Jerzy Pawłowski

Jerzy Pawłowski
Data i miejsce urodzenia	25 października 1932 Warszawa
Data i miejsce śmierci	11 stycznia 2005 Warszawa
Dyscypliny	szermierka
Dorobek medalowy
Reprezentacja Polska Igrzyska olimpijskie Złoto Meksyk 1968 szermierka (szabla indywidualnie) Srebro Melbourne 1956 szermierka (szabla indywidualnie) Srebro Melbourne 1956 szermierka (szabla drużynowo) Srebro Rzym 1960 szermierka (szabla drużynowo) Brąz Tokio 1964 szermierka (szabla drużynowo) Mistrzostwa świata Złoto Paryż 1957 szabla indywidualnie Złoto Budapeszt 1959 szabla drużynowo Złoto Turyn 1961 szabla drużynowo Złoto Buenos Aires 1962 szabla drużynowo Złoto Gdańsk 1963 szabla drużynowo Złoto Paryż 1965 szabla indywidualnie Złoto Moskwa 1966 szabla indywidualnie Srebro Luksemburg 1954 szabla drużynowo Srebro Buenos Aires 1962 szabla indywidualnie Srebro Gdańsk 1963 szabla indywidualnie Srebro Montreal 1967 szabla indywidualnie Srebro Hawana 1969 szabla drużynowo Srebro Wiedeń 1971 szabla indywidualnie Brąz Bruksela 1953 szabla drużynowo Brąz Paryż 1957 szabla drużynowo Brąz Filadelfia 1958 szabla drużynowo Brąz Budapeszt 1959 szabla indywidualnie Brąz Ankara 1970 szabla drużynowo

Jerzy Pawłowski (ur. 25 października 1932, zm. 11 stycznia 2005) – polski szermierz, pięciokrotny medalista igrzysk olimpijskich, malarz.

Kariera sportowa

Urodzony w Warszawie w rodzinie o tradycjach patriotycznych. W 1949 rozpoczął trening szermierki. W 1952 został powołany do wojska i zaczął trenować w wojskowym klubie sportowym "Legia". Tam trafił w ręce znakomitego węgierskiego trenera Janosa Kevey'a. W tym samym roku zdobył mistrzostwo Polski we florecie i wystartował w Igrzyskach Olimpijskich w Helsinkach. W 1956 na Olimpiadzie w Melbourne zdobył dwa srebrne medale w turnieju szablistów – indywidualnie i drużynowo (wraz z Marianem Kuszewskim, Zygmuntem Pawlasem, Andrzejem Piątkowskim, Wojciechem Zabłockim i Ryszardem Zubem). W 1957 został pierwszym polskim indywidualnym mistrzem świata w szermierce. W 1959 na mistrzostwach świata w Budapeszcie walnie przyczynił się do zdobycia przez Polskę pierwszego tytułu drużynowych mistrzów świata dzięki swemu pamiętnemu zwycięstwu nad Węgrem Rudolfem Karpatim. W 1960 na Olimpiadzie w Rzymie zdobył wraz z drużyną srebrny medal w szabli (skład: Pawłowski, Piątkowski, Zub, Zabłocki, Emil Ochyra). W 1964 na Olimpiadzie w Tokio zdobył drużynowo brązowy medal. Rok 1968 to największy jego sukces – złoty medal w szermierce indywidualnie w Igrzyskach Olimpijskich w Meksyku.

Poza Igrzyskami Olimpijskimi zdobył także 19 razy medale mistrzostw świata, w tym siedmiokrotnie złoty (1957, 1965, 1966 – indywidualnie oraz 1959, 1961, 1962, 1963 – drużynowo). Był także 14-krotnym mistrzem Polski w szabli i florecie. W 1967 Międzynarodowa Federacja Szermiercza uznała go za szablistę wszech czasów. W latach 1970-1974 pełnił funkcję prezesa Polskiego Związku Szermierczego. W tym okresie ukończył też studia prawnicze na Uniwersytecie Warszawskim.

Dwukrotnie (1957 i 1968) w Plebiscycie Przeglądu Sportowego został uznany najlepszym sportowcem roku w Polsce.

Działalność pozasportowa

Od 1950 roku Jerzy Pawłowski był tajnym współpracownikiem polskich służb specjalnych – Głównego Zarząd Informacji / WSW, a według niektórych źródeł UB i SB, przekazywał głównie informacje towarzyskie o sportowcach.

Od 1964 współpracował także z amerykańskim wywiadem CIA (pod pseudonimem "Paweł"). Zwerbowany podczas pobytu w USA, przekazywał Amerykanom głównie informacje personalne i towarzyskie o osobach z kręgów polityczno-wojskowych. W 1975 został w Polsce aresztowany pod zarzutem szpiegostwa na rzecz USA (według niego sam w końcu zgłosił fakt współpracy do polskich organów ścigania). 8 kwietnia 1976 został za to skazany na karę 25 lat więzienia, utratę praw publicznych na 10 lat i zdegradowanie do stopnia szeregowca (z majora). Po odbyciu 10 lat kary został zwolniony w drodze ułaskawienia, w ramach wymiany aresztowanych szpiegów pomiędzy CIA a KGB na moście Glienicke pomiędzy Poczdamem a Berlinem w 1985. Miał być wówczas "wymieniony" m.in. za Mariana Zacharskiego. Pawłowski zdecydował się jednak pozostać w Polsce.

Po zwolnieniu powrócił do amatorskiego uprawiania szermierki – zawodowego uprawiania zabroniły mu władze sportowe. Pod koniec życia zajął się malarstwem – głównie pejzażowym, a także bioenergoterapią.

Napisał książki: Trud olimpijskiego złota (Warszawa 1973) i Najdłuższy pojedynek. Spowiedź szablisty wszech czasów – agenta CIA.

W 2007 powstał spektakl Teatru Telewizji pt. Kryptonim Gracz (scen. i reż. Agnieszka Lipiec-Wróblewska), dotyczący życia (głównie pozasportowego) Jerzego Pawłowskiego. Jego premiera odbyła się 28 stycznia 2008. W rolę głównego bohatera wcielił się Zbigniew Zamachowski.

Był dwukrotnie żonaty. Z aktorką Teresą Szmigielówną miał syna Piotra, a z drugą żoną - Iwoną, syna Michała.

Bibliografia

• Działalność pozasportowa: Piotr Pytlakowski, "Mistrz, który przegrał życie", Polityka nr 03/2005 (2487)

Linki zewnętrzne

• Sylwetka na portalu olimpijskim PKOl
• Profil na stronie sports-reference.com
• Artykuł o Jerzym Pawłowskim
• Wywiad z Michałem Pawłowskim
• JERZY PAWŁOWSKI strona autoryzowana przez rodzinę