Norma prawna precedensu
Wyrok sądowy może zostać poddany próbie sprowadzenia go do normy prawnej o charakterze generalno-abstrakcyjnym.
Spis treści |
Istota normy prawnej wyroku sądowego [edytuj]
Zależy od systemu prawnego w którym wyrok został wydany.
W systemie kontynentalnym dla potrzeb interpretacji i wykładni prawa zwykło się sprowadzać wyrok sądowy do normy prawnej przypominającej swoją postacią normę prawa stanowionego ("normę ustawową"). Sąd wydając wyrok w konkretniej sprawie dokonuje bowiem interpretacji przepisów prawa formułując przy tym nową bardziej szczegółową od zawartej w tych przepisach normę prawną. O tym fakcie dowiadujemy się z treści uzasadnienia wyroku, gdzie propozycja takiej nowej normy została podana jak wyjaśnienie podstawy prawnej zapadłego rozstrzygnięcia. Taka też nowa norma prawna jest kwalifikowana później jako teza wyroku i wykorzystywana przy rozstrzyganiu innych spraw w przyszłości.[1]
Z kolei w systemie common law w prawie case law uzasadnienie precedensowego wyroku sadowego może zarówno zawierać jak i nie propozycje ogólnej normy prawnej na podstawie której rozstrzygnięto sprawę precedensową i która później mogłaby posłużyć jako podstawa prawna dla spraw przyszłych. W sytuacji pierwszej norma wyroku anglosaskiego przypomina swą postacią normę wyroku sądu w kontynentalnym systemie prawa i jest zwana ruling, holding lub ratio decidendi. Z tym jednak zastrzeżeniem, że jest ona z jednej strony wiążącą a z drugiej podlega distinguishing i overruling. Natomiast w razie braku zamieszczenia takiej normy w uzasadnieniu precedensowego wyroku może być ona "wywnioskowana" na podstawie faktów sprawy precedensowej i jej wyniku.[2]
Przypisy
- ↑ Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009, s. 113-115; choć należy zaznaczyć, że autor ten sam nie nazywa takiej nowej bardziej szczegółowej normy prawnej normą wyroku sądowego, tylko traktuje ją jako rezultat sądowej wykładni prawa stanowionego.
- ↑ Maciej Koszowski, Anglosaska doktryna precedensu. Porównanie z polską praktyką orzeczniczą, Warszawa 2009, s. 33-59.
Bibliografia [edytuj]
Maciej Koszowski: Anglosaska doktryna precedensu: Porównanie z polską praktyką orzeczniczą. Warszawa: Warszawska Firma Wydawnicza, 2009. ISBN 978-83-61748-04-5.
