Rača

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Herb Bratysławy Rača
dzielnica Bratysławy
Stará Rača.JPG
Miasto Bratysława
Status dzielnica
starosta Ján Zvonár
Powierzchnia 23,66 km²
Wysokość 154 m n.p.m.
Ludność (2004)
 • liczba ludności
 • gęstość

20287
857 os./km²
Tablice rejestracyjne BA, BL
Położenie na planie Bratysławy
Położenie na planie Bratysławy
Położenie na mapie Bratysławy
Mapa lokalizacyjna Bratysławy
Rača
Rača
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Rača
Rača
Ziemia 48°13′N 17°09′E/48,216667 17,150000Na mapach: 48°13′N 17°09′E/48,216667 17,150000
Commons Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Rača (do 1946 Račistorf, także Račissdorf, Rajča i inne, niem. Ratzersdorf lub Rat(zi)schdorf, węg. Récse) – dawniej miasteczko, obecnie dzielnica Bratysławy, położona w powiecie Bratysława III, na północny wschód od centrum. Ośrodek winiarski Małych Karpat.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Po raz pierwszy pojawia się w dokumentach królewskich w 1245 jako villa Racha, choć tereny te były zasiedlone znacznie wcześniej, prawdopodobnie już w okresie celtyckim. OD VIII wieku osiedlili się na w tym miejscu Słowianie - osada nosiła nazwę Okol, ale została zniszczona, podobnie jak wiele w tej okolicy, przez najazd tatarski w XIII wieku. Odbudowali ją niemieccy koloniści i od tego okresu nazwa miejscowości aż do XX wieku była mniej lub bardziej związana z językiem niemieckim - Rechendorf, Retisdorf, Ratsesdorf, Ratzersdorf, Ratzerstorf, Račišdorf, Račištorf, a po węgiersku Recha, Résca, Récse. Sporadycznie używano nazw słowiańskich - np. Rastislavice.

W 1306 rozpoczęto budowę kościoła parafialnego.

W XVI wieku do Račy przybyli koloniści chorwaccy, uciekający ze swej ojczyzny przed Turkami. W 1647 miejscowość otrzymała prawa miejskie i zwolnienie miejscowych winiarzy z płacenia danin. Tutejsze produkty winiarskie cieszyły się w przeszłości dużym uznaniem - w 1767 królowa Węgier Maria Teresa uznała wino (znane dzisiaj jako Račianska frankovka) jako godne cesarskiego stołu.

Pod koniec XIX wieku przez miasteczko poprowadzono linię kolejową i wybudowano dwie stacje - Bratislava - Východ (wówczas Pozsony Rendezö) oraz Bratislava Rača.

W 1910 spis powszechny wykazał, że wśród 4595 mieszkańców 3041 zadeklarowało się jako Słowacy, 875 Niemcy, a 650 Węgrzy. W okresie międzywojennym ludność niemiecka stanowiła nadal 13-16%[1].

W 1946 miejscowość włączono w granice Bratysławy i nadano współczesną nazwę.

24 listopada 1966 w miejscu zwanym Sakrakopec wydarzyła się największa katastrofa lotnicza w historii Słowacji - rozbił się bułgarski Ił-18 lecący z Sofii do Berlina. Zginęły wszystkie osoby na pokładzie - 82 osoby, obywatele 10 krajów.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół katolicki z 1390, pod wezwaniem Filipa i Jakuba oraz probostwo, znajdujące się przy kościele
  • kościół ewangelicki z 1835

Podział dzielnicy[edytuj | edytuj kod]

Nieoficjalnie Rača dzieli się na 3 części:

  • Krasňany - jedna z najstarszych słowackich osad; w latach 1970-1985 pracował w państwowym przedsiębiorstwie (Lasy Państwowe) Alexander Dubček.
  • Rača
  • Východné (również Rendez, od węgierskiej formy Rendezö). Węzeł kolejowy, bombardowany podczas II wojny światowej. Znajduje się tam małe kolejowe muzeum.

Link zewnętrzny[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Ondrej Pöss, Dejiny a kultura karpatskych Nemcov, Bratislava - Pressburg 2005, ISBN 80-89079-16-4