Kartka pocztowa

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj
Niemiecka widokówka przedstawiająca port w Szczecinie, datowana na ok. 1900 rok
Pocztówka z widokiem terenów Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w 1901 roku w Lublinie.

Kartka pocztowa (pocztówka) - najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej korespondencji, często wysyłana nieopakowana w kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie adresata i naklejenie znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu kolekcjonerów, tzw. deltiologów.

Spis treści

[edytuj] Historia pocztówki

  • Marek Sosenko[1] w swoich artykułach poświęconych historii pocztówki, przedstawia kilku pretendentów do miana autorów pierwszej ilustrowanej karty pocztowej. Są nimi:
    • niemiecki księgarz August Schawrtz , który w lipcu 1870 r. nadrukował w narożu strony adresowej karty korespondencyjnej ilustrację, przedstawiającą artylerzystę;
    • księgarz francuski Leon Besnardeau, który w listopadzie 1870 r. wydrukował pełną ilustrację na stronie adresowej pocztówki
    • Serb Petar Manojlovic , który w 1870 r. wydrukował w Wiedniu pocztówkę z wyobrażeniem latającego smoka;
    • Niemiec Franz Rorich, który w 1872 roku umieścił ilustrację na stronie przeznaczonej na korespondencję, ograniczając ją.
  • Znany kolekcjoner R. Bogdziewicz w opracowaniu dotyczącym pocztówki lubelskiej utrzymuje, że w połowie 1870 r. w Niemczech wprowadzono do użytku pierwszą ilustrowaną kartę korespondencyjną, a w dwa lata później ukazały się pierwsze karty miast szwajcarskich.
  • Willi Bernhard w swoim ilustrowanym katalogu kart pocztowych, jako pierwszą kartę widokową umieszcza kartę z widokiem Getyngi, podając rok 1872.
  • Horst Hille[2] stwierdza, że najpewniejszym dniem karty widokowej jest 18 lipca 1872 r. tj. data umieszczona na kasowniku pocztowym kartki z widokiem Getyngi. Widok fragmentu starego miasta umieszczono na awersie pocztówki, pozostawiając na rewersie miejsce na znaczek i adres. W innym miejscu[3] klasyfikuje jako vorlaufery kartki wydane przed 1 lipca 1872 r , przyznając jednak ,że inne źródła uznają za twórcę pierwszej widokówki Petara Manojlovicia , który najprawdopodobniej wydał kartę korespondencyjną ilustrowaną , datowaną na 19 maja 1871 r.
  • Sonja Schnitzler w albumie "Gedenke Mein - Postkarten von Anno dunnenmals" (1973-1978) przypisuje pierwszeństwo w wydaniu kart ilustrowanych Heinrichovi von Stephan oraz Augustowi Schwartz z 1870 r. Karty przez nich wydane cieszyły się ogólnym uznaniem , co pozwoliło wydrukować serię, składającą się z 25 pocztówek, dającą początek przemysłowi kart widokowych.
  • W Anglii uznano za fakt pojawienie się w Londynie ilustrowanej karty korespondencyjnej, wydanej przez Anglika 1 października 1870 roku.
  • Jugosławianin Mirko Verner uważa ,że za twórcę ilustrowanej pocztówki należy uznać Serba Petara Manojlovicia. Na jego pocztówce widnieje kasownik z datą 19 maja 1871 roku. Fakt ten podważają inni badacze.
  • Za przełomowe fakty w historii pocztówki należy uznać dwie daty:
    • 1 października 1869 r. kiedy to zrealizowanao przez pocztę cesarstwa austro-węgierskiego wcześniejszy pomysł "odkrytej" karty korespondencyjnej
    • pierwszą połowę 1872 roku, kiedy to na terenie Niemiec powstała pierwsza karta widokowa w formie istniejącej do 1905 roku z ilustracją umieszczoną na awersie a miejscem na znaczek i adres odbiorcy na rewersie. Między tymi datami panuje chaos, który być może za jakiś czas zastanie przez badaczy uporządkowany.

[edytuj] Rodzaje kartek pocztowych

  • Widokówka - kartka pocztowa z pejzażem na odwrocie, wysyłana zazwyczaj bliskim osobom podczas podróży.
  • Kartka okolicznościowa - kartka pocztowa z gratulacjami, życzeniami itp. wysyłana z okazji różnych uroczystości związanych z adresatem (urodzin, imienin, rocznic). Kartki okolicznościowe często mają niestandardowy format, nierzadko są składane, potrafią odgrywać melodyjkę, a nawet mają wpisaną gotową treść życzeń. Przeważnie są wysyłane w kopertach.
  • Kartka korespondencyjna - zwykła kartka pocztowa bez specjalnego przeznaczenia, pozbawiona obrazka na odwrocie. Często używana do przesyłania kuponów konkursowych z np. rozwiązaniami krzyżówek.

[edytuj] Ciekawostki

  • Największą pocztówkę o wymiarach 14,3x8,76 m wykonali studenci Drake University w Des Moines, USA.
  • Najwyższa cena, jaką zapłacono za pocztówkę wynosiła 710000 $

Przypisy

  1. Marek Sosenko, krakowski antykwariusz i kolekcjoner m. in. pocztówek jest autorem: Wadowice na dawnych pocztówkach, Wadowice 2000, ISBN 8391347907; Wieliczka na dawnych pocztówkach, Kraków 1999, ISBN 8385204776
  2. Horst Hille, Postkarte genügt, Lipsk-Berlin 1988, ISBN 3332000888
  3. Horst Hille, Technikmotive auf alten Ansichtskarten, Lips 1989, ISBN 3343001236

[edytuj] Zobacz też

[edytuj] Linki zewnętrzne

Utwórz książkę