Stanisław Baczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Stanisław Baczyński
Adam Kersten
Grób Stanisława Baczyńskiego i Stefanii Baczyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
Grób Stanisława Baczyńskiego i Stefanii Baczyńskiej na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach
Data i miejsce urodzenia 5 maja 1890
Lwów
Data i miejsce śmierci 27 lipca 1939
Warszawa
Zawód krytyk literacki, publicysta
Dzieci Krzysztof Kamil Baczyński
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (trzykrotnie) Krzyż Niepodległości z Mieczami Złoty Krzyż Zasługi Krzyż na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi II Klasy

Stanisław Baczyński, właśc. Bittner, ps. Adam Kersten, Akst (ur. 5 maja 1890 we Lwowie, zm. 27 lipca 1939 w Warszawie) – polski pisarz, krytyk literacki, publicysta i historyk literatury, działacz socjalistyczny, żołnierz Legionów Polskich, kapitan piechoty Wojska Polskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem powstańca styczniowego. W okresie studiów we Lwowie był radykałem konstruującym bomby dla antycarskich rewolucjonistów, potem zaś szefem żandarmerii strzeleckiej na tyłach rosyjskich[potrzebne źródło]. Aresztowany w Warszawie w 1914, uciekł z więzienia.

W czasie I wojny światowej działał w Polskiej Organizacji Wojskowej, a następnie pełnił służbę w Komendzie I Brygady Legionów. We wrześniu 1919 przeniesiony został do Oddziału II Sztabu Generalnego WP i brał udział w tajnych operacjach. Jako komendant pociągu sanitarnego nr 15 był szefem ochrony podczas prowadzonej w październiku i listopadzie 1919 trzeciej turze tajnych negocjacji polsko-bolszewickich. Miejscem negocjacji był pociąg sanitarny stojący na małej stacji Mikaszewicze na zapleczu polskiego frontu na wschodnim Polesiu. Por. Stanisław Baczyński należał do grona najbardziej zaufanych oficerów wywiadu i stykał się m.in. z przewodniczącym delegacji bolszewickiej Julianem Marchlewskim, osobistym wysłannikiem Józefa Piłsudskiego kpt. Ignacym Boernerem, zastępcą szefa Zarządu Cywilnego Ziem Wschodnich hr. Michałem Kossakowskim[1]. W czasie III powstania śląskiego kierował działaniami dywersyjnymi podgrupy destrukcyjnej "Południe", części Grupy Destrukcyjnej Wawelberg prowadzącej działania specjalne.

W 1924 był oficerem rezerwy 32 Pułku Piechoty w twierdzy Modlin (zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z 1 czerwca 1919, w 1924 zajmował 1410 lokatę na liście starszeństwa oficerów rezerwy piechoty[2]).

W latach 1929-1930 wydawał w Warszawie miesięcznik literacki „Europa”. Publikował m.in. w czasopismach „Wiek XX” i „Lewy Tor

Był ojcem poety Krzysztofa Kamila Baczyńskiego. Syn dedykował mu wiersz Elegia, napisany w sierpniu 1939, po śmierci ojca. Jest także wspominany w kilku innych wierszach poety, m.in. Rodzicom, Deszcze.

Dzieła[edytuj | edytuj kod]

Stanisław Baczyński napisał m.in.:

  • Sztuka walcząca (1923)
  • Syty Praklet i głodny Prometeusz (1924)
  • Literatura piękna polski porozbiorowej (1924)
  • Losy romansu (1927)
  • Prawo sądu (1930)
  • Powieść kryminalna (1932)
  • Literatura w ZSRR (1932)
  • Wiszary
  • Rzeczywistość i fikcja (1939)

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. "Diariusz" S. M. Kossakowskiego, Aneks do książki Józefa Sieradzkiego Białowieża i Mikaszewicze, Mity i prawdy. Do genezy wojny pomiędzy Polską a RSFRR w 1920, wydawnictwo MON, Warszawa 1959
  2. Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, Oddział V Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, 1924, s. 204.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Kwiatkowski: Dwudziestolecie międzywojenne. Wyd. III - 5 dodruk. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2012, s. 462-464, seria: Wielka Historia Literatury Polskiej. ISBN 978-83-01-13851-6.
  • Grzegorz Gazda: Dwudziestolecie międzywojenne. Słownik literatury polskiej. Gdańsk: słowo / obraz terytoria; Gdańskie Wydawnictwo Oświatowe, 2008, s. 19. ISBN 978-83-7420-110-0.
  • Stanisław Baczyński: Pisma krytyczne: Wyboru dokonał i wstȩpem poprzedził Andrzej Kijowski. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1963, s. 437.