World Trade Center

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
World Trade Center
Widok na wieże WTC w marcu 2001
Widok na wieże WTC w marcu 2001
Państwo  Stany Zjednoczone
Miejscowość Nowy Jork
Adres 180 Broadway
Architekt Minoru Yamasaki
Emery Roth & Sons
Wysokość całkowita WTC1: 526,3 m
Wysokość do dachu WTC1: 417,0 m
WTC2: 415,0 m
WTC7: 186,0 m
Kondygnacje WTC1, 2: 110
WTC3: 22
WTC4, 5: 9
WTC6: 8
WTC7: 47
Powierzchnia użytkowa WTC1, 2: 400 tys. m²
WTC4, 5, 6: 50 tys. m²
WTC7: 170 000 m²
Rozpoczęcie budowy WTC1: sierpień 1968
WTC2: styczeń 1969
WTC3: 1980
WTC4, 5, 6: 1970
WTC7: 1983
Ukończenie budowy WTC1: 23 grudnia 1970
WTC2: 19 lipca 1971
WTC3: 1981
WTC4, 5, 6: 1975
WTC7: 1987
Zniszczono 11 września 2001
Właściciel Port Authority of New York and New Jersey
Położenie na mapie Manhattanu
Mapa lokalizacyjna Manhattanu
World Trade Center
World Trade Center
Położenie na mapie Stanów Zjednoczonych
Mapa lokalizacyjna Stanów Zjednoczonych
World Trade Center
World Trade Center
Ziemia 40°42′42″N 74°00′45″W/40,711667 -74,012500
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

World Trade Center, WTC (Światowe Centrum Handlu) – kompleks siedmiu budynków w dzielnicy Lower Manhattan w Nowym Jorku, w tym Twin Towers (Bliźniacze Wieże). Został zaprojektowany przez amerykańskiego architekta japońskiego pochodzenia Minoru Yamasakiego, któremu pomagał Antonio Brittiochi. Budowa rozpoczęła się 5 sierpnia 1966, a oficjalne otwarcie nastąpiło 4 kwietnia 1973 roku. Światowe Centrum Handlu zatrudniało około 25 tysięcy osób. Zostało zniszczone 11 września 2001 roku w wyniku zamachu terrorystycznego przeprowadzonego przez Al-Ka’idę[1].

Twin Towers[edytuj | edytuj kod]

Bliźniacze Wieże były głównymi budynkami World Trade Center. Przez dwa lata od ukończenia były najwyższymi budynkami na świecie. Północna wieża mierzyła do dachu 417 metrów (wraz z masztem telewizyjnym 527 metrów), a południowa 415 metrów. Każda z wież liczyła 110 pięter, spośród których 8 tworzyło 4 dwupoziomowe piętra techniczne (7./8., 41./42., 75./76. i 108./109.). Na kondygnacjach 106 i 107 w WTC 1 znajdowała się najbardziej dochodowa restauracja w Stanach Zjednoczonych Windows on the World, zaś w WTC 2 piętro 107 i dach były przeznaczone na tarasy widokowe Top of the World. Obie wieże posiadały 23 windy ekspresowe, 72 windy strefowe oraz 3 windy serwisowe, co daje razem 98 podnośników.

Każda wieża była podzielona na trzy strefy traktowane jak osobne budynki. Każda strefa posiadała osobny system wind, tzw. BANK-ów. W jednym BANK-u znajdowało się 6 wind.

Mapa rozmieszczenia budynków WTC
Mapa kompleksu WTC

Piętrami granicznymi każdej strefy były Sky Lobby (piętra przesiadkowe), znajdujące się na parterze, 44. piętrze i 78. piętrze. Windy ekspresowe kursowały jedynie między lobby (parter), a jednym ze Sky Lobby. Każdą z trzech stref obsługiwał niezależny system wind: piętra 0-20, piętra 21–60 z windami ekspresowymi na 44. piętrze oraz piętra 61-107 z windami ekspresowymi na 78. piętrze.

