Prezydenci Portugalii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Flaga prezydencka Portugalii
Portugalia
Godło Portugalii
Ten artykuł jest częścią serii:
Ustrój i polityka
Portugalii

Wikiprojekt Polityka

Portugalia jest republiką od 1910 roku. Głową państwa jest prezydent, którego oficjalna tytulatura brzmi prezydent Republiki Portugalskiej (Presidente da República Portuguesa). Zgodnie z konstytucją z 1974 roku Prezydent wybierany jest na pięcioletnią kadencję po zakończeniu której może się ubiegać o reelekcję. Oficjalną rezydencją prezydenta Portugalii jest Pałac Belém. Nowo wybrany prezydent obejmuje urząd po złożeniu przysięgi przed Zgromadzeniem Republiki następującej treści:

Quote-alpha.png
Przysięgam na mój honor wiernie sprawować funkcje, którą obejmuję, oraz bronić Konstytucji Republiki Portugalskiej, przestrzegać jej oraz zapewnić jej przestrzeganie

Kompetencje prezydenta Portugalii:

  • ratyfikuje umowy międzynarodowe
  • stoi na czele Najwyższej Rady Obrony Narodowej
  • może zgłosić veto zawieszające w stosunku do ustawy lub ją promulgować
  • zarządza referendum na wniosek rządu lub Zgromadzenia
  • Prezydent może rozwiązać parlament przed upływem jego kadencji po wysłuchaniu opinii partii politycznych obecnych w parlamencie i Rady Państwa
  • Prezydent zwołuje nadzwyczajne posiedzenia parlamentu, ale tylko w przypadku podjęcia decyzji w specjalnej sprawie, to znaczy konstytucyjnie określonej i wymagającej udziału Zgromadzenia.
  • Prezydent powołuje premiera po zaciągnięciu opinii partii politycznych w parlamencie, licząc się z wynikami wyborów. Pozostałych członków rządu powołuje prezydent na wniosek premiera.
  • Prezydent może postawić veto absolutne w stosunku do dekretów rządu.

Chronologiczna lista prezydentów Portugalii[edytuj | edytuj kod]

I Republika (1910-1926)[edytuj | edytuj kod]

Osoba Kadencja Partia polityczna
# Imię i Nazwisko Portret Od Do
Przewodniczący Tymczasowego Rządu (1910–1911)
Teófilo Braga
(1843–1924)
Teofilo Braga.jpg 5 października 1910 24 sierpnia 1911 Partia Republikańska
Prezydent (1911–1926)
1 Manuel Jose de Arriaga
(1840–1917)
Manuel de Arriaga.jpg 24 sierpnia 1911 26 maja 1915[1] Partia Republikańska
następnie Partia Demokratyczna
2 Teófilo Braga
(1843–1924)
Teofilo Braga.jpg 29 maja 1915 5 października 1915 Partia Demokratyczna
3 Bernardino Machado
(1851–1944)
Bernardino Machado.jpg 5 października 1915 5 grudnia 1917[2] Partia Demokratyczna
Kolegialna głowa państwa Sidónio Pais 12 grudnia 1917 28 kwietnia 1918
4 Sidónio Pais
(1872–1918)
President Paes of Portugal.jpg 28 kwietnia 1918 14 grudnia 1918[3] Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
Kolegialna głowa państwa João do Canto e Castro 14 grudnia 1918 16 grudnia 1918
5 João do Canto e Castro
(1862–1934)
Canto e Castro.jpg 16 grudnia 1918 5 października 1919 Narodowo Republikańska Partia
"Sydonista"
6 António José de Almeida
(1866–1929)
Antonio Jose de Almeida.jpg 5 października 1919 5 października 1923 Republikańska Partia Ewolucyjna
następnie Liberalna Partia Republikańska
7 Manuel Teixeira Gomes
(1860–1941)
Marques-oliveira teixeira-gomes-1.jpg 6 października 1923 11 grudnia 1925[4] Partia Demokratyczna
8 Bernardino Machado
(1851–1944)
Bernardino Machado.jpg 11 grudnia 1925 31 maja 1926[5] Partia Demokratyczna

