Uniwersytet Latający

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Uniwersytet Latający – pojęcie przypisywane dwóm różnym, nieformalnym instytucjom kształcenia wyższego, jakie funkcjonowały w Królestwie Polskim (od 1905, a formalnie od 1906) i Polsce (od 1918) w XIX i XX wieku. Nazwa wywodzi się od braku stałej siedziby i permanentnych zmian miejsca wykładów.

Zabory[edytuj | edytuj kod]

Uniwersytet Latający[edytuj | edytuj kod]

Organizowane od 1882 w domach prywatnych w Warszawie konspiracyjne kursy samokształceniowe dla kobiet, dla których edukacja na poziomie uniwersyteckim była zamknięta, w roku 1885 przekształciły się w nieformalną, tajną szkołę wyższą tzw. Uniwersytet Latający. W roku szkolnym 1882/83 kilka grup niedawnych pensjonarek słuchało wykładów Józefa Siemaszki, Stanisława Norblina, Piotra Chmielowskiego i Władysława Smoleńskiego. W 1885 jedna ze słuchaczek kursów – Jadwiga Szczawińska-Dawidowa – ujęła różne grupy w jednolitą strukturę, nadając jej ujednolicony program nauczania. Od tej chwili składki (2–4 ruble miesięcznie) słuchaczek kursów były przeznaczane na honoraria dla wykładowców różnych grup i działalność tajnej Czytelni Naukowej. Studia na tajnym uniwersytecie trwały od pięciu do sześciu lat i obejmowały cztery kierunki: nauki społeczne, nauki filologiczno-historyczne, pedagogikę i nauki matematyczno-przyrodnicze. W tygodniu słuchaczki uczestniczyły w 8–11 godzinach wykładów. Wśród wykładowców znajdowali się wybitni naukowcy, którzy gwarantowali wysoki poziom nauczania. Historię wykładali: Władysław Smoleński i Tadeusz Korzon; literaturę – Bronisław Chlebowski, Ignacy Chrzanowski, Piotr Chmielowski, Manfred Kridl; filozofię – Adam Mahrburg; socjologię – Ludwik Krzywicki; biologię – Józef Nusbaum-Hilarowicz. Oblicza się, iż w ciągu dwudziestu lat istnienia uniwersytet ukończyło pięć tysięcy kobiet. Najsłynniejszą absolwentką Uniwersytetu Latającego była przyszła noblistka Maria Skłodowska-Curie. W roku 1905 Uniwersytet przekształcił się w jawnie działające Towarzystwo Kursów Naukowych.

Towarzystwo Kursów Naukowych[edytuj | edytuj kod]

Kontynuująca od 1905 działalność Uniwersytetu Latającego szkoła wyższa o nazwie Towarzystwo Kursów Naukowych działała w Warszawie prowadząc wykłady na wydziałach: matematyczno-przyrodniczym, humanistycznym, technologicznym i rolniczym. W roku 1920 zostało przekształcone w Wolną Wszechnicę Polską.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

Zobacz: Wolna Wszechnica Polska

II wojna światowa[edytuj | edytuj kod]

Zobacz: tajne komplety

Okres powojenny[edytuj | edytuj kod]

Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej[edytuj | edytuj kod]

Towarzystwo Wolnej Wszechnicy Polskiej założone w 1957 roku w Warszawie. Podstawowe zadania statutowe to rozwój i upowszechnianie nauki ze szczególnym uwzględnieniem kształcenia i wychowania, polityki społecznej, kultury narodowej oraz ochrony środowiska.

Uniwersytet Latający (2)[edytuj | edytuj kod]

Jesienią 1977 w mieszkaniach prywatnych działacze opozycji organizowali pod historyczną nazwą Uniwersytet Latający wykłady z zakresu nauk humanistycznych i społecznych. Inicjatywa ta w styczniu 1978 została przekształcona w Towarzystwo Kursów Naukowych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]