Wyznanie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Wyznanie – określenie grupy religijnej wewnątrz większego prądu religijnego (w literaturze protestanckiej obecne jest także zapożyczone z języka angielskiego określenie denominacja). Termin zbliżony do pierwotnego znaczenia słowa sekta – bez powszechnie nadanego mu współcześnie zabarwienia pejoratywnego.

Pojedyncze wyznanie posiada na ogół jedną obowiązującą doktrynę. Jednostki większe niż wyznanie są zróżnicowane doktrynalnie, a jednostki mniejsze stanowią jedynie podział administracyjny, bez różnic w wierze.

Na przykład wewnątrz chrześcijaństwa wyznaniami są: katolicyzm, prawosławie, luteranizm, kalwinizm, mariawityzm i inne. W przypadku buddyzmu wyznaniami można określić szkoły: Therawada, Mahajana, Wadżrajana i inne. W przypadku rodzimowierstwa słowiańskiego: Rodzimy Kościół Polski, Rodzima Wiara i inne.

Wyznanie może być podzielone organizacyjnie na mniejsze wspólnoty religijne.

Potocznie słowa określające różne grupy religijnej bywają używane wymiennie, niemniej poszczególne terminy mają różne zakresy znaczeniowe, które można uporządkować hierarchicznie:

  • religia – najwyższy poziom hierarchii podziału;
  • wyznanie (denominacja), też Kościół – grupa wewnątrz religii o wspólnych zasadach wiary (np. wyznanie katolickie lub Kościół katolicki, wyznanie prawosławne lub Kościół prawosławny, wyznanie ewangelickie lub Kościół ewangelicki);
  • Kościół - grupa (wspólnota) wewnątrz wyznania o określonym obrządku (np. Kościoły greckokatolickie, Kościół melchicki itp.);
  • cerkiew – grupa (wspólnota) terytorialna wewnątrz wyznania (np. Cerkiew grecka, rosyjska, ukraińska, polska itp.);
  • Kościół partykularny (też kościół lokalny lub miejscowy) – synonim diecezji/archidiecezji;
  • parafia, zbór - jednostka administracyjna oraz tworząca ją wspólnota lokalna wewnątrz wyznania w ramach diecezji.

Warto też wiedzieć, że w języku polskim słowo "Kościół" (pisane od dużej litery) oznacza wspólnotę określonego wyznania lub obrządku, zaś "kościół" (od małej litery) - budynek przeznaczony dla celów kultu chrześcijańskiego.

Sytuacja w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Największe wyznania (pod względem liczby wiernych)
Kościół lub związek wyznaniowy Jednostki kościelne Duchowni Wyznawcy (w tysiącach)[1][2] Rok danych
Kościół łaciński 10 108 29 854 33 693 2008
Polski Autokefaliczny Kościół Prawosławny 232 404 504 2008
Świadkowie Jehowy 1418 brak danych[3] 124 2013
Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP 134 186 75 2008
Kościoły greckokatolickie:

1. Ukraińska Cerkiew greckokatolicka w Polsce

2. Kościół katolicki obrządku bizantyjsko-słowiańskiego w Polsce

134 74 55 2008
Kościół Starokatolicki Mariawitów w RP 36 25 23,7 2008
Kościół Zielonoświątkowy w RP 211 345 23 2012
Kościół Polskokatolicki w RP 81 88 18,8 2007
Kościół Adwentystów Dnia Siódmego 154 60 9,6 2008

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło wyznanie w Wikisłowniku

Przypisy

  1. Mały Rocznik Statystyczny Polski 2010.
  2. Wyznania religijne i stowarzyszenia narodowościowe i etniczne w Polsce 2006-2008. Warszawa: GUS, 2010.
  3. Liczba dotyczy osób które uznawane są przez Zarząd Związku Świadków Jehowy w Polsce za ordynowanych Sług Bożych po profesji wieczystej: sług pełnoczasowych (pionierów specjalnych, pionierów stałych, pracowników Biura Oddziału), starszych, sług pomocniczych.