Klezmer
Klezmer (hebr. "כלי" – "narzędzie", "instrument"; "זמר" – "śpiew") – tradycyjny żydowski muzykant weselno-karczmiany lub grający na innych przyjęciach (np. bar micwa), w polszczyźnie słowo to nabrało bardziej negatywnych konotacji: kiepski muzyk grający bez miłości do muzyki, a tylko dla pieniędzy, tzw. grający "do kotleta". W swoim pierwotnym znaczeniu termin "klezmer" oznaczał muzyka o specyficznych, niemniej jednak wysokich umiejętnościach.
Europejscy klezmerzy pochodzili z ubogich kręgów ludności żydowskiej, zajmowali niską pozycję społeczną, którą podkreślał żargon, jakim się posługiwali (klezmer-loszn). Żargon ten był podobny do używanego przez złodziei (ganowim-loszn). Na przełomie XIX i XX wieku, podczas wielkiej emigracji do Stanów Zjednoczonych spowodowanej pogromami Żydów w Rosji, przed muzykami otworzyły się nowe horyzonty do pracy. Wówczas ich pozycja i sytuacja zaczęła ulegać zmianie na lepsze.
Tradycja muzykowania przekazywana była z pokolenia na pokolenie. Ojciec uczył syna, ten przekazywał swoje umiejętności swojemu synowi, w ten sposób powstawały dynastie klezmerskie. Ostatnim przedwojennym klezmerem żyjącym w Polsce jest Leopold Kozłowski, przedstawiciel dynastii Brandweinów.
Obecnie w Polsce funkcjonuje kilkanaście zespołów grających muzykę klezmerską. Zarówno w Polsce, jak i na świecie, tradycyjne wpływy dawnej twórczości klezmerskiej miesza się z muzyczną awangardą czy jazzem. Istnieje też zjawisko radical Jewish culture, którego artyści są skupieni głównie wokół wytwórni Tzadik.
