Lehi

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Logo Lehi

Lohamei Herut Israel (hebr. Bojownicy o Wolność Izraela, לוחמי חירות ישראל) w skrócie Lehi (לח”י) – radykalna, kontrowersyjna zbrojna organizacja syjonistyczna działająca w latach 1940-1948 w Palestynie, stosująca w swojej działalności metody terrorystyczne.

Niektórzy członkowie Lehi w latach 1938-1939 przeszli szkolenie militarne prowadzone przez instruktorów Wojska Polskiego, w Zofiówce na Wołyniu, Podębinie pod Łodzią i w lasach nieopodal Andrychowa. Jak wspomina jeden z uczniów, „Polacy potraktowali kurs terroryzmu jako dyscyplinę naukową, poznaliśmy matematyczne formuły na demolowanie konstrukcji z cementu, żelaza, drewna, cegieł i ziemi”. W tym samym czasie potajemnie otrzymali pomoc od władz Polski, w postaci ponad 20 tysięcy sztuk broni[1].

Gdy we wrześniu 1939 (wybuch II wojny światowej) Ecel ogłosił zawieszenie wszelkich działań przeciwko Brytyjczykom, jeden z jej radykalnych działaczy, Abraham Stern nie zgodził się na zawieszenie broni i uznał Wielką Brytanię za największego przeciwnika (z powodu ogłoszenia Białej Księgi wstrzymującej imigrację Żydów do Palestyny). Abraham Stern założył własną organizację – Lehi (Lahomei Herut Israel).

Brytyjskie władze określały grupę mianem Stern Gang (Banda Sterna). Organizacja liczyła około 6 tys. ludzi. W 1940 doszło do kontaktu między grupą Sterna reprezentowaną przez Naftali Lubenchika,a ambasadorem niemieckim w Bejrucie Wernerem von Hentig. Lehi oferowało III Rzeszy współpracę w antybrytyjskich akcjach na Bliskim Wschodzie, w zamian żądano zgody na utworzenie państwa żydowskiego w Palestynie i transport Żydów europejskich do Palestyny. Rozmowy kontynuowano do stycznia 1941, gdy Abraham Stern napisał list adresowany do Adolfa Hitlera, który pozostał bez odpowiedzi. W tym czasie naziści nie byli zainteresowani żadną współpracą z Żydami, a ich sojusznikiem w Palestynie stał się wielki mufti Jerozolimy Mohammad Amin al-Husajni.

W lutym 1942 Abraham Stern został zastrzelony w niejasnych okolicznościach (prawdopodobnie przez Brytyjczyków) w Tel Awiwie, a jej przywódcą został Icchak Isernicki (pseudonim „Szamir”), w przyszłości premier Izraela.

6 listopada 1944 dwóch członków Lehi zamordowało w Egipcie brytyjskiego ministra lorda Moyne. Była to zemsta za uniemożliwienie żydowskim uciekinierom z Europy schronienia się w Palestynie. Moyne na prośbę o pomoc węgierskim Żydom odpowiedział: „co ja mogę zrobić z milionem Żydów?” Zabójstwa dokonali Eliyahu Hakim i Eliyahu Bet-Zuri.

Większe akcje Lehi:

  • 22 lipca 1946 – zamach terrorystyczny na Hotel Króla Dawida (Hotel King David), w którym mieściło się dowództwo brytyjskich wojsk w Palestynie. Pomimo telefonicznych ostrzeżeń hotelu nie ewakuowano. Zginęło 91 osób, 45 zostało rannych. Wielu Żydów potępiło ten zamach (między innymi: Chaim Weizmann i Dawid Ben Gurion).
  • 31 marca 1947 – uszkodzenie brytyjskiej rafinerii ropy naftowej w Hajfie.
  • 9 kwietnia 1948 – Irgun i Lehi przeprowadziły masakrę w arabskiej wiosce Deir Jassin. Zginęły 254 osoby.
  • 28 kwietnia 1948 – operacja „Hamaz”. Ofensywa na wschód od Jaffy.

8 maja 1948 rząd nowo powstałego państwa Izrael wydał rozkaz powołujący do życia izraelską armię – Siły Obronne Izraela (Cewa Hagana LeIsrael, w skrócie Cahal), do których miały przystąpić wszystkie żydowskie grupy zbrojne walczące w Palestynie.

17 września 1948 Lehi zamordowało wysłannika ONZ i Czerwonego Krzyża, szwedzkiego polityka Folke Bernadotte, który był głównym mediatorem w konflikcie arabsko-żydowskim. Niektórzy z radykałów Lehi uznawali go za kolaboranta narodowych socjalistów. Jednak morderstwo wstrząsnęło opinią publiczną na świecie i wśród samych Żydów, ponieważ Bernardotte w ramach akcji białe autobusy uratował Żydów z Holocaustu. To morderstwo spowodowało aresztowanie przywódców Lehi przez rząd izraelski i delegalizację tej skrajnie radykalnej organizacji.

Pojedyncze odrębne oddziały Lehi walczyły później jeszcze tylko w okolicach Jerozolimy. Jej członkowie następnie ochotniczo wstąpili do izraelskiej armii.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Jakub Mielnik: Jak Polacy stworzyli Izrael. 5 maja 2008. Focus.pl Historia.