Rejestr zabytków

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Rejestr zabytków – wykaz obiektów uznanych za zabytki w danym kraju.

Rejestr zabytków w Polsce[edytuj | edytuj kod]

W Polsce rejestr zabytków tworzy się na podstawie decyzji wydanej przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków(WKZ) dla obiektów z terenu właściwego dla danego WKZ województwa. Wpis do rejestru zabytków jest jedną z form ochrony zabytków[1].

Procedura wpisu[edytuj | edytuj kod]

Wpis do rejestru zabytków jest działaniem administracyjnym prowadzonym przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wniosek strony – właściciela obiektu, lub z urzędu – bez wniosku strony ani też zadeklarowanej jego zgody. Przed dokonaniem wpisu prowadzone jest postępowanie przygotowawcze polegające na gromadzeniu informacji i materiałów dokumentacyjnych, które potwierdzają wartość danego obiektu m.in. w wyniku oględzin obiektu. Postępowanie to zakończone jest wydaniem przez WKZ decyzji, która – o ile strony nie wnoszą sprzeciwu czy uwag – nabiera mocy prawnej i zabytek otrzymuje numer rejestru zgodny z kolejnym zapisem w księdze rejestru zabytków.

Struktura[edytuj | edytuj kod]

Zabytek może zostać wpisany w 3 kategoriach, dla których prowadzone są odrębne księgi:

  • A – zabytek nieruchomy,
  • B – zabytek ruchomy,
  • C – zabytek archeologiczny.

Księga rejestru zabytków składa się z następujących rubryk:[2]

  • numer rejestru,
  • wpis do rejestru,
  • przedmiot ochrony,
  • zakres ochrony,
  • miejsce położenia lub przechowywania zabytku,
  • numer księgi wieczystej,
  • numer katastru nieruchomości (dla zabytków nieruchomych i archeologicznych),
  • właściciel zabytku, posiadacz zabytku,
  • skreślenie z rejestru,
  • uwagi.

Do rejestru wpisywane są kolejne zabytki. Do rejestru zabytków może być również wpisane otoczenie obiektu lub jego nazwa geograficzna, historyczna lub tradycyjna.

Zmiany w rejestrze[edytuj | edytuj kod]

Obiekt może zostać wykreślony z rejestru, gdy uległ on zniszczeniu w stopniu powodującym utratę jego wartości historycznej, artystycznej lub naukowej albo którego wartość będąca podstawą wydania decyzji o wpisie do rejestru nie została potwierdzona w nowych ustaleniach naukowych. Z rejestru zabytków wykreśla się również obiekty, które wpisane zostały do inwentarza muzeum, lub weszły w skład narodowego zasobu bibliotecznego[3]. Decyzje o skreśleniu obiektu z rejestru zabytków wydaje Generalny Konserwator Zabytków działający w imieniu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Są to jednak przypadki wyjątkowe.

Rejestr zabytków jest stale uaktualniany i tak np. w roku 2006 wpłynęło 805 decyzji o wpisie do rejestru zabytków nowych obiektów lub zespołów, 65 decyzji o skreśleniu z rejestru zabytków lub ich części i 727 postanowień o zmianach dotychczasowych decyzji. Rejestr ten publikowany jest m.in. przez Narodowy Instytut Dziedzictwa (NID), dawniej Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, przy czym publikowany na stronie NID rejestr odpowiada stanowi z dnia aktualizacji spisu, a nie z dnia odwiedzenia strony.

Przypisy

  1. art.7 Ustawy z dnia 23 lipca o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami)
  2. § 2 Rozporządzenia Ministra Kultury z dnia 14 maja 2004 r. w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem (Dz.U. nr 124, poz. 1305)
  3. art. 13 Ustawy z dnia 23 lipca o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz.U. nr 162, poz. 1568 z późniejszymi zmianami)

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

  • Lista zabytków - sporządzona na potrzeby konkursu Wiki Lubi Zabytki na podstawie rejestru "A" otrzymanego z Narodowego Instytutu Dziedzictwa (stan na 1 czerwca 2013, z poprawkami zauważonych błędow).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]