Prezydenci Portugalii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga prezydencka Portugalii
Portugalia
Godło Portugalii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Portugalii

Wikiprojekt Polityka

Portugalia jest republiką od 1910 roku. Głową państwa jest prezydent, którego oficjalna tytulatura brzmi prezydent Republiki Portugalskiej (Presidente da República Portuguesa). Zgodnie z konstytucją z 1974 roku Prezydent wybierany jest na pięcioletnią kadencję po zakończeniu której może się ubiegać o reelekcję. Oficjalną rezydencją prezydenta Portugalii jest Pałac Belém. Nowo wybrany prezydent obejmuje urząd po złożeniu przysięgi przed Zgromadzeniem Republiki następującej treści:

Quote-alpha.png
Przysięgam na mój honor wiernie sprawować funkcje, którą obejmuję, oraz bronić Konstytucji Republiki Portugalskiej, przestrzegać jej oraz zapewnić jej przestrzeganie

Kompetencje prezydenta Portugalii:

  • ratyfikuje umowy międzynarodowe
  • stoi na czele Najwyższej Rady Obrony Narodowej
  • może zgłosić veto zawieszające w stosunku do ustawy lub ją promulgować
  • zarządza referendum na wniosek rządu lub Zgromadzenia
  • Prezydent może rozwiązać parlament przed upływem jego kadencji po wysłuchaniu opinii partii politycznych obecnych w parlamencie i Rady Państwa
  • Prezydent zwołuje nadzwyczajne posiedzenia parlamentu, ale tylko w przypadku podjęcia decyzji w specjalnej sprawie, to znaczy konstytucyjnie określonej i wymagającej udziału Zgromadzenia.
  • Prezydent powołuje premiera po zaciągnięciu opinii partii politycznych w parlamencie, licząc się z wynikami wyborów. Pozostałych członków rządu powołuje prezydent na wniosek premiera.
  • Prezydent może postawić veto absolutne w stosunku do dekretów rządu.

Chronologiczna lista prezydentów Portugalii[edytuj | edytuj kod]

I Republika (1910-1926)[edytuj | edytuj kod]

Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i Nazwisko Portret Od Do
Przewodniczący Tymczasowego Rządu (1910–1911)
Teófilo Braga
(1843–1924)
Teofilo Braga.jpg 5 października 1910 24 sierpnia 1911 Partia Republikańska
Prezydent (1911–1926)
1 Manuel Jose de Arriaga
(1840–1917)
Manuel de Arriaga.jpg 24 sierpnia 1911 26 maja 1915[1] Partia Republikańska
następnie Partia Demokratyczna
2 Teófilo Braga
(1843–1924)
Teofilo Braga.jpg 29 maja 1915 5 października 1915 Partia Demokratyczna
3 Bernardino Machado
(1851–1944)
Bernardino Machado.jpg 5 października 1915 5 grudnia 1917[2] Partia Demokratyczna
Kolegialna głowa państwa Sidónio Pais 12 grudnia 1917 28 kwietnia 1918
4 Sidónio Pais
(1872–1918)
President Paes of Portugal.jpg 28 kwietnia 1918 14 grudnia 1918[3] Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
Kolegialna głowa państwa João do Canto e Castro 14 grudnia 1918 16 grudnia 1918
5 João do Canto e Castro
(1862–1934)
Canto e Castro.jpg 16 grudnia 1918 5 października 1919 Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
6 António José de Almeida
(1866–1929)
Antonio Jose de Almeida.jpg 5 października 1919 5 października 1923 Republikańska Partia Ewolucyjna
następnie Liberalna Partia Republikańska
7 Manuel Teixeira Gomes
(1860–1941)
Marques-oliveira teixeira-gomes-1.jpg 6 października 1923 11 grudnia 1925[4] Partia Demokratyczna
8 Bernardino Machado
(1851–1944)
Bernardino Machado.jpg 11 grudnia 1925 31 maja 1926[5] Partia Demokratyczna

II Republika (1926-1932) / Estado Novo (Nowe Państwo) (1932-1974)[edytuj | edytuj kod]

