Słownik chazarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Słownik chazarski
Хазарски речник
Autor Milorad Pavić
Miejsce wydania Jugosławia
Język serbski
Data I wyd. 1984
Data I wyd. polskiego 1993
Przekład Elżbieta Kwaśniewska, Danuta Cirlić-Straszyńska

Słownik chazarski (pełny tytuł: Słownik chazarski: Powieść-leksykon w stu tysiącach słów, serb. Хазарски речник lub Hazarski rečnik) – powieść autorstwa serbskiego pisarza Milorad Pavicia, wydana w 1984.

Słownik chazarski to debiutancka powieść Pavicia. Nazywana jest także powieścią-leksykonem. Składają się na nią dwa tomy – egzemplarz męski i żeński, jednak ich treść różni się jedynie jednym akapitem. Słownik chazarski nie ma linearnej fabuły, ani jednolitego czasu akcji. Centralnym wydarzeniem przedstawionym w książce jest dokonana na przełomie VIII i IX wieku konwersja elity Chazarów na judaizm. Poprzedzić ją miała dysputa, w której swe racje ogłosili przedstawiciele chrześcijaństwa, islamu i judaizmu.

Większość postaci i wydarzeń opisanych w powieści jest całkowicie fikcyjnych. Także zwyczaje przypisywane w książce Chazarom (i innym bohaterom) czasem nie są poparte historycznymi dowodami, Pavić jednak przedstawia je w sposób, jakby miały miejsce w rzeczywistości. Służy temu m.in. system odnośników, kierujących do trzech mini-leksykonów: chrześcijańskiego, muzułmańskiego oraz hebrajskiego. Mieszanie fikcji z rzeczywistością, ale także skłonność do intelektualnych (filozoficznych) gier oraz baśniowo-magiczny klimat Słownika chazarskiego, sprawiły że książka bywa porównywana z twórczością Borgesa czy Umberto Eco.

Egzemplarz męski Słownika chazarskiego różni się jednym akapitem od egzemplarza żeńskiego. Akapit ten został wydrukowany kursywą na stronie 267 pierwszego polskiego wydania (tCHu, Warszawa 1993) oraz na stronie 273 w wydaniu drugim (tCHu, Warszawa 2004).

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Słownik chazarski