Nagroda Stalinowska

Znaczek z medalem Nagrody Stalinowskiej

Nagroda Państwowa ZSRR

Nagroda Stalinowska - nagroda państwowa w ZSRR przyznawana w latach 1940-1954 obywatelom tego państwa za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauki, techniki, literatury i sztuki oraz nowych metod wytwarzania i konstruowania wyrobów.

Została ustanowiona w 1939 roku, aby uczcić 60. rocznicę urodzin J. Stalina. 1 stycznia 1940 Rada Najwyższa ZSRR ustanowiła 4 nagrody (po 100 000 rubli każda) przyznawane w dziedzinie literatury (za poezję, prozę, dramaturgię i krytykę literacką). W 1949 ustanowiono Międzynarodową Nagrodę Stalinowską „Za umocnienie pokoju między narodami”– przemianowaną w 1956 na Międzynarodową Nagrodę Leninowską „Za umocnienie pokoju między narodami”.

Nagrody były przyznawane corocznie i były świadectwem uznania wysokich osiągnięć laureatów.

W 1966 wprowadzono Nagrodę Państwową ZSRR.

W ramach destalinizacji nazwę Nagroda Stalinowska zastępowano w publikacjach historycznych nazwą Nagroda Państwowa ZSRR, wymieniano dyplomy i medale.

Laureaci Nagrody Stalinowskiej w dziedzinie sztuki i literatury

1941

• Aram Chaczaturian: Koncert skrzypcowy
• Ołeksandr Dowżenko: film Szczors
• Izaak Dunajewski: muzyka do filmów Cyrk i Wołga-Wołga
• Erast Garin: rola Tarakanowa w filmie Muzyczna historia
• Uzeyir Hadżbejow: opera Ker oghlu
• Nikołaj Miaskowski: Symfonia Nr 21
• Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj: powieść Piotr Pierwszy
• Wsiewołod Pudowkin i Michaił Doller: film Suworow
• Juri Szaporin: kantata Na Kulikowym Polu
• Aleksiej Szczusiew: architektura
• Michaił Szołochow: twórczość literacka
• Dymitr Szostakowicz: Kwintet fortepianowy
• Aleksander Twardowski: twórczość literacka

1942

• Tichon Chrennikow: muzyka do filmu Pasterz i stado świń
• Ilja Erenburg: twórczość literacka
• Dymitr Szostakowicz: Symfonia Nr 7
• Igor Sawczenko, Jurij Jekielczyk, Nikołaj Mordwinow za film Bohdan Chmielnicki

1943

• Muchtar Aszrafi: symfonia Nr 1 Heroiczna
• Aram Chaczaturian: balet Gajane
• Aleksiej Nikołajewicz Tołstoj: powieść Droga przez mękę
• Siergiej Prokofjew: Sonata fortepianowa Nr 7
• Wissarion Szebalin: Kwartet smyczkowy Nr 5

1944

• George Formby, aktor angielski

1945

• Mykoła Bażan: za W dni wojny (1945?)
• Siergiej Eisenstein: film Iwan Groźny

1946

• Aram Chaczaturian: Symfonia Nr 2
• Tichon Chrennikow: muzyka do filmu O godzinie szóstej po wojnie
• Aleksander Fadiejew: powieść Młoda gwardia
• Samuil Feinberg: Koncert fortepianowy Nr 2
• Gara Garajew: opera Ojczyzna
• Emil Gilels: pianista
• Reinhold Glière: Koncert na głos i orkiestrę
• Jowdat Hadżijew: opera Ojczyzna
• Dymitr Kabalewski: Kwartet smyczkowy Nr 2
• Wieniamin Kawierin: powieść Dwaj kapitanowie
• Borys Latoszyński: Kwintet ukraiński
• Perec Markisz: twórczość literacka
• Samuel Marszak: sztuka teatralna Dwanaście miesięcy
• Sulamith Messerer: choreografia baletowa
• Nikołaj Miaskowski: Kwartet smyczkowy Nr 9 - Koncert wiolenczelowy
• Vano Muradeli: Symfonia Nr 2
• Wiera Panowa: powieść Sputniki
• Siergiej Prokofjew: Symfonia Nr 5 - Sonata fortepianowa Nr 8 - balet Kopciuszek
• Georgi Swiridow: Trio fortepianowe
• Aleksiej Szczusiew, architekt
• Andrej Sztogarenko: symfonia Moja Ukraina
• Jewgenij Wuczeticz, rzeźba

