Kościół św. Stanisława BM w Dzisnej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół św. Stanisława BM
kościół filialny
Distinctive emblem for cultural property.svg 21 z 18 czerwca 1954[1]
Kościół św. Stanisława BM
Państwo  Polska
Miejscowość Dzisna
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Wezwanie św. Stanisława Biskupa i Męczennika
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Kościół św. Stanisława BM
Kościół św. Stanisława BM
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół św. Stanisława BM
Kościół św. Stanisława BM
Ziemia 53°41′04″N 14°50′36″E/53,684444 14,843333Na mapach: 53°41′04″N 14°50′36″E/53,684444 14,843333
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kościół św. Stanisława BM – kościół filialny w Dzisnej.

Jest jednym z najstarszych kościołów ryglowych na terenie Pomorza Zachodniego[2]. We wnętrzu unikatowe, siedemnastowieczne polichromie będące przykładem sztuki ludowej tych terenów. W literaturze obiekt określany jest jako „niezwykle cenny zabytek”[2] lub nawet jako „najcenniejszy drewniany obiekt na Pomorzu Zachodnim”[3].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kościół powstał pod koniec XVI wieku (najprawdopodobniej w 1591 – taka data znajdowała się na witrażach herbowych w oknach świątyni)[2]. Pierwsza wzmianka o kościele pochodzi z 1595[4]. Około 1673 kościół wzbogacił się o ryglową wieżę (została ona rozebrana w 1906)[4]. Zachowane do dnia dzisiejszego wyposażenie pochodzi z XVII wieku.

Fundatorem kościoła był ród Köllerów, którzy władali wsią do 1920[2]. Po zmianie właściciela pojawił się wśród mieszkańców wsi pomysł zburzenia dotychczasowego kościoła i postawieniu na jego miejscu nowej, murowanej świątyni, co podnieść miało prestiż miejscowości. W dzieło obrony kościoła zaangażował się ówczesny konserwator zabytków prowincji Pomorze – dr Frantz Balke[2]. Dzięki jego staraniom odstąpiono od planów rozbiórki, a w 1928 kościół został poddany pracom konserwatorskim.

W czasie II wojny światowej świątynia nie ucierpiała. W okresie powojennym była wykorzystywana jako owczarnia. 18 czerwca 1954 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 21[5]. W 1976 budynek powrócił do pełnienia funkcji sakralnych[2]. Wstępny remont kościoła przeprowadzono w latach 1978–1981[4]. Remont kapitalny miał miejsce w latach 1993–1995[4]. Zakres prac obejmował m.in dobudowanie drewnianej wieży oraz zrekonstruowanie ołtarza głównego i oszklenia witrażowego.

Wyposażenie[edytuj | edytuj kod]

Sceny na fasetach stropu
Stworzenie Świata
Stworzenie Świata
  • Polichromie stropu. Płaską powierzchnię stropu oraz ustawione skośnie fasety pokrywają malowidła wykonane przez Michaela Wurma w XVII w[2]. Strop ozdobiony został motywami roślinnymi, pomiędzy którymi umieszczone zostały twarze aniołów. Na fasetach umieszczono sceny ze Starego i Nowego Testamentu: Stworzenie Świata, Stworzenie Ewy, Grzech Pierworodny, Wygnanie z Raju, Narodzenie Chrystusa, Ukrzyżowanie, Zmartwychwstanie, Wniebowstąpienie i Sąd Ostateczny[2]. Wygląd wielu przedstawionych postaci jest wzorowany na ówczesnych strojach żołnierzy i dostojników szwedzkich, którzy panowali wówczas na Pomorzu Zachodnim[3][4]. Całość – pełna uproszczeń i naiwności jest typowym przykładem sztuki ludowej.
  • Empora z balustradą ozdobioną wizerunkami 12 apostołów
  • Ołtarz barokowy z 1607[2], zwieńczenie ołtarza wykonano w 1682[2]
  • Ambona z 1650[2]
Wnętrze kościoła w Dzisnej

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych - województwo zachodniopomorskie (pol.). 31 marca 2014.
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Janina Kochanowska: Perły Pomorza. Szczecin: Oficyna IN PLUS, 2011. ISBN 978-83-89402-81-3.
  3. 3,0 3,1 Jerzy M. Kosacki: Ziemia Szczecińska przewodnik turystyczny Część II Szczecin i okolice. Szczecin: Wydawnictwo "SAT", 1994, s. 98. ISBN 83-86507-10-1.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Roman Kostynowicz: Kościoły archidiecezji szczecińsko-kamieńskiej. T. 1. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", 2010. ISBN 83-7041-202-5.
  5. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków. www.nid.pl. [dostęp 2011-11-25].