Kartka pocztowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Niemiecka widokówka przedstawiająca port w Szczecinie, datowana na ok. 1900 rok
Pocztówka z widokiem terenów Wystawy Rolniczo-Przemysłowej w 1901 roku w Lublinie
Pocztówka z Gorlic z początku XX w.
Współczesna pocztówka tzw. składanka

Kartka pocztowa (karta pocztowa, pocztówka, widokówka, wcześniej zwana także odkrytką) – najczęściej prostokątna, kartonowa kartka służąca do krótkiej korespondencji, często wysyłana nieopakowana w kopertę. Zazwyczaj jedna ze stron kartki pocztowej podzielona jest na dwa pola: lewe, przeznaczone na treść korespondencji oraz prawe z miejscem na wpisanie adresata i naklejenie znaczka pocztowego. Na odwrocie najczęściej wydrukowany jest obrazek. Kartki pocztowe są przedmiotem pożądania wielu kolekcjonerów, tzw. deltiologów.

Historia pocztówki[edytuj | edytuj kod]

Nie ustalono jednego autora pierwszej kartki pocztowej. Znane są jednak nazwiska kilku osób, które stworzyły pierwowzór pocztówki[1]:

  • niemiecki księgarz August Schwartz, który w lipcu 1870 nadrukował w narożu strony adresowej karty korespondencyjnej ilustrację przedstawiającą artylerzystę
  • księgarz francuski Leon Besnardeau, który w listopadzie 1870 wydrukował pełną ilustrację na stronie adresowej pocztówki
  • Serb Petar Manojlović, który w 1870 wydrukował w Wiedniu pocztówkę z wyobrażeniem latającego smoka (inna data: 19 maja 1871[2])
  • Niemiec Franz Rorich, który w 1872 umieścił ilustrację na stronie przeznaczonej na korespondencję

Inne źródła podają, że:

  • Pierwsza karta widokowa powstała 18 lipca 1872 (data umieszczona na kasowniku pocztowym kartki) i przedstawia Getyngę. Widok fragmentu starego miasta umieszczono na awersie pocztówki, pozostawiając na rewersie miejsce na znaczek i adres[3].
  • W Anglii uznano za fakt pojawienie się w Londynie ilustrowanej karty korespondencyjnej, wydanej przez Anglika 1 października 1870 roku.
  • W 1870 August Schwartz i Heinrich von Stephan wydali karty cieszące się ogólnym uznaniem, co pozwoliło wydrukować serię, składającą się z 25 pocztówek, dającą początek przemysłowi kart widokowych.

Za przełomowe fakty w historii pocztówki należy uznać dwie daty:

  • 1 października 1869, kiedy to zrealizowano przez pocztę cesarstwa austro-węgierskiego wcześniejszy pomysł "odkrytej" karty korespondencyjnej
  • pierwszą połowę 1872 roku, kiedy to na terenie Niemiec powstała pierwsza karta widokowa w formie istniejącej do 1905 roku z ilustracją umieszczoną na awersie a miejscem na znaczek i adres odbiorcy na rewersie; między tymi datami panuje chaos, który być może za jakiś czas zastanie przez badaczy uporządkowany

W 2009 roku otwarto portal internetowy oferujący nadanie tradycyjnej karty pocztowej za pośrednictwem internetu.

Rodzaje kartek pocztowych[edytuj | edytuj kod]

  • Widokówka – kartka pocztowa z pejzażem lub fotografią miasta, okolicy itp. na odwrocie, wysyłana z podróży, urlopu, wakacji, której adresatem są np. członkowie rodziny, znajomi, przyjaciele czy znajomi z pracy.
  • Kartka okolicznościowa – kartka pocztowa z gratulacjami, życzeniami itp. wysyłana z okazji różnych uroczystości, które obchodzi adresat, np. z okazji (urodzin, imienin czy też rocznic). Kartki okolicznościowe często mają niestandardowy format oraz kształt, nierzadko są składane, potrafią odgrywać melodyjkę, a nawet mają wpisaną gotową treść życzeń. Przeważnie są wysyłane w kopertach. Zobacz też: kartka świąteczna
  • Kartka korespondencyjna – zwykła kartka pocztowa bez specjalnego przeznaczenia, pozbawiona obrazka na odwrocie. Często używana do przesyłania kuponów konkursowych z np. rozwiązaniami krzyżówek.

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Największą pocztówkę o wymiarach 14,3x8,76 m wykonali studenci Drake University w Des Moines, USA.
  • Najwyższa cena, jaką zapłacono za pocztówkę wynosiła 710 000 $

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Marek Sosenko, krakowski antykwariusz i kolekcjoner m.in. pocztówek jest autorem: Wadowice na dawnych pocztówkach, Wadowice 2000, ISBN 83-913479-0-7; Wieliczka na dawnych pocztówkach, Kraków 1999, ISBN 83-85204-77-6
  2. Horst Hille, Technikmotive auf alten Ansichtskarten, Lips 1989, ISBN 3-343-00123-6
  3. Horst Hille, Postkarte genügt, Lipsk-Berlin 1988, ISBN 3-332-00088-8

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • Ryszard Bogdziewicz: Lublin na dawnej pocztówce. Lublin: Wydawnictwo Akademickie WSS-P, 2006. ISBN 8392028147.
  • Sonja Schnitzler: Gedenke Mein - Postkarten von Anno dunnenmals. Lublin.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Zobacz hasło pocztówka w Wikisłowniku
Wikimedia Commons