Przekrój rdzenia każdej z wież był prostokątem o wymiarach 26 × 40 metrów i powierzchni 1 040 metrów kwadratowych. Każdy z rdzeni składał się z 47 połączonych ze sobą kolumn zwężających się z każdym kolejnym piętrem, gdyż wraz z wysokością spada nacisk na podstawę (na przykład rozmiar kolumny CC501 u podstawy wynosił 558mm x 1371mm, na 44. piętrze – 482mm x 1 117mm i na 78. piętrze – 406mm x 914mm). W rdzeniu znajdowały się wszystkie windy i klatki schodowe (A,B,C). Jedno piętro wieży mierzyło 3 600 metrów kwadratowych (2 560 metrów kwadratowych powierzchni użytkowej), łącznie 256 tys. metrów kwadratowych powierzchni użytkowej całej wieży. Całkowita powierzchnia użytkowa kompleksu wynosiła 1 393 500 metrów kwadratowych, co czyni go największym dotychczas zbudowanym.

W WTC 1, jak i WTC 2 znajdowało się łącznie 136 375 litrów wody do codziennego użytku oraz do zasilania zraszaczy przeciwpożarowych, obie wieże posiadały pięć pomp wodnych umieszczonych na piętrach technicznych (B1, 7, 41, 75 oraz 108). W 2000 roku w obu wieżach znajdowały się biura ponad 500 przedsiębiorstw zatrudniających tysiące osób.

Pożar w 1975 roku[edytuj | edytuj kod]

14 lutego 1975 roku w wieży północnej WTC wybuchł pożar. Strażacy uratowali większość osób z płonącego budynku.

Zamach w 1993 roku[edytuj | edytuj kod]

26 lutego 1993 r. pod Północną Wieżą eksplodowała furgonetka, wypełniona 700 kilogramami materiałów wybuchowych (azotan amonu), zaparkowana w podziemnym garażu. W wyniku zamachu zginęło sześć osób i ponad tysiąc zostało rannych lub poparzonych.

Zamach w 2001 roku[edytuj | edytuj kod]

flame erupts from south tower seen from some distance away
Południowa wieża WTC (z lewej) tuż po uderzeniu samolotu Lotu 175

11 września 2001 r. miał miejsce największy dotychczas zamach terrorystyczny. Dwa porwane samoloty pasażerskie Boeing 767 ze zbiornikami pełnymi paliwa uderzyły w wieże o godzinie 8:46 i 9:03 czasu lokalnego. O 9:59 i 10:28 nastąpiło ich zawalenie się. W zamachu zginęły 2 973 osoby (w tym 6 Polaków), z czego 1636 ciał zostało zidentyfikowanych. W zgliszczach wież odnaleziono paszporty[2] domniemanych porywaczy samolotów, na których podstawie – wobec braku innych dowodów jak np. czarne skrzynki samolotów – władze Stanów Zjednoczonych wskazały sprawców.

Oprócz wież numer 1 i 2 spadające odłamy elewacji i kolumny rdzenia zmiażdżyły hotel Marriott (WTC3). Budynek WTC7 zawalił się kilka minut po godzinie 17 czasu lokalnego. Poważnemu uszkodzeniu uległy pozostałe budynki kompleksu: WTC4, WTC5 oraz WTC6. Wszystkie sąsiadujące z kompleksem budynki były poważnie uszkodzone. Były to World Financial Center 3, Deutsche Bank Building, Winter Garden, 130 Libery Street, 90 West Street, 140 West Street oraz pobliska cerkiew prawosławna.

Nowy kompleks World Trade Center[edytuj | edytuj kod]

Odbudowa 1 World Trade Center, 16 stycznia 2012

Władze Stanów Zjednoczonych podjęły decyzję o nieodbudowywaniu Twin Towers. Na ich miejscu do 2015 roku ma powstać nowy kompleks budynków, który będzie składał się z wież: Freedom Tower o wysokości 541 metrów i 200 Greenwich Street o wysokości 411 metrów oraz WTC3, WTC4 i WTC5. Nowy kompleks będzie składał się nie tylko z biurowców, lecz również z budynków fundacji upamiętniających zamach na WTC. Projekt zagospodarowania terenu opracował Daniel Libeskind.

Pierwszym budynkiem nowo budowanego kompleksu jest 7 WTC, który został zbudowany w latach 2004-2006 i stoi na miejscu swego poprzednika WTC7.

Wiosną 2002 r. Lower Manhattan Development Corporation, agencja koordynująca rekonstrukcję WTC, ogłosiła międzynarodowy konkurs na pomnik upamiętniający zamach. W styczniu 2003 wybrano zwycięzcę – projekt Michaela Arada i Petera Walkera.


Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzedni
Empire State Building
Skyscrapercompare.svg Chronologia najwyższych budowli
World Trade Center (North Tower)

1972–1974

Skyscrapercompare.svg Następny
Sears Tower