  • Od zamachu stanu z 1926 roku (tzw. narodowa rewolucja Revolução Nacional) do 1928 roku przywódcami Portugalii zostawali wojskowi, którzy nie tytułowali siebie formalnie prezydentami.
  • Lata 1928-1932 to okres dyktatury narodowej – Ditadura Nacional
  • W latach 1932-1974 dyktatorska władza w państwie skupiona była w rękach premiera António de Oliveira Salazara, twórcy tzw. Nowego Państwa Estado Novo
Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i Nazwisko Portret Od Do
II Republika (1926–1932)
9 José Mendes Cabeçadas
(1883–1965)
President José Mendes Cabeçadas.jpg 31 maja 1926 17 czerwca 1926[6] wojskowy
Kolegialna głowa państwa Manuel Gomes da Costa 17 czerwca 1926 29 czerwca 1926
10 Manuel Gomes da Costa
(1863–1929)
Gomes da costa.jpg 29 czerwca 1926 9 lipca 1926[7] wojskowy
Kolegialna głowa państwa Óscar Carmona 9 lipca 1926 29 listopada 1926
11 Óscar Carmona
(1869–1951)
ÓscarCarmona(official).jpg 29 listopada 1926 15 kwietnia 1928 wojskowy
Estado Novo (Nowe Państwo) (1932–1974)
11 Óscar Carmona
(1869–1951)
ÓscarCarmona(official).jpg 15 kwietnia 1928 26 kwietnia 1935 wojskowy
od 1932
Unia Narodowa
26 kwietnia 1935 15 kwietnia 1942
15 kwietnia 1942 20 kwietnia 1949
20 kwietnia 1949 18 kwietnia 1951[8]
António de Oliveira Salazar
(1889–1970)
(tymczasowo)
Antonio Salazar-1.jpg 18 kwietnia 1951 21 lipca 1951 Unia Narodowa
12 Francisco Craveiro Lopes
(1894–1964)
Francisco Craveiro Lopes 1957 Brazil stamp.jpg 21 lipca 1951 9 sierpnia 1958 Unia Narodowa
13 Américo Tomás
(1894–1987)
AmericoThomaz.png 9 sierpnia 1958 9 sierpnia 1965 Unia Narodowa
od 1970
Ludowa Akcja Narodowa
9 sierpnia 1965 9 sierpnia 1972
9 sierpnia 1972 25 kwietnia 1974[9]

III Republika (od 1974)[edytuj | edytuj kod]

Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i Nazwisko Portret Od Do
Komitet Ocalenia Narodowego António de Spínola 25 kwietnia 1974 15 maja 1974[10]
14 António de Spínola
(1910–1996)
DuartePimentel04.jpg 15 maja 1974 30 września 1974[11] wojskowy
15 Francisco da Costa Gomes
(1914–2001)
30 września 1974 13 lipca 1976 wojskowy
16 António Ramalho Eanes
(1935–)
António Ramalho Eanes.jpg 14 lipca 1976 9 marca 1981 wojskowy
od 1985
Demokratyczna Partia Odnowy
9 marca 1981 9 marca 1986
17 Mário Soares
(1924–)
Mário Soares (2003) portrait.jpg 9 marca 1986 9 marca 1991 Partia Socjalistyczna
9 marca 1991 9 marca 1996
18 Jorge Sampaio
(1939–)
Jorge Sampaio 3.jpg 9 marca 1996 9 marca 2001 Partia Socjalistyczna
9 marca 2001 9 marca 2006
19 Aníbal Cavaco Silva
(1939–)
Aníbal Cavaco Silva 2014.jpg 9 marca 2006 9 marca 2011 Partia Socjaldemokratyczna
9 marca 2011 nadal

Przypisy

  1. zrezygnował z urzędu
  2. obalony w wyniku przewrotu wojskowego
  3. zamordowany
  4. zrezygnował
  5. obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu
  6. obalony w wyniku zamachu stanu
  7. obalony w wyniku zamachu stanu
  8. zmarł w trakcie kadencji
  9. obalony w wyniku zamachu stanu
  10. Komitet istniał formalnie do 1975 roku, gdy został zastąpiony Najwyższą Radą Rewolucyjną, której przewodniczył każdorazowy Prezydent. Rada istniała do 1982
  11. zrezygnował

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]