1947

• Salomėja Nėris: poezja (pośmiertnie)
• Wiera Panowa: powieść Krużylicha
• Siergiej Prokofjew: Sonata Nr 1 na skrzypce i fortepian
• Wissarion Szebalin: kantata Moskwa
• Aleksander Twardowski: twórczość literacka
• Siergiej Wasilenko: ‘’Mirandoline Suite’’
• Jewgenij Wuczeticz: rzeźba
• Andriej Wyszynski: Teoria dowodów prawnych

1948

• Boris Asafiew: monografia Glinki
• Ilja Erenburg: twórczość literacka
• Gara Garajew: poemat symfoniczny Leyla i Majnun
• Reinhold Glière: Kwartet smyczkowy Nr 4
• Obsada filmu Sekretny Agent
• Anatolij Rybakow: powieść Kordzik
• Anatolij Sofronow: dramat W pewnym mieście
• Aleksiej Szczusiew, architekt
• Jewgenij Wuczeticz, rzeźba
• Marcin Kleczkowski, nauka^{[potrzebne źródło]}

1949

• Fikret Amirow: Mugamy symfoniczne
• Aleksander Arutiunian: kantata Ojczyzna
• Wasilij Ażajew: powieść Daleko od Moskwy
• Ławrientij Beria: służba w NKWD
• Dymitr Kabalewski: koncetr skrzypcowy
• Feodor Gładkow: Powieść Historia mojego dzieciństwa (1949?)
• Wiera Panowa: powieść Jasny brzeg
• Faina Raniewska: wybitne osiągnięcia na scenie teatralnej
• Anatolij Sofronow: dramat Moskiewski charakter
• Iwan Wasilenko: powieść Mała gwiazda
• Jewgenij Wuczeticz, rzeźba

1950

• Reinhold Glière: Jeździec z brązu
• Nikołaj Miaskowski: Sonata Nr 2 na wiolonczelę i fortepian
• Mścisław Rostropowicz
• Dymitr Szostakowicz: Pieśń o lasach - Upadek Berlina na chór
• Jewgenij Wuczeticz, rzeźba

1951

• Arno Babadżanian: '’Balada heroiczna
• Władymir Belajev: powieść Stara forteca: Trylogia
• Siergiej Bondarczuk: rola w filmie Wojna i pokój
• Nikołaj Czerkasow: rola Popowa w filmie Aleksander Popow
• Ding Ling: powieść Nad rzeką Sanggan
• Izaak Dunajewski: muzyka do filmu Kubańscy kozacy
• Dymitr Kabalewski: opera Tarasowie
• Bruno Freindlich: rola Marconiego w filmie Aleksander Popow
• German Gałynin: Poemat epicki
• Aleksandras Gudaitis-Guzevičius, powieść Kalvio Ignoto teisybė (Prawda kowala Ignotasa)
• Nikołaj Miaskowski: Symfonia Nr 27 – kwartet smyczkowy Nr 13
• Siergiej Prokofjew: oratorium W obronie pokoju
• Faina Raniewska: za film Oni mają ojczyznę
• Anatolij Rybakow: twórczość literacka
• Otar Taktakiszwili: Symfonia Nr 1
• Teofilis Tilvytis, poemat Usnynė
• Jurij Trifonow, za powieść Studenci

1952

• Muchtar Aszrafi
• Jowdat Hadżijew: poemat symfoniczny Dla pokoju
• Juri Szaporin: Romanse na głos i and fortepian
• Dymitr Szostakowicz: Dziesięć poematów na chór, opus 88
• Andrej Sztogarenko: suita symfoniczna Wspomnienie Łesi Ukrainki
• Aleksiej Szczusew: architektura
• Otar Taktakiszwili: Koncert fortepianowy Nr 1
• Antanas Venclova: twórczość literacka, Rinktinė (Dzieła wybrane)