Serwer czasu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Time server Elproma-front panel.jpg

Serwer czasu – specjalizowany serwer dostarczający wzorcowy czas UTC do komputerów za pomocą sieci lokalnej lub rozległej.

Zasada działania[edytuj | edytuj kod]

Serwer przekazuje informację o czasie wykorzystując protokoły NTP i SNTP. Serwer wyposażony jest w wyjścia Ethernet oraz liczne dodatkowe interfejsy komunikacyjne: RS-232, 1PPS, IRIG-B, PTP/IEEE1588 i inne. Wzorcowy czas pobierany jest bezpośrednio z zegarów atomowych lub za pośrednictwem satelitarnych systemów nawigacyjnych GPS, GLONASS, EGNOS, WAAS, a w niedalekiej przyszłości również z europejskiego systemu Galileo i chińskiego Compass . Zaletą serwerów czasu jest możliwość pobierania czasu z wielu źródeł referencyjnych jednocześnie np. GPS, DCF77, a nawet z zegarynki telefonicznej. Serwer posiada specjalne wewnętrzne systemy synchronizacji i podtrzymywania czasu oparte na wysokiej jakości oscylatorach kwarcowych (np. OCXO, TCXO) lub generatorach rubidowych, opracowanych na wypadek awarii radiowych układów odbiorczych. Serwery dostarczają czas z precyzją lepszą niż 10 ms przez Internet i lepszą niż 1 ms w LAN, a ograniczenie to wynika wyłącznie z możliwości współczesnego, powszechnie dostępnego sprzętu sieciowego. Najnowsze wersje serwerów wyposażane są coraz częściej w Ethernet synchroniczny z obsługą protokołu PTP v2 (IEEE1588) oferując w tym standardzie precyzje rzędu mikrosekund.

Serwery czasu mają nadawany specjalny numer Stratum (1-15) oznaczający poziom pracy serwera, który należy rozumieć jako informacje jak daleko od zegara atomowego znajduje się dany serwer w procesie synchronizacji czasu. Większość dedykowanych serwerów pracuje w poziomie Stratum 1. W Internecie można też spotkać wiele serwerów Stratum 2. Oznaczenia Stratum są zgodne z przyjętą w protokole NTP strukturą poziomów drzewa z wierzchołkiem Stratum 0 wskazującym zegar atomowy.

Panel tylny serwera czasu zawiera szereg interfejsów do synchronizacji z innymi urządzeniami

Potrzeba synchronizacji czasu[edytuj | edytuj kod]

Wraz z rozwojem Internetu zwiększa się liczba operacji i transakcji obsługiwanych drogą elektroniczną. Wymusza to konieczność uporządkowania zdarzeń i ich rejestrację zgodną z chronologią czasu. Elektroniczne systemy bilingowe, elektroniczna bankowość, obsługa giełd i sklepów to jedynie wybrane przykłady e-biznesu, w których czas jest krytyczny dla prawidłowego funkcjonowania całych rozwiązań.

Niestety współczesne zegary komputerowe nie należą do dobrych mierników czasu i dlatego ich synchronizację coraz częściej powierza się publicznym serwerom czasu dostępnym w Internecie. W Polsce oficjalnym źródłem urzędowego czasu UTC są publiczne serwery NTP Głównego Urzędu Miar (GUM): tempus1.gum.gov.pl, tempus2.gum.gov.pl[1]. Serwery te są bezpośrednio dołączone łączem 1PPS do krajowego zegara atomowego (5071A), którego wskazania są kontrolowane i korygowane do innych wzorców skali czasu atomowego tzw. TA.

Wiele firm i instytucji państwowych korzysta z własnych dedykowanych serwerów czasu. Ma to miejsce najczęściej gdy stosowana polityka bezpieczeństwa zabrania wewnętrznym sieciom LAN korzystać z dostępu do Internetu. Serwery czasu są również podstawowym źródłem czasu dla procesu elektronicznej autoryzacji i certyfikacji, w tym dla podpisu elektronicznego, elektronicznego lakowania dokumentów oraz ich stemplowania czasem.

Oficjalne serwery NTP dostarczające urzędowy czas UTC(PL) w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • tempus1.gum.gov.pl [212.244.36.227] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A Główny Urząd Miar)
  • tempus2.gum.gov.pl [212.244.36.228] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A Główny Urząd Miar)

Serwery NTP grupy laboratoriów ds. porównań wzorców czasu[edytuj | edytuj kod]

  • vega.cbk.poznan.pl [150.254.183.15] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A CBK w Borówcu k. Poznania)
  • ntp.itl.waw.pl [193.110.137.171] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A Instytut Łączności w Warszawie)
  • ntp.elproma.com.pl [78.133.172.40] (źródło: rubidowy atomowy wzorzec firmy STANFORD Research, Łomianki k. Warszawy)

Inne publiczne serwery NTP w Polsce[edytuj | edytuj kod]

  • ntp1.tp.pl [80.50.231.226] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A TP S.A.)
  • ntp2.tp.pl [217.96.29.26] (źródło: atomowy zegar cezowy 5071A TP S.A.)
  • ntp.ntp-servers.eu (stratum 1)
  • time.coi.pw.edu.pl (stratum 1)
  • ntp.man.poznan.pl (stratum 2)
  • ntp.nask.pl
  • ntp.certum.pl (stratum 1)
  • info.cyf-kr.edu.pl
  • ntp.icm.edu.pl
  • ucirtr.agh.edu.pl (stratum 3)
  • ntp.task.gda.pl
  • time.atman.pl
  • ntp.net.pl
  • ntp.us.edu.pl (stratum 2, źródło: ntp0.rrze.uni-erlangen.de)
  • ntp.centos.com.pl
  • ntp.e-utp.net (stratum 1, źrodło: GPS NMEA)
  • pl.pool.ntp.org – wybiera losowy serwer z Polski

Pule serwerów NTP[edytuj | edytuj kod]

Poniższe nazwy wskazują losowo na serwery z puli udostępnionych publicznie serwerów NTP. Adresy IP serwerów zmieniają się co godzinę[2].

Polska[edytuj | edytuj kod]

  • 0.pl.pool.ntp.org
  • 1.pl.pool.ntp.org
  • 2.pl.pool.ntp.org
  • 3.pl.pool.ntp.org

Europa[edytuj | edytuj kod]

  • 0.europe.pool.ntp.org
  • 1.europe.pool.ntp.org
  • 2.europe.pool.ntp.org
  • 3.europe.pool.ntp.org

Świat[edytuj | edytuj kod]

  • 0.pool.ntp.org
  • 1.pool.ntp.org
  • 2.pool.ntp.org
  • 3.pool.ntp.org

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]