Nazwy ulic i placów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Nazwy ulic i placów miały pierwotnie charakter topograficzny, to znaczy, że informowały o:

  • wyglądzie nazywanego obiektu, np. ulica Długa, Krótka
  • kierunku np. Opolska (wiodąca w stronę Opola), Polna (w kierunku pól),
  • rodzaju wykonywania czynności, np. Szewska, Garbarska, Łaciarska, Nożownicza,
  • stanowisku społecznym i pochodzeniu mieszkańców, jak Poselska, Rybacka, Żydowska,
  • funkcji miejsca w osadzie (np. Cmentarna).

Badacze proponują dwie nazwy na określenie tych toponimów – urbanonimy lub plateonimy.

S. Urbańczyk zaznacza, że nazwy starsze powstawały samorzutnie i ucierały się w codziennym życiu osób zamieszkujących daną miejscowość. Informacje w nich zawarte odnosiły się do cech charakterystycznych dla danych miejsc (np. wygląd), ważnych kierunkach drogowych (orientacja geograficzna) czy wartości, funkcji i znaczeń gospodarczych nazywanych miejsc/obiektów w osadzie dla samych życiu mieszkańców. Dawne nazwy objęte są ochroną prawną, jednak często nie przestrzeganą przez osoby zarządzające gminą, powiatem czy województwem.

Obecnie nazwy ulic i placów są nadawane przez włodarzy gmin, starostw czy województw. Można zauważyć tendencję w stosowaniu nazw pamiątkowe, tzn. służące upamiętnieniu zasłużonych ludzi i ważnych wydarzeń (np. ul. Zygmunta Augusta , ul. 3. Maja.). Nazwy dzielnic to najczęściej nazwy dawnych wsi włączonych do miast np. w Krakowie Krowodrza, albo nowe nazwy pamiątkowe, np. Osiedle Sobieskiego [1].

Przypisy

  1. Stanisław Urbańczyk: Encyklopedia języka polskiego. Wrocław: 1991, s. 220.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Encyklopedia języka polskiego, S. Urbańczyk, Wrocław 1991.