław Wohl, data premiery: 23.12.1959
- Ryszard III, William Szekspir, reż. Jacek Woszczerowicz, data premiery: 17.10.1960
- Śmierć komiwojażera, Arthur Miller, reż. Janusz Warmiński, data premiery: 26.11.1960
- Męczeństwo z przymiarką, Ireneusz Iredyński, reż. Jan Bratkowski, data premiery: 14.01.1961
- Kram z piosenkami, Leon Schiller, reż. Barbara Fijewska, data premiery: 25.02.1961
- Krucjata, Krzysztof Choiński, reż. Jan Bratkowski, data premiery: 24.03.1961
- Andorra, Max Frisch, reż. Janusz Warmiński, data premiery: 2.05.1962
- Duże jasne, Jarosław Abramow-Newerly, reż. Jerzy Markuszewski, data premiery: 19.10.1962
- Demony, John Whiting, reż. Andrzej Wajda, data premiery: 2.03.1963
- Marie-Octobre, J.Robert, J.Duvivier, H.Jeanson, reż. Janusz Warmiński, data premiery: 24.10.1963
- Za rzekę w cień drzew, Ernest Hemingway, reż. Jacek Woszczerowicz, data premiery: 28.01.1964
- Madame Bovary, Gustaw Flaubert, reż. Ireneusz Kanicki, data premiery: 23.11.1966
- Dziś do ciebie przyjść nie mogę, Ireneusz Kanicki, Lech Budrecki, reż. Ireneusz Kanicki, data premiery: 12.03.1967
- Cudzołóstwo ukarane, Janusz Głowacki, reż. Lech Hellwig-Górzyński, data premiery: 14.05.1972
- Hultaj, G. Gottesman, A.Jarecki, reż. Andrzej Ziembiński, data premiery: 19.11.1972
- Żaby, Arystofanes, reż. Giovanni Pampiglione, data premiery: 16.02.1973
- Nieuczesani, Czesław Czapów, reż. Ludwik René, data premiery: 17.02.1974
- Zajmij się Amelią, Georges Feydeau, reż. Józef Słotwiński, data premiery: 21.06.1976
- Sen, Felicja Kruszewska, reż. Jerzy Dobrowolski, data premiery: 12.11.1976
- Happy end, Dorothy Lane, reż. Olga Lipińska, data premiery: 4.05.1977
- Czworokąt, Edward Redliński, reż. Marek Kostrzewski, data premiery: 4.05.1977
- Dyl Sowizdrzał, Grigorij Gorin, reż. Wojciech Pokora, data premiery: 8.04.1978
[edytuj] Linki zewnętrzne
- Jerzy Duszyński w bazie filmpolski.pl
- Jerzy Duszyński w bazie filmweb.pl
