Kiai

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Kiai (jap. 気合, 気合い ki-ai?, pol.: okrzyk, wrzask, duch walki, okrzyk wojenny, oddech, nastrój, uczucie, wewnętrzna siła) - japońskie słowo złożone z: ki (気) oznaczającego m.in. "umysł", "wolę, "energię życiową" lub "ducha" oraz ai (合, 合い), formy rzeczownikowej czasownika au (合う), znaczącego m.in. "jednoczyć", "łączyć".

W bujutsu (japońska sztuka wojenna), kiai jest najczęściej związane z wewnętrznym nagromadzeniem energii wyzwalanej w pojedynczym, gwałtownym akcie woli, okrzyku albo w spojrzeniu, jak w jednej z legend, w której samuraj zatrzymał stado wilków, patrząc na nie.

Niewiele wiadomo na temat technik treningowych jakimi posługiwali się adepci kiai. Kiai stanowiło reprezentację hara-gei (sztuki, umiejętności brzucha), dzięki której możliwe było wysyłanie skoncentrowanej dawki energii w kierunku zamierzonego celu przy pomocy głosu lub hinotycznej ciszy.

Mistrzowie kiai uważali, że istniała jedność między sztukami aiki i kiai, choć wykorzystywały tę samą energię w odmienny sposób. Przekazy mówią, że mistrzowie kiai, byli w stanie pojedynczym okrzykiem sparaliżować, zabić, czy uratować komuś życie przy pomocy odpowiednio skoncentrowanego okrzyku. Wydaje się, że współcześnie sztuka ta zaniknęła zupełnie.

Współczesne sztuki walki (np. karate) określają okrzyki towarzyszące technikom lub kata jako kiai. Adepci innych sztuk (jak bębny taiko) także używają kiai, aby skoncentrować swoją energię przy wykonywaniu techniki. Kiai jest wykorzystywane czasem w scenariuszach filmowych, które prezentują azjatyckie sztuki walki.

Odpowiednikiem określenia kiai w koreańskich sztukach walki jest Yatz lub Kihap.

Kiai jest elementem japońskiej sztuki kiaijutsu, której nazwa oznacza umiejętność oddziaływania psychicznego (także terapeutycznego), a więc hipnotyzowania ciszą i wewnętrzną siłą.

Kiai wykorzystuje się:

  • do wywarcia psychologicznej presji na przeciwniku;
  • do wywołania u siebie pozytywnego efektu psychologicznego (wzmocnienie za pomocą krzyku);
  • do stworzenia ujścia wydychanemu powietrzu;
  • do utrzymania zrównoważonego ciśnienia powietrza w ciele (wstrzymywanie powietrza w momencie otrzymania uderzenia może prowadzić do arytmii);
  • jako tajemną technikę ataku.

Określenie kiai jest używane także w grze planszowej go, gdzie oznacza "ducha walki".

Znaczenie słowa hara-gei (dosł.: sztuka brzucha) to m.in.:

  • technika aktorska przekazywania emocji bez wypowiadania słów i gestykulowania (psychologiczna interpretacja treści sztuki);
  • umiejętność osiągania celu poprzez wpływanie na innych bez podejmowania bezpośredniego działania i wypowiedzi (oddziaływanie poprzez siłę osobowości).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Kenkyusha's New Japanese-English Dictionary, Tokyo 1991, ISBN 4-7674-2015-6
  • The Modern Reader's Japanese-English Dictionary, by A.N.Nelson, Charles Tuttle Company, Tokyo 1978, ISBN 0-8049-0408-7
  • Kōjien, Iwanami-shoten, Tokyo 1981