Onomastyka

Onomastyka (ang. onomastics, franc. onomastique, niem. Onomastik lub Namenkunde) – dział językoznawstwa zajmujący się badaniem nazw własnych (zwanych też onimami), czyli odnoszących się do konkretnych przedmiotów, a nie ich klasy. Onomastyka zajmuje się m.in. nazwami miejscowości, imionami, nazwiskami.

Analizuje sposoby funkcjonowania w systemie językowym oraz rolę w komunikacji. Przedstawia ich ewolucję i stan współczesny nazewnictwa. Materiał badany jest zarówno w aspekcie diachronicznym, jak i synchronicznym. Określenie pochodzi od greckiego słowa ónōma, oznaczającego imię.

Główne gałęzie onomastyki

Główne gałęzie onomastyki to:

• antroponimia (od greckiego ánthrōpos, człowiek) – polega na badaniach nazw osobowych,
• toponimia (od greckiego topos, miejsce) – polega na badaniach nazw miejscowych.

Szczegółowe dyscypliny badawcze to m.in.:

• etnonimia (od greckiego ethnos, lud) – nauka o nazwach plemion,
• choronimia (od greckiego choros, kraj) – nauka o nazwach części świata, krain i państw,
• hydronimia (od greckiego hydōr, woda) – nauka o nazwach wodnych,
• oronimia (od greckiego oros, góra) – nauka o nazwach górskich,
• zoonimia – nauka o nazwach własnych zwierząt,
• chrematonimia (od greckiego chrema, rzecz, towar, zdarzenie) – nauka o nazwach własnych wytworów pracy ludzkiej, np. środków transportu: samochodów, pociągów, samolotów, statków itp.
• kosmonimia – nauka o nazwach obiektów znajdujących się w Układzie Słonecznym oraz nazwach przyrządów do badania tegoż Układu

Zobacz też

• Studia Etymologica Cracoviensia
• antroponimia
• toponimia