Kartka pocztowa

Niemiecka widokówka przedstawiająca port w Szczecinie, datowana na ok. 1900 rok

Pocztówka z widokiem terenów Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w 1901 roku w Lublinie

Pocztówka z Gorlic z początku XX w.

Współczesna pocztówka tzw. składanka

Kartka pocztowa (karta pocztowa, pocztówka, widokówka, wcześniej zwana także odkrytką) – najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej korespondencji, często wysyłana nieopakowana w kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie adresata i naklejenie znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu kolekcjonerów, tzw. deltiologów.

Historia pocztówki

Nie ustalono jednego autora pierwszej kartki pocztowej. Znane są jednak nazwiska kilku osób, które stworzyły pierwowzór pocztówki:

• niemiecki księgarz August Schwartz, który w lipcu 1870 nadrukował w narożu strony adresowej karty korespondencyjnej ilustrację przedstawiającą artylerzystę
• księgarz francuski Leon Besnardeau, który w listopadzie 1870 wydrukował pełną ilustrację na stronie adresowej pocztówki
• Serb Petar Manojlović, który w 1870 wydrukował w Wiedniu pocztówkę z wyobrażeniem latającego smoka (inna data: 19 maja 1871)
• Niemiec Franz Rorich, który w 1872 umieścił ilustrację na stronie przeznaczonej na korespondencję

Inne źródła podają, że:

• Pierwsza karta widokowa powstała 18 lipca 1872 (data umieszczona na kasowniku pocztowym kartki) i przedstawia Getyngę. Widok fragmentu starego miasta umieszczono na awersie pocztówki, pozostawiając na rewersie miejsce na znaczek i adres.
• W Anglii uznano za fakt pojawienie się w Londynie ilustrowanej karty korespondencyjnej, wydanej przez Anglika 1 października 1870 roku.
• W 1870 August Schwartz i Heinrich von Stephan wydali karty cieszące się ogólnym uznaniem, co pozwoliło wydrukować serię, składającą się z 25 pocztówek, dającą początek przemysłowi kart widokowych.

Za przełomowe fakty w historii pocztówki należy uznać dwie daty:

• 1 października 1869, kiedy to zrealizowano przez pocztę cesarstwa austro-węgierskiego wcześniejszy pomysł "odkrytej" karty korespondencyjnej
• pierwszą połowę 1872 roku, kiedy to na terenie Niemiec powstała pierwsza karta widokowa w formie istniejącej do 1905 roku z ilustracją umieszczoną na awersie a miejscem na znaczek i adres odbiorcy na rewersie; między tymi datami panuje chaos, który być może za jakiś czas zastanie przez badaczy uporządkowany

W 2009 roku otwarto portal internetowy oferujący nadanie tradycyjnej karty pocztowej za pośrednictwem internetu.

Rodzaje kartek pocztowych

• Widokówka – kartka pocztowa z pejzażem lub fotografią miasta, okolicy itp. na odwrocie, wysyłana z podróży, urlopu, wakacji, której adresatem są np. członkowie rodziny, znajomi, przyjaciele czy znajomi z pracy.

• Kartka okolicznościowa – kartka pocztowa z gratulacjami, życzeniami itp. wysyłana z okazji różnych uroczystości, które obchodzi adresat, np. z okazji (urodzin, imienin czy też rocznic). Kartki okolicznościowe często mają niestandardowy format oraz kształt, nierzadko są składane, potrafią odgrywać melodyjkę, a nawet mają wpisaną gotową treść życzeń. Przeważnie są wysyłane w kopertach. Zobacz też: kartka świąteczna

• Kartka korespondencyjna – zwykła kartka pocztowa bez specjalnego przeznaczenia, pozbawiona obrazka na odwrocie. Często używana do przesyłania kuponów konkursowych z np. rozwiązaniami krzyżówek.

Ciekawostki

• Największą pocztówkę o wymiarach 14,3x8,76 m wykonali studenci Drake University w Des Moines, USA.
• Najwyższa cena, jaką zapłacono za pocztówkę wynosiła 710 000 $

Zobacz też

• pocztówka dźwiękowa
• Postcrossing
• e-kartki

Przypisy

• Ryszard Bogdziewicz: Lublin na dawnej pocztówce. Lublin: Wydawnictwo Akademickie WSS-P, 2006. ISBN 8392028147.

Literatura

• Ryszard Bogdziewicz: Lublin na dawnej pocztówce. Lublin: Wydawnictwo Akademickie WSS-P, 2006. ISBN 8392028147.
• Sonja Schnitzler: Gedenke Mein - Postkarten von Anno dunnenmals. Lublin.

Linki zewnętrzne

• definicja kartki pocztowej wg Poczty Polskiej