II Republika (1926-1933) / Estado Novo (Nowe Państwo) (1933-1974)[edytuj | edytuj kod]

  • Od zamachu stanu z 1926 roku (tzw. narodowa rewolucja Revolução Nacional) do 1928 roku przywódcami Portugalii zostawali wojskowi, którzy nie tytułowali siebie formalnie prezydentami.
  • Lata 1928-1933 to okres dyktatury narodowej – Ditadura Nacional
  • W latach 1933-1974 dyktatorska władza w państwie skupiona była w rękach premiera António de Oliveira Salazara, twórcy tzw. Nowego Państwa Estado Novo
# Prezydent Od Do Partia
9 José Mendes Cabeçadas Júnior.jpg José Mendes Cabeçadas Júnior 31 maja 1926 17 czerwca 1926 Wojskowy
10 Gomes da Costa.jpg Manuel de Oliveira Gomes da Costa'
Formalnie szef rządu, de facto Prezydent
17 czerwca 1926 9 lipca 1926 Wojskowy
11 Carmona.jpg António Óscar Fragoso Carmona'
Tytułowany prezydentem, formalnie pełniący obowiązki jako szef rządu
9 lipca 1926 15 kwietnia 1928 Wojskowy
11 Carmona.jpg António Óscar Fragoso Carmona' 15 kwietnia 1928 18 kwietnia 1951 Wojskowy
od 1932, Unia Narodowa
Antonio Salazar-1.jpg António de Oliveira Salazar
Pełniący obowiązki jako szef rządu
18 kwietnia 1951 9 sierpnia 1951[6] Unia Narodowa
12 Francisco Craveiro Lopes 1957 Brazil stamp.jpg Francisco Higino Craveiro Lopes 21 lipca 1951[7] 9 sierpnia 1958 Unia Narodowa
13 Américo Tomás.png Américo de Deus Rodrigues Tomás 9 sierpnia 1958 25 kwietnia 1974 Unia Narodowa
od 1968 Ludowa Akcja Narodowa

III Republika (od 1974)[edytuj | edytuj kod]

# Prezydent Od Do Partia
DuartePimentel04.jpg Komitet Ocalenia Narodowego na czele z
przewodniczącym – António Sebastião Ribeiro de Spínola
25 kwietnia 1974 15 maja 1974[8]
14 DuartePimentel04.jpg António Sebastião Ribeiro de Spínola 15 maja 1974 30 września 1974
Ustąpił
Wojskowy
15 Francisco da Costa Gomes 30 września 1974 13 lipca 1976 Wojskowy
16 Antonio dos Santos1.jpg António dos Santos Ramalho Eanes 14 lipca 1976 9 marca 1986 Wojskowy
potem Demokratyczna Partia Odnowy
17 Mário Soares (2003).jpeg Mário Alberto Nobre Lopes Soares 9 marca 1986 9 marca 1996 Partia Socjalistyczna
18 Jorge Sampaio 3.jpg Jorge Fernando Branco de Sampaio 9 marca 1996 9 marca 2006 Partia Socjalistyczna
19 Cavaco Silva 04072007.jpg Aníbal António Cavaco Silva 9 marca 2006 Obecnie Partia Socjaldemokratyczna

Przypisy

  1. zrezygnował z urzędu
  2. obalony w wyniku przewrotu wojskowego
  3. zamordowany
  4. zrezygnował
  5. obalony w wyniku wojskowego zamachu stanu
  6. Lub 21 lipca
  7. Lub 9 sierpnia 1951
  8. Komitet istniał formalnie do 1975 roku, gdy został zastąpiony Najwyższą Radą Rewolucyjną, której przewodniczył każdorazowy Prezydent Rada istniała do 1982

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]