Motoryzacja
Motoryzacja – całokształt spraw związanych z zastosowaniem pojazdów drogowych lub szynowych napędzanych silnikami spalinowymi (a także w ostatnich latach pojazdów napędzanych silnikami elektrycznymi i hybrydowymi). Potocznie przez motoryzację rozumie się motoryzację samochodową, związaną z zastosowaniem samochodów osobowych i ciężarowych, autobusów, ciągników, motocykli, motorowerów i skuterów. Eksploatacja tych pojazdów wymaga odpowiedniego rozmieszczenia warsztatów oraz stacji benzynowych.
Podstawowym problemem motoryzacji jest zapewnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego (zasady ruchu na drogach, dbanie o sprawność techniczną pojazdu, oznakowanie dróg itp.) Motoryzacja ma duże znaczenie gospodarcze (transport) i inne.
Rozwój motoryzacji przyczynił się do znaczących zmian funkcjonowania transportu drogowego i powstania społeczeństwa mobilnego.
Historia motoryzacji [edytuj]
- 1764 r. – pierwszy pojazd napędzany silnikiem dwucylindrowym parowym przeznaczony do ciągnięcia przedmiotów
- 1802 r. – pierwsza lokomotywa drogowa
- 1827 r. – pierwszy pojazd parowy do komunikacji pasażerskiej
- 1884 r. – został zbudowany pierwszy pojazd benzynowy
Historia motoryzacji w Polsce (1900-1939) [edytuj]
Początki motoryzacji sięgają okresu sprzed I wojny światowej. W Warszawie w przededniu wybuchu wojny było zarejestrowanych 400 samochodów. Między poszczególnymi zaborami wyraźne były różnice w jakości dróg, jak i w zasadach ruchu drogowego (przykładowo w Austro-Węgrzech obowiązywał ruch lewostronny).
W 1924 było w Polsce 7500 samochodów, w 1927 16 000, w 1931 27 000[1]. W okresie międzywojennym liczba automobilów w Polsce wzrosła do ponad 40 000, co jednak nadal stawiało Polskę na dalekiej pozycji pod względem ilości samochodów (należy pamiętać, że wówczas około 70% wszystkich samochodów na świecie znajdowało się w USA). Na przeszkodzie rozwojowi motoryzacji stała bardzo słaba jakość ówczesnych dróg, jak też mała zamożność społeczeństwa. Zaczęła się rozwijać komunikacja autobusowa, jednak kryzys gospodarczy w latach 1929-1935 spowodował pewien regres w motoryzacji, przykładem tego zjawiska może być liczba taksówek, która przed wybuchem II wojny światowej nie zdołała przekroczyć stanu z roku 1929.
W drugiej połowie lat dwudziestych wprowadzono w Warszawie sygnalizację świetlną, a w pewnym momencie liczba aut w stolicy osiągnęła liczbę 3500. Znaki drogowe w Polsce pojawiły się w 1927, jednak prawidłowa jazda była wówczas egzekwowana jedynie w obrębie miast[2]. Pierwsze stacje benzynowe w Polsce (zwane pompami) pojawiły się w 1924 w Warszawie (wcześniej benzynę kupowało się w aptekach i składach chemicznych). Na słabo zaludnionych, wielkich obszarach Kresów jeszcze w latach 30. rzadka sieć stacji benzynowych uniemożliwiała normalne korzystanie z samochodu[3].
W Polsce produkowano m.i.n:
- Współczesne samochody osobowe:
Chevrolet Aveo • Daewoo Lanos/FSO Lanos • Daewoo Matiz/FSO Matiz • Daewoo Nexia • Daewoo Nubira • Daewoo Tico • Fiat Nuova 500 • Fiat Cinquecento • Fiat Palio • Fiat Panda • Fiat Seicento • Fiat Siena • Fiat Uno • Leopard 6 Litre Roadster • Melex • Opel Agila • Opel Astra • Opel Zafira • Toyota Supra • Toyota Celica
- Historyczne samochody osobowe:
Beskid • CWS T-1 • Fiat 125p • Fiat 126p • Fiat 127 • Fiat 132 • Fiat 508 • Fiat 518 • Fiat 524 • Meduza • Mikrus • Ogar • Polonez • Syrena • Wars • Warszawa
Autosan • Fiat 618 • Fiat 621 • Honker • Intrall Lubo • Jelcz • Lublin • Nysa • PZInż 303 • PZInż 603 • PZInż 703 • San • Solaris • Solbus • Star • Tarpan • Ursus • Volkswagen Caddy • Volkswagen Transporter • Wilk • Żubr • Żuk
Gazela • SFM Junak • Komar • Ogar • Osa • MOJ • Motorynka • Romet • Ryś • SHL • Sokół • WFM • WSK • Żak • Zipp • Ursus
Przypisy
- ↑ Maja i Jan Łozińscy W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, str. 188 i 218-219
- ↑ Maja i Jan Łozińscy W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, str. 185
- ↑ Maja i Jan Łozińscy W przedwojennej Polsce. Życie codzienne i niecodzienne, wyd. 2011, str. 182-183