Kartka pocztowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niemiecka widokówka przedstawiająca port w Szczecinie, datowana na ok. 1900 rok
Pocztówka z widokiem terenów Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w 1901 roku w Lublinie
Pocztówka z Gorlic z początku XX w.
Współczesna pocztówka tzw. składanka

Kartka pocztowa (karta pocztowa, pocztówka, widokówka, wcześniej zwana także odkrytką) – najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej korespondencji, często wysyłana nieopakowana w kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie adresata i naklejenie znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu kolekcjonerów, tzw. deltiologów.

Historia pocztówki[edytuj | edytuj kod]

Nie ustalono jednego autora pierwszej kartki pocztowej. Znane są jednak nazwiska kilku osób, które stworzyły pierwowzór pocztówki:

  • 1 października 1869 - wychodzi pierwsza odkryta "karta korespondencyjna" Cesarstwa austro-węgierskiego, w wersji z herbem cesarskim w Austrii, orłem dwugłowym na Węgrzech.[1];
  • lipiec 1870 - niemiecki księgarz August Schwartz nadrukował w narożu strony adresowej karty korespondencyjnej ilustrację przedstawiającą artylerzystę. August Schwartz i Heinrich von Stephan wydrukowali w tym czasie serię 25 pocztówek, dającą początek przemysłowi kart widokowych[2]
  • listopad 1870 - księgarz francuski Leon Besnardeau wydrukował pełną ilustrację na adresowej stronie pocztówki
  • 1870 - Serb Petar Manojlović wydrukował w Wiedniu pocztówkę z wyobrażeniem latającego smoka (inna data: 19 maja 1871)[3];
  • 1872 - Niemiec Franz Rorich umieścił ilustrację na stronie przeznaczonej na korespondencję;
  • 18 lipca 1872 - pierwsza niemiecka karta pocztowa (data umieszczona na kasowniku pocztowym kartki) przedstawiająca Getyngę. Widok fragmentu starego miasta umieszczono na awersie pocztówki, pozostawiając na rewersie miejsce na znaczek i adres[4][5]
  • 1 października 1870 - pojawia się w Londynie pierwsza ilustrowana angielska karta korespondencyjna;
  • pierwsza połowa 1872 - pierwsza karta widokowa na terenie Niemiec w formie istniejącej do 1905 roku z ilustracją umieszczoną na awersie a miejscem na znaczek i adres odbiorcy na rewersie.

Rodzaje kartek pocztowych[edytuj | edytuj kod]

  • Widokówka – kartka pocztowa z pejzażem lub fotografią miasta, okolicy itp. na odwrocie, wysyłana z podróży, urlopu, wakacji, której adresatem są np. członkowie rodziny, znajomi, przyjaciele czy znajomi z pracy.
  • Kartka okolicznościowa – kartka pocztowa z gratulacjami, życzeniami itp. wysyłana z okazji różnych uroczystości, które obchodzi adresat, np. z okazji (urodzin, imienin czy też rocznic). Kartki okolicznościowe często mają niestandardowy format oraz kształt, nierzadko są składane, potrafią odgrywać melodyjkę, a nawet mają wpisaną gotową treść życzeń. Przeważnie są wysyłane w kopertach. Zobacz też: kartka świąteczna
  • Kartka korespondencyjna – zwykła kartka pocztowa bez specjalnego przeznaczenia, pozbawiona obrazka na odwrocie. Często używana do przesyłania kuponów konkursowych z np. rozwiązaniami krzyżówek.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Największą pocztówkę o wymiarach 14,3x8,76 m wykonali studenci Drake University w Des Moines, USA.
  • Najwyższa cena, jaką zapłacono za pocztówkę wynosiła 710 000 $

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Otto Wicki: Geschichte der Post- und Ansichtskarten. Bern: Verlag Zumstein & Cie, 1996.
  2. Sonja Schnitzler: Gedenke mein. Postkarten von Anno dunnemals.. Berlin: Eulenspiegel Verlag, 1973.
  3. Horst Hille, Technikmotive auf alten Ansichtskarten, Lipsk 1989, ISBN 3-343-00123-6
  4. Willi Bernhard: Picture Postcard Catalogue: Germany 1870-1945,. Hamburg: 1982.
  5. Horst Hille, Postkarte genügt, Lipsk-Berlin 1988, ISBN 3-332-00088-8

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

polskie
  • Marek Sosenko, Piotr Wyrobiec: Wadowice na dawnych pocztówkach. Wadowice: ZH Ziemi Wadowickiej im. M. Wadowity, 2000. ISBN 83-913479-0-7.
  • Wieliczka na dawnych pocztówkach. W: Marek Sosenko, Piotr Kurowski: Kopalnia Soli "Wieliczka" Trasa Turystyczna. Kraków: "Karpaty", 1999. ISBN 83-85204-77-6.
  • Jan Lipniewski, Tomasz Panfil, Marek Wyszkowski: Lublin na dawnej pocztówce. Wyższa Szkoła Społeczno-Przyrodnicza w Lublinie, 2006. ISBN 83-920281-4-7.
  • Jerzy Morgulec: Słownik nakładców i wydawców pocztówek na Ziemiach Polskich oraz poloników. Warszawa: 2001. ISBN 83-914790-0-5.
  • Paweł Banaś: Orbis Pictus. Świat dawnej karty pocztowej. Wrocław: WUWR, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2009. ISBN 83-229-1928-X.
zagraniczne

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]